Historia przepisu
Kiszenie to fermentacja mlekowa: bakterie kwasu mlekowego przerabiają cukry z warzyw na kwas mlekowy, który utrwala ogórki i nadaje im smak. Według broszury Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego z 2024 roku ogórki, obok kapusty, należą do najpopularniejszych warzyw kiszonych w Polsce. Ta sama broszura przypomina, że „ogórki kwaszone” i „ogórki kiszone” to ten sam produkt i obie nazwy są poprawne. Ogórki kwaszone mają nawet własną Polską Normę, PN-A-77701:1997.
Ogórki kiszone są popularne w Europie Środkowej i Wschodniej. Kisi się je w beczkach z twardego drewna, które nie wydziela żywicy, w kamionkowych garnkach albo w słoikach; tak opisuje to „Kuchnia Polska” z 1967 roku. Od kiedy w Polsce kisi się ogórki, nie wiadomo na pewno: źródła, do których dotarliśmy, nie podają daty.
O tym, jak bardzo ogórki kiszone wrosły w polską kuchnię, świadczy Lista Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa. Są na niej między innymi ogórki kwaszone ślężańskie z Dolnego Śląska (wpis z 2008 roku) i ogórki kiszone nadnoteckie z województwa lubuskiego (wpis z 2013 roku). W domu podaje się je do obiadu z ziemniakami, do kanapek i sałatek, do wódki albo ze śledziem w oleju z cebulą, a z ogórków kiszonych gotuje się zupę ogórkową.
Składniki
Ogórki
-
2 kg małe ogórki gruntowe (jędrne, proste, najlepiej zerwane tego samego dnia)
Za granicą: USA i Kanada: pickling cucumbers albo Kirby cucumbers; Niemcy: Einlegegurken
Zalewa (2 l, na 4 słoiki po 1 l)
-
2 l woda (przegotowana albo filtrowana)
Za granicą: woda z kranu z chlorem: gotuj 20 minut albo użyj wody butelkowanej -
60 g sól kamienna niejodowana (30 g na 1 l wody; odważ ją)
Za granicą: USA: canning salt albo pickling salt; kosher salt tylko odważona
Przyprawy (na 4 słoiki)
- 2 szt. główki czosnku (małe albo średnie, ząbki obrane)
-
1 pęczek koper z baldachami (duży pęczek)
Za granicą: brak baldachów: nasiona kopru (dill seed) -
1 szt. korzeń chrzanu (kawałek około 10 cm, czyli 4 cale)
Za granicą: horseradish root; Niemcy: Meerrettich - liście chrzanu (kilka, opcjonalnie)
- liście dębu, wiśni, czarnej porzeczki albo winorośli (opcjonalnie, po kilka na słoik)
- 4 szt. liście laurowe (opcjonalnie, po 1 na słoik)
- 2 łyżeczki (10 ml) gorczyca (opcjonalnie)
Przygotowanie krok po kroku
-
Wybierz małe, jędrne i proste ogórki gruntowe bez żółtych przebarwień i plam. Kiś je jak najszybciej: NCHFP radzi zacząć w ciągu 24 godzin od zbioru. Duże, szerokie i okrągłe ogórki często wychodzą miękkie i puste w środku. Umyj ogórki w zimnej, bieżącej wodzie; te, które wypływają na powierzchnię, mogą być puste w środku, więc odłóż je do innych potraw.
-
Z każdego ogórka odetnij plasterek grubości około 2 mm (1/16 cala) od strony, gdzie był kwiat, czyli z końca przeciwnego do ogonka: według NCHFP może tam być enzym, który zmiękcza ogórki. Czosnek obierz, korzeń chrzanu obierz i pokrój w cienkie paski, koper i liście opłucz w zimnej wodzie.
-
Słoiki i zakrętki wyparz wrzątkiem. Używaj tylko nieuszkodzonych słoików i zakrętek.
-
Na dno każdego słoika włóż część kopru, czosnku, chrzanu i liści, a jeśli używasz, po liściu laurowym i trochę gorczycy. Ogórki układaj pionowo, jak najciaśniej. Na wierzch połóż resztę kopru i warstwę najmniejszych ogórków ułożonych poziomo: przytrzymają resztę pod zalewą.
-
Zagotuj 2 l wody i rozpuść w niej 60 g soli. Gorącą solanką zalej ogórki do pełna, około 500 ml na słoik. Delikatnie potrząśnij każdym słoikiem, żeby uciekły pęcherzyki powietrza. Ogórki muszą być całkowicie przykryte zalewą.
-
Zakręć słoiki mocno i postaw je na tacy w temperaturze około 20°C (68°F) na 3 dni. W tym czasie zalewa zacznie się pienić, syczeć i może trochę wyciekać: słoików nie otwieraj, tylko je wycieraj. Zakrętki powinny się zassać w ciągu 2–3 dni.
-
Przenieś słoiki do chłodnej piwnicy albo spiżarni, najlepiej o temperaturze 8–10°C (46–50°F). Według AniaGotuje.pl ogórki są gotowe po około 2 tygodniach, najpóźniej po 20 dniach; NCHFP przy 21–24°C (70–75°F) podaje 3–4 tygodnie, a w chłodniejszym miejscu fermentacja trwa dłużej.
-
Co kilka dni obejrzyj słoiki. Jeśli zalewa opadła i ogórki wystają, dolej solanki w tej samej proporcji (30 g soli na litr wody), a słoik trzymaj w lodówce i zjedz wcześniej. Ogórki miękkie, oślizgłe albo o nieprzyjemnym zapachu wyrzuć.
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!