Skip to main content

A translation of this guide is not yet available. The original version is shown below.

Kopalnia Soli „Wieliczka”: kaplica z soli, mało znane historie i wskazówki dla zwiedzających

Kaplica św. Kingi wyrzeźbiona przez górników, Goethe i Chopin w księdze gości, balon 125 m pod ziemią i ostatnia klacz kopalni. Sprawdzona historia Wieliczki, Bochnia i praktyczne informacje.

Kilkanaście kilometrów od centrum Krakowa, ponad 100 metrów pod ziemią, stoi kościół, w którym wszystko jest z soli: posadzka, ołtarze, płaskorzeźby i żyrandole. Wyrzeźbili go górnicy samoucy, po godzinach, przez kilkadziesiąt lat. Kaplica św. Kingi to najsłynniejsze miejsce Kopalni Soli „Wieliczka”, którą w 2025 roku odwiedził rekordowy 1,91 mln turystów, w większości z zagranicy.

Ten poradnik opowiada historię kopalni, w której pracowano przez ponad 700 lat, i zbiera mniej znane historie: o klaczy, która nie umiała żyć na powierzchni, o arcyksięciu, który potajemnie pracował jako górnik, o balonie, który poleciał 125 metrów pod ziemią, i o dniu, w którym kopalnia o mało nie została zatopiona. Na końcu znajdziesz praktyczne wskazówki dla zwiedzających i krótki opis starszej siostry Wieliczki, kopalni w Bochni.

Przed wizytą: ceny biletów, godziny otwarcia i dostępność tras się zmieniają. Dane praktyczne w tym poradniku sprawdziliśmy w listopadzie 2026 roku na oficjalnej stronie kopalni, ale przed wyjazdem zawsze sprawdź je ponownie.

Ponad 700 lat wydobycia soli

Siedemnastowieczny plan Wieliczki i jednego z poziomów kopalni
Plan Wieliczki i trzeciego poziomu kopalni, Willem Hondius, 1645. Wikimedia Commons, domena publiczna.

Sól w okolicach Wieliczki pozyskiwano już około 6000 lat temu, w neolicie, odparowując słoną wodę w małych naczyniach. Wydobycie soli kamiennej zaczęło się w drugiej połowie XIII wieku, po odkryciu złoża. Kopalnia zwraca uwagę, że działo się to mniej więcej w czasie, gdy Marco Polo podróżował do Chin. Kopalnia Soli „Wieliczka”, materiały prasowe o historii. W XIII wieku kopalnię nazywano po łacinie „Magnum Sal”, czyli Wielka Sól. Oficjalna strona kopalni.

Sól była dla polskich królów źródłem ogromnych dochodów. Według materiałów kopalni za Kazimierza Wielkiego dawała około jednej trzeciej dochodów skarbu królewskiego, a zyski pomogły ufundować Akademię Krakowską. Materiały prasowe kopalni. Inne teksty kopalni odnoszą ten udział do epoki renesansu, więc dokładną epokę trzeba traktować ostrożnie. W 1368 roku król wydał statut żup krakowskich, który regulował pracę w kopalniach w Wieliczce i Bochni. Kopalnia Soli Bochnia, historia.

Austriacy zrobili z kopalni atrakcję

Po pierwszym rozbiorze w 1772 roku kopalnia na prawie 150 lat przeszła pod zarząd austriacki. Austriacy wprowadzili proch, maszynę parową, podziemną kolej i własną elektrownię. Zrobili z kopalni atrakcję turystyczną: podczas zwiedzania grała orkiestra, odpalano fajerwerki, a goście pływali łodzią po słonym jeziorze. Dla Polaków wizyta w Wieliczce była w czasie zaborów demonstracją polskości. Po 1918 roku spolszczono nazwy szybów i szyb cesarzowej Elżbiety stał się szybem św. Kingi. Materiały prasowe kopalni.

