Przejdź do treści

Ogórki kiszone

Tradycyjne ogórki kiszone w słoikach: w solance z koprem, czosnkiem, chrzanem i liśćmi, bez kropli octu, gotowe po 2–3 tygodniach. Z tym, ile soli dać na litr wody, dlaczego ogórki miękną albo pokrywają się kożuchem i jakie ogórki i sól kupić za granicą.

Ugotowałeś/aś? Pokaż swoje danie →

Ogórki kiszone w drewnianej misce, kilka pokrojonych w plastry, obok nóż

Historia przepisu

Kiszenie to fermentacja mlekowa: bakterie kwasu mlekowego przerabiają cukry z warzyw na kwas mlekowy, który utrwala ogórki i nadaje im smak. Według broszury Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego z 2024 roku ogórki, obok kapusty, należą do najpopularniejszych warzyw kiszonych w Polsce. Ta sama broszura przypomina, że „ogórki kwaszone” i „ogórki kiszone” to ten sam produkt i obie nazwy są poprawne. Ogórki kwaszone mają nawet własną Polską Normę, PN-A-77701:1997.

Ogórki kiszone są popularne w Europie Środkowej i Wschodniej. Kisi się je w beczkach z twardego drewna, które nie wydziela żywicy, w kamionkowych garnkach albo w słoikach; tak opisuje to „Kuchnia Polska” z 1967 roku. Od kiedy w Polsce kisi się ogórki, nie wiadomo na pewno: źródła, do których dotarliśmy, nie podają daty.

O tym, jak bardzo ogórki kiszone wrosły w polską kuchnię, świadczy Lista Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa. Są na niej między innymi ogórki kwaszone ślężańskie z Dolnego Śląska (wpis z 2008 roku) i ogórki kiszone nadnoteckie z województwa lubuskiego (wpis z 2013 roku). W domu podaje się je do obiadu z ziemniakami, do kanapek i sałatek, do wódki albo ze śledziem w oleju z cebulą, a z ogórków kiszonych gotuje się zupę ogórkową.

Składniki

Ogórki

  • 2 kg małe ogórki gruntowe (jędrne, proste, najlepiej zerwane tego samego dnia)
    Za granicą: USA i Kanada: pickling cucumbers albo Kirby cucumbers; Niemcy: Einlegegurken

Zalewa (2 l, na 4 słoiki po 1 l)

  • 2 l woda (przegotowana albo filtrowana)
    Za granicą: woda z kranu z chlorem: gotuj 20 minut albo użyj wody butelkowanej
  • 60 g sól kamienna niejodowana (30 g na 1 l wody; odważ ją)
    Za granicą: USA: canning salt albo pickling salt; kosher salt tylko odważona

Przyprawy (na 4 słoiki)

  • 2 szt. główki czosnku (małe albo średnie, ząbki obrane)
  • 1 pęczek koper z baldachami (duży pęczek)
    Za granicą: brak baldachów: nasiona kopru (dill seed)
  • 1 szt. korzeń chrzanu (kawałek około 10 cm, czyli 4 cale)
    Za granicą: horseradish root; Niemcy: Meerrettich
  • liście chrzanu (kilka, opcjonalnie)
  • liście dębu, wiśni, czarnej porzeczki albo winorośli (opcjonalnie, po kilka na słoik)
  • 4 szt. liście laurowe (opcjonalnie, po 1 na słoik)
  • 2 łyżeczki (10 ml) gorczyca (opcjonalnie)

Przygotowanie krok po kroku

  1. Wybierz małe, jędrne i proste ogórki gruntowe bez żółtych przebarwień i plam. Kiś je jak najszybciej: NCHFP radzi zacząć w ciągu 24 godzin od zbioru. Duże, szerokie i okrągłe ogórki często wychodzą miękkie i puste w środku. Umyj ogórki w zimnej, bieżącej wodzie; te, które wypływają na powierzchnię, mogą być puste w środku, więc odłóż je do innych potraw.

    Krok 1
  2. Z każdego ogórka odetnij plasterek grubości około 2 mm (1/16 cala) od strony, gdzie był kwiat, czyli z końca przeciwnego do ogonka: według NCHFP może tam być enzym, który zmiękcza ogórki. Czosnek obierz, korzeń chrzanu obierz i pokrój w cienkie paski, koper i liście opłucz w zimnej wodzie.

  3. Słoiki i zakrętki wyparz wrzątkiem. Używaj tylko nieuszkodzonych słoików i zakrętek.

  4. Na dno każdego słoika włóż część kopru, czosnku, chrzanu i liści, a jeśli używasz, po liściu laurowym i trochę gorczycy. Ogórki układaj pionowo, jak najciaśniej. Na wierzch połóż resztę kopru i warstwę najmniejszych ogórków ułożonych poziomo: przytrzymają resztę pod zalewą.

    Krok 4
  5. Zagotuj 2 l wody i rozpuść w niej 60 g soli. Gorącą solanką zalej ogórki do pełna, około 500 ml na słoik. Delikatnie potrząśnij każdym słoikiem, żeby uciekły pęcherzyki powietrza. Ogórki muszą być całkowicie przykryte zalewą.

  6. Zakręć słoiki mocno i postaw je na tacy w temperaturze około 20°C (68°F) na 3 dni. W tym czasie zalewa zacznie się pienić, syczeć i może trochę wyciekać: słoików nie otwieraj, tylko je wycieraj. Zakrętki powinny się zassać w ciągu 2–3 dni.

  7. Przenieś słoiki do chłodnej piwnicy albo spiżarni, najlepiej o temperaturze 8–10°C (46–50°F). Według AniaGotuje.pl ogórki są gotowe po około 2 tygodniach, najpóźniej po 20 dniach; NCHFP przy 21–24°C (70–75°F) podaje 3–4 tygodnie, a w chłodniejszym miejscu fermentacja trwa dłużej.

    Krok 7
  8. Co kilka dni obejrzyj słoiki. Jeśli zalewa opadła i ogórki wystają, dolej solanki w tej samej proporcji (30 g soli na litr wody), a słoik trzymaj w lodówce i zjedz wcześniej. Ogórki miękkie, oślizgłe albo o nieprzyjemnym zapachu wyrzuć.

Wersje czytelników

Gotujesz to danie po swojemu? Podziel się swoją wersją.

Mam swoją wersję

Ugotowałem/am

Zrobiłeś/aś to danie? Napisz, jak wyszło i co zmieniłeś/aś. Możesz dodać zdjęcie i ocenę.

Zaloguj się, aby dodać wpis

Czy ten przepis był pomocny?

Komentarze (0)

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!


Dodaj komentarz

Zaloguj się aby uniknąć weryfikacji emaila przy każdym komentarzu, lub komentuj jako gość:

Komentarz może być moderowany przed publikacją.