Przejdź do treści

Wuzetka

Warszawska wuzetka z blachy: dwa blaty kakaowego biszkoptu, powidła, gruba warstwa bitej śmietany, polewa czekoladowa i kleks śmietany na każdym kawałku. Z tym, jak upiec puszysty biszkopt, ubić stabilną śmietanę i jaką kremówkę kupić w USA, Wielkiej Brytanii i Niemczech.

Ugotowałeś/aś? Pokaż swoje danie →

Kawałek wuzetki z dwoma blatami kakaowego biszkoptu, grubą warstwą bitej śmietany, ciemną polewą i dużym kleksem śmietany na niebiesko-białym talerzyku

Historia przepisu

Wuzetka, czyli ciastko „W-Z”, to dwa blaty kakaowego biszkoptu przełożone marmoladą i bitą śmietaną, z polewą czekoladową i kleksem bitej śmietany na wierzchu. 23 maja 2023 roku Ministerstwo Rolnictwa wpisało ją na Listę Produktów Tradycyjnych jako produkt z województwa mazowieckiego, pod nazwą „Ciastko W-Z (zwane też: WZ, torcik W-Z, WZK, wuzetka)”. Wpis nazywa ją najbardziej warszawskim z ciastek i podaje, że deser pochodzi z przełomu lat 40. i 50. XX wieku. Większość badaczy wiąże jego powstanie z konkursem na ciastko, który pod koniec lat 40. ogłosił Cech Rzemiosł Spożywczych.

Skąd nazwa, nie wiadomo na pewno. Najczęściej wywodzi się ją od Trasy W-Z, czyli Wschód–Zachód, pierwszej dużej powojennej inwestycji komunikacyjnej w Warszawie, oddanej do użytku 22 lipca 1949 roku: w jej pobliżu miała stać jedna z cukierni. Według varsavianisty Jarosława Zielińskiego ciastko powstało w 1949 roku, a nazwę dostało w 1953 roku w jednej z kawiarni koło kina „Muranów”. Danuta Szmit-Zawierucha pisała, że nazwano je na cześć trasy, tak jak kawiarnię „W-Z” w budynku tego kina. Inne teorie mówią o skrótach WZC, czyli „wypiek z czekoladą”, i WZK, czyli „wypiek z kremem”, albo o pierwszym producencie, Warszawskich Zakładach Ciastkarskich. W Radomiu to samo ciastko nazywa się radomianką i tamtejsi mieszkańcy uważają, że przepis pochodzi od nich. Ten spór do dziś nie jest rozstrzygnięty.

Na początku lat 50. wyłączność na wuzetki miały Warszawskie Zakłady Ciastkarskie, które sprzedawały je tylko w kawiarniach i cukierniach firmowych „Camargo”. Przepisu nigdy nie zastrzeżono, więc w latach 70. byli pracownicy zakładów otwierali własne cukiernie, piekli swoje wersje i ciastko rozeszło się poza stolicę. Do historii przeszła scena z „Misia” Stanisława Barei z 1980 roku, w której kelnerka oznajmia Ryszardowi Ochódzkiemu, że kawa i wuzetka są obowiązkowe dla każdego. Dawną radomiankę często przekładano masą na zsiadłym mleku, która dawała lekką kwaskowatość; dziś do obu ciastek używa się zwykle śmietanki 36%.

Składniki

Biszkopt (blacha 24×35 cm, czyli 9½×13¾ cala)

  • 6 szt. jajka (duże, w temperaturze pokojowej)
  • 180 g drobny cukier
    Za granicą: caster sugar albo superfine sugar
  • 120 g mąka pszenna tortowa (typ 450)
    Za granicą: USA: all-purpose flour; Wielka Brytania: plain flour; Niemcy: Type 405
  • 45 g kakao (naturalne, bez cukru)
    Za granicą: unsweetened cocoa powder; Niemcy: Kakaopulver
  • 2 łyżki (30 ml) zimna woda
  • sól (szczypta)

Nasączenie i przełożenie

  • 250 ml czarna herbata (zaparzona i wystudzona)
  • 2 łyżki (30 ml) sok z cytryny
  • 2 łyżki (30 ml) rum albo nalewka wiśniowa (opcjonalnie)
  • 250 g powidła śliwkowe (albo kwaśny dżem z czarnej porzeczki)
    Za granicą: Niemcy: Pflaumenmus; Wielka Brytania i USA: blackcurrant jam

Bita śmietana

  • 1 l śmietanka kremówka 36% (bardzo zimna)
    Za granicą: USA: heavy cream / heavy whipping cream; Wielka Brytania: whipping cream albo double cream; Niemcy: Schlagsahne 30–35%
  • 80 g cukier puder
    Za granicą: USA: powdered sugar; Wielka Brytania: icing sugar; Niemcy: Puderzucker
  • 2 opakowania śmietan-fix (po 1 na każde 500 ml śmietanki)
    Za granicą: Niemcy: Sahnesteif; Wielka Brytania: Dr. Oetker Whipping Cream Stabiliser; USA: Dr. Oetker Whip it