Wydobycie soli kamiennej zakończono w 1964 roku, a warzenie soli metodą mokrą w 1996 roku. Dziś sól z Wieliczki powstaje tylko przy oczyszczaniu słonych wód z kopalni. W 1978 roku kopalnia trafiła na pierwszą Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako jeden z pierwszych dwunastu obiektów na świecie. Kopalnia Soli „Wieliczka”, materiały o ochronie zabytku.

Kopalnia w liczbach

Podziemne jezioro solankowe w kopalni w Wieliczce
Podziemne jezioro w Kopalni Soli „Wieliczka”. Fot. Diego Delso, delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
  • Głębokość: 9 poziomów, od 64 do 327 metrów.
  • Chodniki: około 245 km.
  • Szyby: 26 w ciągu ponad 700 lat.
  • Komory: oficjalna strona podaje ponad 2000, a inne materiały kopalni około 2500. Różnica wynika z różnych sposobów liczenia.
  • Dla zwiedzających: udostępniono tylko około 2% labiryntu.

Dane pochodzą z oficjalnej strony kopalni. Kopalnia porównuje też, że złoże zajmuje 7 km², tyle co Kraków na początku XX wieku, a wydobyta sól wystarczyłaby na trzy piramidy Cheopsa. Kopalnia Soli „Wieliczka”, „Szczypta ciekawostek”.

Kopalnię trzeba stale chronić. Co roku wtłacza się pod ziemię około 110 000 m³ piasku, który stabilizuje górotwór. Najniższe poziomy mają zostać zlikwidowane, a do zachowania wyznaczono 218 komór na poziomach od pierwszego do piątego. Materiały kopalni o ochronie zabytku. Bez zabezpieczeń kopalnia mogłaby według jej specjalistów przestać istnieć po około 160 latach. Oficjalna strona kopalni o komorach.

Rekordowy rok 2025 i turyści z Wysp

W 2025 roku kopalnię odwiedziło około 1,91 mln osób, najwięcej w jej historii. Ponad 70% gości przyjechało z zagranicy. Najliczniejsi byli turyści z Wielkiej Brytanii (272 tysiące), z Włoch (143 tysiące) i z Francji (87 tysięcy). Na 2026 rok kopalnia spodziewa się nawet 2 mln zwiedzających. Radio Kraków o rekordzie frekwencji. Od 1945 roku kopalnię odwiedziło ponad 44 mln osób, a oficjalna strona mówi dziś o 50 milionach turystów w całej historii. „Szczypta ciekawostek”, strona główna kopalni. Jeśli mieszkasz w Wielkiej Brytanii, możesz więc spotkać pod ziemią więcej sąsiadów niż Polaków.

Kopalnia jest też miejscem uroczystości. Komora Weimar, z jeziorem solankowym, jest popularna wśród par i według kopalni wielu mężczyzn właśnie tam się oświadcza. Oficjalna strona kopalni.

Kaplica św. Kingi wyrzeźbiona przez górników samouków

Kaplica św. Kingi w Wieliczce na pocztówce z 1922 roku
Kaplica św. Kingi na pocztówce wydanej w 1922 roku przez Władysława Gargula. Zdjęcie pokazuje wcześniejszy wygląd kaplicy. Biblioteka Narodowa, Polona / Wikimedia Commons, domena publiczna.

Kaplicę wyrzeźbili trzej górnicy bez wykształcenia artystycznego: bracia Józef i Tomasz Markowscy oraz Antoni Wyrodek. Później dzieła dodawali kolejni górnicy. Kaplicę oświetlają ogromne żyrandole z kryształów soli kamiennej. Kopalnia Soli „Wieliczka”, „O rzeźbieniu w soli”. Prace zaczęły się pod koniec XIX wieku, najczęściej podaje się rok 1896, i trwały około 70 lat. EWTN News o kaplicy św. Kingi.

