Przejdź do treści

Nalewka wiśniowa (wiśniówka)

Domowa wiśniówka z 1 kg wiśni: owoce zalane wódką i spirytusem, potem zasypane cukrem, przefiltrowane i odstawione do dojrzewania. Z tym, ile pestek zostawić, dlaczego przepisy tak bardzo się różnią i czym zastąpić wiśnie i spirytus za granicą.

Ugotowałeś/aś? Pokaż swoje danie →

Kieliszek ciemnoczerwonej nalewki wiśniowej na marmurowym stoliku przy oknie w gdańskiej restauracji

Historia przepisu

Wiśniówka należy do najczęściej robionych i najpopularniejszych polskich nalewek. Nalewka to wyciąg z owoców, korzeni, kwiatów albo ziół w alkoholu, otrzymywany przez macerację, czyli długie moczenie, i słodzony syropem z cukru albo miodem. Samo słowo pochodzi od „nalewać” i według dostępnych opracowań weszło do powszechnego użycia mniej więcej w połowie XIX wieku.

Za najstarszą polską publikację o nalewkach uchodzi zielnik Stefana Falimirza wydany w Krakowie w 1534 roku. Słodkie owocowe nalewki trafiły do Polski prawdopodobnie z Francji, może za Henryka Walezego, ale nie wiadomo tego na pewno. W opracowaniach o nalewkach czytamy, że „w apteczce każdego polskiego dworku stało kilka gatunków nalewek”, a przepisy zapisywano w domowych księgach zwanych silva rerum i przekazywano czasem dopiero w testamencie. Anglojęzyczne źródła dodają, że szlachta strzegła swoich receptur. Za złoty okres polskiego nalewkarstwa uważa się XVIII i XIX wiek. Grzegorz Russak, autor tekstu o nalewkach staropolskich, wspomina, że „każdy dom, szczególnie na kresach: mieszczański, szlachecki czy magnacki, posiadał swoje przepisy”, a w jego rodzinie robiono nalewkę z małych wiśni z wysokich, starych drzew.

Do dziś każdy dom ma własną wiśniówkę i proporcje w źródłach mocno się różnią. Kwestia Smaku daje na 1 kg wiśni 500 ml spirytusu i 300 g cukru, Ania Gotuje na 1,5 kg wiśni 500 ml spirytusu, 1 l wódki i 400 g cukru, a Beszamel aż 1 kg cukru na kilogram owoców. Dojrzewanie trwa według różnych przepisów od miesiąca do roku. Nasza wersja opiera się na przepisie Ani Gotuje przeliczonym na 1 kg wiśni. Sklepowa nazwa „Polish Cherry” to coś innego: chronione oznaczenie geograficzne likieru z wiśni uprawianych w Polsce, o mocy co najmniej 24%, opisane w rozporządzeniu ministra rolnictwa z 2007 roku.

Składniki

Na słój 2–3 l (z 1 kg wiśni wychodzi około 1,3 l nalewki)

  • 1 kg wiśnie (dojrzałe, jędrne, kwaśne, waga przed drylowaniem)
    Za granicą: USA: sour cherries albo mrożone tart cherries; Wielka Brytania: Morello cherries; Niemcy: Sauerkirschen (Schattenmorelle)
  • 330 ml spirytus rektyfikowany 95%
    Za granicą: mocny alkohol zbożowy tam, gdzie jego sprzedaż jest legalna; w USA np. Everclear (190, 151 albo 120 proof, zależnie od stanu)
  • 670 ml czysta wódka 40% (330 ml na start, 340 ml razem z cukrem)
    Za granicą: vodka 40% (80 proof)
  • 270 g cukier (więcej, jeśli lubisz słodszą nalewkę)

Przygotowanie krok po kroku

  1. Wiśnie przebierz i odrzuć owoce miękkie, popękane i nadpsute. Oberwij szypułki, opłucz wiśnie pod zimną wodą i osusz na ściereczce.

    Krok 1
  2. Wydryluj wiśnie drylownicą, ręcznie albo słomką. Pracuj nad miską, żeby nie stracić soku. Zostaw z pestką najwyżej 10 wiśni albo żadnej.

    Krok 2
  3. Wiśnie razem z sokiem przełóż do wyparzonego i suchego słoja o pojemności 2–3 l. Wlej 330 ml wódki, a potem 330 ml spirytusu: owoce mają być całkowicie przykryte. Zakręć słój.

    Krok 3
  4. Odstaw słój w ciemne, ciepłe miejsce na 4–6 tygodni. Co kilka dni delikatnie nim wstrząśnij, ale go nie otwieraj.

    Krok 4
  5. Zlej klarowny nalew znad owoców do czystego słoja albo butelki, zamknij i odstaw. Wiśnie zostaw w dużym słoju.

  6. Wiśnie zasyp 270 g cukru i zalej pozostałymi 340 ml wódki. Zakręć i codziennie potrząsaj słojem, aż cukier całkowicie się rozpuści, co zajmuje co najmniej 4 dni. Owoce mogą tak stać 2–3 tygodnie.

  7. Przecedź zawartość słoja przez sito, lekko odciśnij owoce i połącz powstały syrop z pierwszym nalewem. Odstaw na kilka dni w ciemne miejsce, żeby osad opadł na dno.

  8. Ostrożnie zlej nalewkę znad osadu i przefiltruj ją przez papierowy filtr do kawy, kilka warstw gazy albo muślin. Jeśli nadal jest mętna, powtórz filtrowanie.

  9. Rozlej nalewkę do czystych butelek, szczelnie zamknij i odstaw w chłodne, ciemne miejsce na co najmniej miesiąc, a najlepiej na dwa. Dłużej leżakowana będzie łagodniejsza.

Wersje czytelników

Gotujesz to danie po swojemu? Podziel się swoją wersją.

Mam swoją wersję

Ugotowałem/am

Zrobiłeś/aś to danie? Napisz, jak wyszło i co zmieniłeś/aś. Możesz dodać zdjęcie i ocenę.

Zaloguj się, aby dodać wpis

Czy ten przepis był pomocny?

Komentarze (0)

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!


Dodaj komentarz

Zaloguj się aby uniknąć weryfikacji emaila przy każdym komentarzu, lub komentuj jako gość:

Komentarz może być moderowany przed publikacją.