Przejdź do treści

Murzynek (ciasto kakaowe)

Wilgotne domowe ciasto kakaowe z blachy, robione na gotowanej masie z masła, cukru, kakao i mleka, której część zostaje na polewę. Z przepisem na blachę 20×30 cm (8×12 cali) albo keksówkę, sposobem na puszyste ciasto bez zakalca i podpowiedzią, jakie kakao kupić za granicą.

Ugotowałeś/aś? Pokaż swoje danie →

Murzynek z polewą i wiórkami kokosowymi, pokrojony na porcje

Historia przepisu

Słownik języka polskiego PWN notuje słowo „murzynek” jako potoczną nazwę ciasta kakaowego, a także porcji mocnej czarnej kawy. Kwestia Smaku nazywa murzynka klasycznym ucieranym ciastem z dodatkiem kakao, które „smakuje jak u Babci”, a autorka bloga Kuchnia Doroty wspomina, że piekła je jej mama, a ona z siostrą wyjadały resztki surowej masy czekoladowej. Skąd się to ciasto wzięło i kiedy wydrukowano pierwszy przepis, nie wiadomo na pewno. Serwis Winiary pisze o korzeniach sięgających XVIII wieku, ale nie podaje źródła, a w innych sprawdzonych przez nas materiałach takiej informacji nie znaleźliśmy.

W wersji zwanej „murzynkiem gotowanym” najpierw podgrzewa się w rondlu masło, cukier, kakao i mleko albo wodę, aż powstanie gładka, lśniąca masa. Winiary wyjaśnia, że nazwa mówi właśnie o tej masie, choć ciasto i tak piecze się w piekarniku. Moje Wypieki i Kuchnia Doroty odlewają część tej masy, zanim dodadzą jajka i mąkę, i smarują nią upieczone ciasto. Kuchnia Doroty pisze, że klasyczny murzynek jest polany jedynie taką masą czekoladową.

Sama nazwa budzi dziś dyskusję. W październiku 2020 roku Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN przyjęła opinię prof. Marka Łazińskiego, według której słowa „Murzyn” i „Murzynka”, niegdyś neutralne, mają dziś negatywne konotacje; autor zaleca, by nie używać ich w komunikacji publicznej, i zaznacza, że część językoznawców uważa je za neutralne. Opinia dotyczy określeń ludzi i nie wspomina o cieście. Słownik PWN przy znaczeniach odnoszących się do ludzi podaje kwalifikator „obraźliwe”, a ciasto definiuje po prostu jako „ciasto kakaowe”, stąd podtytuł tego przepisu; wiarygodnych źródeł o tym, czy cukiernie i autorzy przepisów zmieniają nazwę ciasta, nie znaleźliśmy.

Składniki

Ciasto (blacha 20×30 cm, czyli 8×12 cali)

  • 250 g masło (plus trochę do natłuszczenia blachy)
    Za granicą: unsalted butter; Niemcy: Süßrahmbutter
  • 250 g cukier
  • 5 łyżek (ok. 27 g) kakao (naturalne, bez cukru)
    Za granicą: USA i Kanada: unsweetened cocoa powder; Wielka Brytania: cocoa powder; Niemcy: Backkakao
  • 125 ml mleko (albo woda)
  • 4 szt. jajka (w temperaturze pokojowej, białka oddzielone od żółtek)
  • 260 g mąka pszenna tortowa (typ 450)
    Za granicą: USA i Kanada: all-purpose flour; Wielka Brytania: plain flour; Niemcy: Type 405
  • 2 łyżeczki (ok. 8 g) proszek do pieczenia
    Za granicą: baking powder; Niemcy: Backpulver
  • 1 opakowanie cukier waniliowy (niekoniecznie)
    Za granicą: Niemcy: Vanillezucker; USA i Wielka Brytania: 1 łyżeczka vanilla extract
  • 1 szczypta sól (do białek)

Do posypania (niekoniecznie)

  • wiórki kokosowe albo posiekane orzechy włoskie
    Za granicą: desiccated coconut / Kokosraspeln; walnuts / Walnüsse

Przygotowanie krok po kroku

  1. Jajka wyjmij wcześniej z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową. Blachę 20×30 cm (8×12 cali) wyłóż papierem do pieczenia, a boki posmaruj masłem.

  2. Do rondla włóż masło, cukier, kakao i mleko. Podgrzewaj na małym ogniu, cały czas mieszając, aż masło się roztopi, cukier rozpuści, a masa będzie gładka i lśniąca, bez grudek kakao. Gdy zacznie się gotować, zdejmij rondel z ognia.

    Krok 2
  3. Od razu odlej około 1/3 gorącej masy do miseczki: to będzie polewa. Odstaw ją. Resztę masy przelej do dużej miski i zostaw do przestudzenia, aż będzie najwyżej letnia.

  4. Nagrzej piekarnik do 180°C (350°F), grzanie góra i dół. Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia i cukrem waniliowym.

  5. Do przestudzonej masy kakaowej dodawaj po jednym żółtku, mieszając rózgą kuchenną. Wsyp mąkę i mieszaj krótko, tylko do połączenia składników.

  6. Białka ze szczyptą soli ubij mikserem w czystej, suchej misce na sztywną pianę, 2–3 minuty, obserwując je, żeby ich nie przebić. Pianę dodaj do ciasta w dwóch, trzech porcjach i delikatnie wymieszaj szpatułką, aż nie będzie widać białych smug.

    Krok 6
  7. Przelej ciasto do blachy i wyrównaj. Piecz na środkowej półce 35–45 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy. W keksówce około 30×11 cm (12×4 cale) ciasto piecze się dłużej, około 50 minut.

    Krok 7
  8. Wyjmij ciasto z piekarnika i ostudź je w blasze na kratce. Całkiem zimne wyjmij z blachy razem z papierem.

  9. Odlana masa w tym czasie zgęstnieje. Jeśli zrobiła się za twarda, podgrzej ją chwilę, mieszając. Ponakłuwaj wierzch ciasta wykałaczką, rozsmaruj na nim polewę i od razu posyp wiórkami kokosowymi albo orzechami. Odstaw, aż polewa zastygnie, i pokrój na 15 kawałków, w 3 rzędach po 5.

    Krok 9

Wersje czytelników

Gotujesz to danie po swojemu? Podziel się swoją wersją.

Mam swoją wersję

Ugotowałem/am

Zrobiłeś/aś to danie? Napisz, jak wyszło i co zmieniłeś/aś. Możesz dodać zdjęcie i ocenę.

Zaloguj się, aby dodać wpis

Czy ten przepis był pomocny?

Komentarze (0)

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!


Dodaj komentarz

Zaloguj się aby uniknąć weryfikacji emaila przy każdym komentarzu, lub komentuj jako gość:

Komentarz może być moderowany przed publikacją.