Kaplica ma około 54 metrów długości, 18 szerokości i 12 wysokości, a leży około 101 metrów pod ziemią. Tomasz Markowski wyrzeźbił ołtarz główny, ambonę i ołtarze boczne. Antoni Wyrodek zrobił posadzkę, balustradę i płaskorzeźby, w tym „Ostatnią Wieczerzę” wzorowaną na fresku Leonarda da Vinci. W 1999 roku Stanisław Anioł z pomocnikami wyrzeźbił z soli pomnik Jana Pawła II. Aleteia o kaplicy św. Kingi.

Rzeźbienie w soli ma w Wieliczce długą tradycję i zaczęło się z praktycznego powodu. Dawne królewskie komisje z obawy przed pożarami zakazywały budowy drewnianych kaplic pod ziemią. Górnicy zaczęli więc rzeźbić kaplice w soli. Już w XVII wieku powstała kaplica św. Antoniego wykuta w bryle soli zielonej. „O rzeźbieniu w soli”.

Kaplica nie jest tylko zabytkiem. Odprawia się w niej msze, odbywają się śluby i koncerty, a mieści około 400 osób. EWTN News. W internecie krąży informacja, że przy budowie kaplicy usunięto 20 000 ton soli. Nie znaleźliśmy na to wiarygodnego źródła.

Pierścień św. Kingi, o który spierają się dwie kopalnie

Święta Kinga przedstawiona na XIX-wiecznej grafice według Jana Matejki
Święta Kinga na XIX-wiecznej grafice według Jana Matejki, opublikowanej w „Albumie Jana Matejki” w 1876 roku. To artystyczne wyobrażenie postaci, nie scena odnalezienia pierścienia. Wikimedia Commons, domena publiczna.

Według legendy węgierska królewna Kinga, córka Beli IV, przed ślubem z księciem Bolesławem Wstydliwym wrzuciła pierścień do szybu kopalni soli na Węgrzech. Gdy przyjechała do Polski, górnicy znaleźli pierścień w pierwszej bryle soli wydobytej spod Krakowa. Zaskakujące jest to, że odnalezienie pierścienia przypisują sobie i Wieliczka, i Bochnia. W Bochni legendę wiąże się z szybem Sutoris. Kopalnia Soli Bochnia. W Wieliczce pokazuje ją komora Janowice. Oficjalna strona kopalni.

Drugą wielką postacią podziemnych legend jest Skarbnik, duch opiekun górników. Ostrzegał przed niebezpieczeństwem, a według części opowieści leniwych i chciwych wyprowadzał na zgubę. Swojego Skarbnika ma też Bochnia, gdzie działa trasa rodzinna „Królestwo Skarbnika”. National Geographic Traveler o kopalni w Bochni.

Goethe, Chopin i arcyksiążę w roli górnika

Od 1774 roku w kopalni prowadzono Księgi Zwiedzających, w których wpisało się wiele znanych osób. Na podstawie tego rejestru historyczka Barbara Lesiak-Przybył potwierdza wizyty m.in. Stanisława Staszica (1789), Johanna Wolfganga Goethego (1790), cesarza Franciszka I (1817), Fryderyka Chopina (1829), Dmitrija Mendelejewa (1859), Stanisława Moniuszki (1865), Jana Matejki (1868) i Elizy Orzeszkowej (1874). B. Lesiak-Przybył, Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN, 2016.

Ten sam artykuł pisze o Mikołaju Koperniku ostrożnie: „wiele wskazuje na to”, że był w Wieliczce. Kopalnia przedstawia go jako pierwszego turystę znanego z imienia, ale nie znaleźliśmy dokumentu z epoki. Wizyta Kopernika jest więc prawdopodobna, ale niepotwierdzona. Część stron podaje, że Goethe odwiedził kopalnię w 1787 roku, ale Księga Zwiedzających wskazuje rok 1790. Karol Wojtyła był w kopalni dwa razy jako nastolatek i raz jako kardynał, ale nigdy jako papież. EWTN News.