Polewa i dekoracja

  • 150 g czekolada deserowa (albo gorzka do 60%)
    Za granicą: dark chocolate
  • 150 ml śmietanka 30%
    Za granicą: USA: heavy cream; Wielka Brytania: whipping cream; Niemcy: Schlagsahne
  • 15 szt. wiśnie z nalewki albo z zalewy alkoholowej (opcjonalnie, do dekoracji)

Przygotowanie krok po kroku

  1. Wyjmij jajka z lodówki wcześniej, żeby miały temperaturę pokojową. Śmietankę 36% trzymaj w lodówce, a na 30–60 minut przed ubijaniem przełóż ją do zamrażalnika. Rozgrzej piekarnik do 170°C (340°F), grzanie góra–dół. Dno blachy 24×35 cm (9½×13¾ cala) wyłóż papierem do pieczenia, boków nie smaruj.

  2. Bardzo dokładnie oddziel białka od żółtek. Białka ze szczyptą soli ubij na sztywno w czystej, suchej misce, a potem dodawaj cukier po łyżce, za każdym razem miksując na najwyższych obrotach, aż piana będzie gęsta, lśniąca i cukier się rozpuści. Na najniższych obrotach wmiksuj żółtka po jednym, a na koniec wlej 2 łyżki zimnej wody.

    Krok 2
  3. Mąkę wymieszaj z kakao i przesiej. Dodawaj ją do masy jajecznej w trzech partiach, przesiewając bezpośrednio przez sitko, i za każdym razem mieszaj szpatułką powoli i delikatnie, tylko do połączenia, żeby nie wypuścić powietrza.

    Krok 3
  4. Przelej ciasto do blachy, wyrównaj i wstaw na środkową półkę. Piecz 30–35 minut, aż patyczek wbity w środek będzie suchy. Nie przetrzymuj biszkoptu w piekarniku, bo zrobi się suchy.

    Krok 4
  5. Lekko przestudzony biszkopt obkrój nożem przy brzegach, wyjmij z blachy i ostudź. Przekrój go poziomo na dwa równe blaty. Dolny blat włóż z powrotem do blachy wyłożonej wysokimi paskami papieru. Herbatę wymieszaj z sokiem z cytryny i, jeśli chcesz, z rumem albo nalewką.

  6. Dolny blat równomiernie nasącz połową herbaty i rozsmaruj na nim powidła albo dżem.

  7. Do lodowatej śmietanki wsyp cukier puder. Ubijaj zaczynając od wolnych obrotów, a po chwili przejdź na najwyższe, aż śmietana zrobi się sztywna. Pod koniec wsyp śmietan-fix i ubijaj jeszcze kilka sekund. Nie ubijaj dłużej, bo śmietana zacznie się warzyć i rozdzielać na masło i maślankę.

    Krok 7
  8. Około trzech czwartych śmietany wyłóż na powidła i wyrównaj. Resztę przełóż do rękawa cukierniczego z ozdobną końcówką i schowaj do lodówki. Na śmietanie połóż drugi blat, lekko dociśnij i nasącz resztą herbaty. Wstaw blachę do lodówki.

  9. Śmietankę 30% podgrzej w rondelku, aż będzie gorąca, ale nie zacznie wrzeć. Zdejmij z ognia, dodaj posiekaną czekoladę i mieszaj, aż polewa będzie gładka i błyszcząca; jeśli czekolada topi się za wolno, podgrzej garnek na minimalnym ogniu. Ciepłą polewę wylej na schłodzone ciasto, rozprowadź płaską szpatułką i wstaw do lodówki na 30–40 minut, aż zastygnie.

  10. Na zastygniętej polewie wyciśnij z rękawa 15 kleksów bitej śmietany w trzech rzędach po pięć, tak żeby wyznaczyły porcje, i jeśli chcesz, połóż na każdym wiśnię. Schładzaj ciasto co najmniej 5 godzin albo całą noc, a potem pokrój na 15 kawałków, każdy około 8×7 cm (3×2¾ cala).

Wersje czytelników

Gotujesz to danie po swojemu? Podziel się swoją wersją.

Mam swoją wersję

Ugotowałem/am

Zrobiłeś/aś to danie? Napisz, jak wyszło i co zmieniłeś/aś. Możesz dodać zdjęcie i ocenę.

Zaloguj się, aby dodać wpis

Czy ten przepis był pomocny?

Komentarze (0)

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!


Dodaj komentarz

Zaloguj się aby uniknąć weryfikacji emaila przy każdym komentarzu, lub komentuj jako gość:

Komentarz może być moderowany przed publikacją.