Historia przepisu
Kotlety pożarskie przyszły do Polski z kuchni rosyjskiej. Nazwę wiąże się z rodziną Pożarskich, która na początku XIX wieku prowadziła gospodę w Torżku, miasteczku na trakcie między Moskwą a Petersburgiem, gdzie podróżni zmieniali konie. Pewne jest, że kotlety podawano tam już w 1826 roku: Aleksander Puszkin radził wtedy w rymowanym liście do przyjaciela, Siergieja Sobolewskiego, żeby zjadł obiad „u Pożarskiego w Torżku” i skosztował smażonych kotletów, „właśnie kotletów”. Z czego je robiono, list nie mówi. Rosyjscy historycy kuchni piszą, że najpierw były z wołowiny albo cielęciny, a wersja z kury pojawiła się zapewne w latach 30. i 40. XIX wieku, gdy gospodę przejęła córka właściciela, Daria Pożarska.
Wokół tych kotletów narosło wiele legend i nie wiadomo na pewno, która jest prawdziwa. Według najpopularniejszej car Mikołaj I zatrzymał się w Torżku i zamówił kotlety cielęce, a gdy cielęciny zabrakło, gospodyni zrobiła je z drobiu. Car miał być zachwycony i kazać włączyć danie do dworskiego menu. Teofil Gautier pisał, że przepis podarował gospodyni ubogi Francuz, który nie miał czym zapłacić za nocleg. Elżbieta Kiewnarska w książkach z 1929 roku przypisuje wynalazek ubogiej wdowie Pożarskiej z przydrożnej stacji pocztowej, która zamiast mięsa miała pod dostatkiem tanich jarząbków, ale raz umieszcza ją na trakcie, a raz w Kołpinie pod Petersburgiem. Inni łączyli nazwę z księciem Dymitrem Pożarskim albo z kucharzem Carême'em; rosyjscy badacze uznają związek z księciem za mit.
W polskich książkach kucharskich kotlety pożarskie są od dawna. Według „Leksykonu sztuki kulinarnej” Macieja E. Halbańskiego już anonimowa „Wydoskonalona kucharka” z 1847 roku radziła robić je z jarząbka i kurczęcia z jajkiem i gałką muszkatołową, a Lucyna Ćwierczakiewiczowa pisała, że w warszawskich restauracjach robi się je z resztek drobiu zmieszanych z cielęciną. Marta Norkowska w „Najnowszej kuchni” z 1903 roku podaje przepis bardzo bliski dzisiejszemu: drobno usiekana pierś z kury, dwie bułki namoczone w mleku, łyżka świeżego masła i sól, podłużne kotleciki w jajku i bułce, smażone na maśle i dopiekane trzy minuty w piecu. Dodaje, że „to są prawdziwe kotlety pożarskie, jakie podają w restauracyach pierwszorzędnych”, a z cielęciną wyjdą taniej, „ale już nie będą tak delikatne”.
Składniki
Masa (8 małych kotletów)
-
500 g pierś z kurczaka (bez skóry; albo pół na pół z mięsem z udek bez skóry, albo z cielęciną)
Za granicą: USA i Kanada: boneless skinless chicken breast (albo thighs); Wielka Brytania: chicken breast fillets; Niemcy: Hähnchenbrustfilet -
1 szt. czerstwa kajzerka
Za granicą: USA: Kaiser roll albo biała bułka; Wielka Brytania: white bread roll; Niemcy: Brötchen albo Semmel - 100 ml mleko (do namoczenia bułki)
-
60 g zimne masło (prosto z lodówki, do starcia na tarce)
Za granicą: unsalted butter; Niemcy: Süßrahmbutter -
2 łyżki (30 ml) śmietanka 30% (opcjonalnie, dla delikatniejszej masy)
Za granicą: USA: heavy cream; Wielka Brytania: double cream; Niemcy: Schlagsahne - ½ łyżeczki (ok. 3 g) sól
- biały pieprz (szczypta)
- gałka muszkatołowa (szczypta, opcjonalnie)
Panierka
- 1 szt. jajko (roztrzepane)
-
5 plastrów chleb tostowy albo bułka paryska (bez skórki, pokrojone w kostkę o boku kilku milimetrów)
Za granicą: USA: white sandwich bread; Wielka Brytania: white sliced bread; Niemcy: Toastbrot; albo gotowe panko
Do smażenia
-
3 łyżki (45 ml) masło klarowane (albo 2 łyżki masła i 1 łyżka oleju)
Za granicą: USA i Wielka Brytania: ghee albo clarified butter; Niemcy: Butterschmalz
Przygotowanie krok po kroku
-
Kajzerkę pokrój na kilka kawałków, zalej mlekiem i odstaw na około 15 minut, aż całkiem zmięknie.
-
Przygotuj panierkę: chleb tostowy bez skórek pokrój w kostkę o boku kilku milimetrów (około 1/4 cala). Rozsyp na blasze i susz 10 minut w piekarniku nagrzanym do 150°C (300°F) albo kilka minut na suchej patelni na niezbyt dużym ogniu, mieszając. Kostki mają być suche i chrupiące, ledwo zrumienione. Ostudź.
-
Pierś z kurczaka oczyść z błon i ścięgien i bardzo drobno posiekaj nożem albo zmiel w malakserze lub maszynce. Im drobniej, tym bardziej jednolita i delikatna będzie masa. Trzymaj mięso w chłodzie.
-
Bułkę lekko odciśnij z mleka i rozdrobnij widelcem. Dodaj do mięsa razem z solą, białym pieprzem i ewentualnie gałką muszkatołową. Zimne masło zetrzyj na tarce o drobnych oczkach prosto do miski, dolej śmietankę i szybko wymieszaj ręką, tylko do połączenia, żeby masło nie zdążyło się roztopić. Masa będzie luźniejsza niż na zwykłe mielone.
-
Przykryj miskę i wstaw masę do lodówki na około 30 minut. Schłodzona łatwiej się formuje.
-
Mokrymi dłońmi podziel masę na 8 części i uformuj z nich podłużne, owalne kotlety grubości około 2 cm (3/4 cala).
-
Każdy kotlet zanurz w roztrzepanym jajku, a potem obtocz w kostkach pieczywa, lekko dociskając, żeby się przykleiły. Odkładaj na talerz. Nagrzej piekarnik do 180°C (350°F).
-
Na dużej patelni rozgrzej masło klarowane na średnim ogniu. Smaż kotlety partiami, po 1–2 minuty z każdej strony, tylko aż panierka będzie złota. Nie zwiększaj ognia, bo kostki pieczywa szybko się przypalają.
-
Przełóż kotlety do naczynia żaroodpornego i piecz bez przykrycia około 15 minut, aż w środku najgrubszego kotleta będzie co najmniej 74°C (165°F).
-
Podawaj od razu, z sosem pieczarkowym i ziemniakami puree albo z młodymi ziemniakami, marchewką z groszkiem albo mizerią.
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!