Najzabawniejsza historia dotyczy arcyksięcia Franciszka Karola. Według oficjalnej strony kopalni potajemnie pracował jako górnik przez kilka godzin, a beczkę z jego dziennym urobkiem przez lata przechowywano w komorze jego imienia. Za dwie wizyty postawiono mu solny obelisk, który dziś można zobaczyć na Trasie Górniczej. Oficjalna strona kopalni o komorach.

Ostatnia klacz, która nie przywykła do słońca

Drewniany kierat konny w kopalni soli w Wieliczce
Dawny kierat konny w kopalni w Wieliczce. Fot. Kriskros, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 PL. Zdjęcie zmniejszono.

Przez wieki w kopalni pracowały konie. Napędzały kieraty i ciągnęły wózki, a w komorze Fortymbark zachowała się dawna stajnia. Oficjalna strona kopalni. Ostatnia klacz, Baśka, wyjechała na powierzchnię w 2002 roku.

Jej historię opisał w 2006 roku magazyn branżowy „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”. Górnicy rozpieszczali Baśkę: pracowała tylko na jednej zmianie i miała wolne weekendy. Na powierzchni źle się czuła. Marzła, bo była wczesna wiosna, a w gospodarstwie denerwowało ją pianie koguta i ryczenie krów. W końcu trafiła do schroniska. „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”, 2006. Często można przeczytać, że konie spędzały pod ziemią całe życie. Dla Wieliczki nie znaleźliśmy na to potwierdzenia.

Dzień, w którym kopalnia o mało nie zatonęła

W 1992 roku na IV poziomie, około 170 metrów pod ziemią, w poprzeczni Mina zaczął się wyciek, który zamienił się w trudny do opanowania wypływ wody z piaskiem i iłem. Zagrożona była kopalnia i część miasta nad nią. A. Gonet, S. Stryczek, AGH, 2017.

Magazyn „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” pisał w 2006 roku: „Niewiele brakowało, by wskutek takiego niekontrolowanego zalania przestała istnieć Kopalnia Soli »Wieliczka«”. Teren nad wyciekiem osiadł o ponad 2 metry. Wyrobiska nad poprzecznią wypełniano zaczynem uszczelniającym, w sumie ponad 1500 m³. „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”, 2006. Kopalnia sama wymienia rok 1992 jako moment, który pokazał, jak bardzo zabytek wymaga ochrony. Materiały prasowe kopalni.

Części samolotów Heinkla w solnych komorach

W kwietniu 1944 roku Niemcy zaczęli budować w Wieliczce obóz pracy przymusowej dla Żydów, związany z firmą Heinkel, producentem samolotów. W dużych komorach kopalni urządzono podziemne warsztaty, w których więźniowie montowali części samolotów bojowych. W obozie przy ulicach Janińskiej i Klaśnieńskiej przetrzymywano kilka tysięcy ludzi. We wrześniu 1944 roku obóz zlikwidowano, a więźniów wywieziono głównie do obozów Mauthausen i Flossenbürg. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. To mało znany i bolesny rozdział historii kopalni, o którym rzadko mówi się na trasie turystycznej.

Uzdrowisko 135 metrów pod ziemią

Młyn Solny w Wieliczce, budynek poradni uzdrowiska, i szyb św. Kingi
Młyn Solny (po prawej), w którym mieszczą się poradnie uzdrowiska, oraz szyb św. Kingi, 2013. Fot. Happa, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Zobacz komory lecznicze na stronie uzdrowiska.

Od 2011 roku Wieliczka ma status uzdrowiska podziemnego. Komory lecznicze leżą na III poziomie kopalni, około 135 metrów pod ziemią. Prowadzi się tu rehabilitację osób z chorobami układu oddechowego, między innymi astmą, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), chorobami nosa i zatok oraz alergiami. O kwalifikacji do leczenia decyduje lekarz. Uzdrowisko Kopalni Soli „Wieliczka”, wskazania i opis leczenia.

Dlaczego kuracjusze zjeżdżają pod ziemię?

