Historia przepisu
Pieczony kurczak to dziś typowy obiad na wolny dzień: redakcja Smakera pisze, że kurczak pieczony w całości „często gości na naszych stołach, zwłaszcza w dni wolne od pracy”, a Kwestia Smaku zalicza swoje przepisy na całego kurczaka do kategorii „Obiad na niedzielę”. Dawniej pieczono go inaczej. Lucyna Ćwierczakiewiczowa pisała w „365 obiadach za 5 złotych” z 1871 roku, że każdy drób oprócz gęsi „powinien być pieczony koniecznie na rożnie; w piecu pieczony jest łykowaty i suchy”. Kurczęta polewała w czasie pieczenia młodym masłem, przed podaniem posypywała bułką tartą i nadziewała bułką tartą z surowym masłem i siekaną zieloną pietruszką. „Kucharka litewska” z 1913 roku nadziewa je utłuczonymi sucharkami z masłem i pietruszką albo koprem i piecze „na rożnie, lub w piecu”, najpierw na dużym ogniu, potem na lekkim.
Elżbieta Kiewnarska w książce „Drób, sposoby przyrządzania” z 1929 roku nazywa kurczęta najczęściej jadanym drobiem, „szczególniej po wsiach i w małych miasteczkach”, latem bardzo tanim. Narzekała, że kucharki często je wysuszają. Uważała, że w zwykłym piecyku upieką się dobrze, jeśli najpierw zrumieni się je na niewielkiej ilości tłuszczu i potem piecze wolno, polewając tym tłuszczem, ale nie wodą, bo skórka „rozmoknie i straci kruchość, stanowiącą jej największą zaletę”. Mniejsze kurczęta piekło się zwykle nadziane farszem z masła, koperku, pietruszki, jajka i tartej bułki, także pod skórą na piersi, żeby nie wyschły. Podawała je z zieloną sałatą ze śmietaną, kompotem albo smażonymi borówkami.
Na Smakerze kurczak nadziany bułką, wątróbką i dużą ilością natki występuje jako „kurczak po polsku”. Osoba, która go tam dodała, podaje, że to stary, przedwojenny przepis Marii Monatowej. Nie udało się tego sprawdzić w książce Monatowej, więc nie wiadomo na pewno, skąd pochodzi. Natarcie z papryką, czosnkiem i majerankiem to zwyczaj współczesnych domowych przepisów: słodką paprykę dają Ania Gotuje, Smaker i lokalny portal z Żyrardowa, czosnek Smaker i portal z Żyrardowa, a majeranek portal z Żyrardowa i przepis na „kurczaka po polsku”. W przytoczonych starych książkach kucharskich kurczaka nacierało się tylko solą i smarowało masłem. Od kiedy dodaje się paprykę i majeranek, źródła nie mówią. Na Liście Produktów Tradycyjnych nie znaleźliśmy wpisu o pieczonym kurczaku, nie znaleźliśmy też unijnej nazwy chronionej.
Składniki
Kurczak
-
1 szt. kurczak (1,6–2 kg, przepis jest liczony na około 1,8 kg)
Za granicą: USA: whole chicken, broiler-fryer, około 3½–4½ lb; Wielka Brytania: whole chicken; Niemcy: ganzes Hähnchen
Natarcie
- 2 łyżeczki sól (Ania Gotuje daje 1 łyżkę na kurczaka 1,7 kg)
- ½ łyżeczki (2,5 ml) pieprz czarny mielony
-
2 łyżeczki (10 ml) papryka słodka w proszku (nie wędzona)
Za granicą: USA, Wielka Brytania: sweet paprika, Hungarian sweet paprika; Niemcy: Paprika edelsüß -
2 łyżeczki (10 ml) majeranek suszony (przepis z Żyrardowa daje 1 łyżkę)
Za granicą: USA, Wielka Brytania: dried marjoram; Niemcy: Majoran, getrocknet - 3 ząbki czosnek (przeciśnięty przez praskę)
- 2 łyżki (30 ml) olej albo roztopione masło
Nadzienie z bułki i wątróbki (niekoniecznie)
-
100 g wątróbki drobiowe (2 sztuki)
Za granicą: USA, Wielka Brytania: chicken livers; Niemcy: Hähnchenleber - 1 łyżeczka (5 ml) masło (do krótkiego obsmażenia wątróbki)
-
1 szt. bułka pszenna (czerstwa)
Za granicą: USA, Wielka Brytania: stale white bread roll; Niemcy: Brötchen vom Vortag - mleko (tyle, żeby namoczyć bułkę)
- 2 plastry szynka
- 1 szt. jajko (żółtko i białko osobno)
- 1 łyżka (ok. 7 g) bułka tarta
- 100 g masło (miękkie)
- 1 pęczek natka pietruszki (drobno posiekana)
- sól i pieprz (do smaku)
Do pieczenia i sosu
- 3 łyżki (45 ml) woda (parę łyżek na dno brytfanny)
- bulion albo woda (kilka łyżek do sosu)
Przygotowanie krok po kroku
-
Wymieszaj w miseczce sól, pieprz, słodką paprykę, majeranek i przeciśnięty czosnek z olejem albo roztopionym masłem na gęstą pastę.
-
Kurczaka nie płucz: osusz go dokładnie ręcznikiem papierowym z zewnątrz i w środku. Natrzyj go pastą z każdej strony i w środku. Trochę pasty wsuń palcami pod skórę na piersi. Przykryj i wstaw do lodówki na 2–3 godziny.
-
Godzinę przed pieczeniem wyjmij kurczaka z lodówki. Nagrzej piekarnik do 180°C (350°F).
-
Jeśli robisz nadzienie, przygotuj je teraz, tuż przed pieczeniem. Wątróbki obsmaż krótko na łyżeczce masła, aż w środku przestaną być surowe, i przestudź. Bułkę namocz w zimnym mleku i dobrze odciśnij. Wątróbki, szynkę i bułkę zmiel w maszynce albo posiekaj bardzo drobno. Dodaj żółtko, bułkę tartą, miękkie masło i posiekaną natkę, dopraw solą i pieprzem. Białko ubij ze szczyptą soli na sztywną pianę i delikatnie wmieszaj do masy.
-
Nadziej kurczaka od razu, luźno, nie upychając, i zszyj otwór nitką albo zepnij wykałaczkami. Możesz też upiec nadzienie osobno, w małym naczyniu wysmarowanym masłem, obok kurczaka. Zwiąż nogi kurczaka sznurkiem, a skrzydełka podwiń pod spód.
-
Ułóż kurczaka piersią do góry w brytfannie albo na ruszcie nad brytfanną i wlej na dno parę łyżek wody. Piecz w 180°C (350°F) około 1 godziny 30 minut–1 godziny 45 minut, a nadzianego o 15–30 minut dłużej. Co 20 minut polewaj kurczaka tłuszczem i sosem z brytfanny, nigdy wodą.
-
Jeśli skórka rumieni się za szybko, przykryj kurczaka luźno folią i zmniejsz trochę temperaturę. Jeśli pod koniec jest jeszcze blada, zdejmij folię i piecz dalej bez przykrycia.
-
Sprawdź termometrem, czy w najgrubszym miejscu piersi i w środku uda jest 74°C (165°F). W nadzianym kurczaku zmierz też środek nadzienia: tam również ma być 74°C (165°F). Jeśli nie, piecz dalej i mierz co 10 minut.
-
Wyjmij kurczaka na deskę i odstaw na 10 minut. Wyjmij nadzienie, a kurczaka podziel na połówki, ćwiartki albo mniejsze porcje.
-
Z brytfanny odlej nadmiar tłuszczu, wlej kilka łyżek bulionu albo wody, zagotuj, zeskrob przypieczone resztki i przecedź sos przez sitko. Podawaj kurczaka z sosem, nadzieniem, ziemniakami i surówką.
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!