W komorach jest chłodno przez cały rok: uzdrowisko podaje temperaturę 13–14,5°C i wilgotność 60–80%. Pobyt w podziemnych wyrobiskach połączony z leczeniem nazywa się subterraneoterapią. Powietrze przechodzi przez system wentylacji i filtracji, a w komorach obecny jest aerozol solny. Uzdrowisko, mikroklimat, Badanie powietrza w uzdrowisku, „Aerobiologia”, 2019.

Mniejsze stężenie pyłków może mieć znaczenie dla osób wrażliwych na alergeny, ale nie należy zakładać, że pod ziemią nie ma ich wcale. W badaniu z lat 2012–2016 naukowcy wykrywali w komorach pojedyncze ziarna pyłków i zarodniki grzybów, na ogół w niższych stężeniach niż na zewnątrz. Część z nich mogą wnosić ludzie na ubraniach i włosach. „Aerobiologia”, 2019.

Jak wygląda leczenie?

To nie tylko odpoczynek w solnej komorze. Program może obejmować ćwiczenia oddechowe i mięśni oddechowych, trening dostosowany do możliwości pacjenta oraz edukację zdrowotną. W komorze Smok znajduje się sala ćwiczeń i inhalatorium, a w komorze Jezioro Wessel są miejsca do ćwiczeń i odpoczynku przy solankowym jeziorze. Uzdrowisko opisuje też zabiegi z użyciem naturalnej solanki. Uzdrowisko, opis komór i rehabilitacji.

W opisanym w 2020 roku badaniu 22 starsze osoby z chorobami dróg oddechowych ukończyły trzytygodniowy program rehabilitacji pod ziemią. Po pobycie poprawiły się niektóre wyniki testów sprawności. Badanie było jednak małe i nie miało grupy kontrolnej, dlatego nie pozwala ustalić, ile zmieniły ćwiczenia, a ile sam mikroklimat. S. Mętel i współautorzy, badanie wstępne, 2020.

Co wiadomo o skuteczności?

Rehabilitacja oddechowa i pobyt w warunkach ograniczonego kontaktu z częścią zanieczyszczeń mogą być dla pacjentów wartościowe, ale nie ma pewności, że samo oddychanie powietrzem w kopalni leczy astmę. W przeglądzie Cochrane dotyczącym speleoterapii u osób z astmą autorzy stwierdzili, że dostępne badania nie pozwalają na wiarygodny wniosek o jej skuteczności. Przegląd jest starszy, a jego ostatnie wyszukiwanie badań pochodzi z 2006 roku. Cochrane, przegląd badań o astmie. Pobyt w uzdrowisku traktuj jako uzupełnienie leczenia ustalonego z lekarzem, nie zastępuj nim przepisanych leków.

Jak skorzystać z pobytu?

Uzdrowisko oferuje pobyty odpłatne oraz świadczenia finansowane przez NFZ. Rodzaj skierowania i dostępność zależą od programu, dlatego warto zapytać o nie lekarza i uzdrowisko. Istnieją też krótkie pobyty: oferta „Dzień dla zdrowia” obejmuje pięciogodzinną wizytę pod ziemią. Program i dostępność sprawdź przed rezerwacją. Oferta uzdrowiska, „Dzień dla zdrowia”.

Nie każdy może korzystać z pobytu. Uzdrowisko publikuje listę przeciwwskazań, obejmującą między innymi niektóre choroby w okresie zaostrzenia i niedawno przebyty zawał lub udar. Przy chorobach przewlekłych, przed rezerwacją lub zjazdem, skonsultuj się z lekarzem. Do komór przydają się ciepła odzież i wygodne buty. Uzdrowisko, katalog i przeciwwskazania, Informacje praktyczne.

Leczenie w Wieliczce ma długą historię. Już w 1644 roku powstała łaźnia żupna dla górników. W XIX wieku lekarz Feliks Boczkowski rozwijał leczenie solanką: materiały kopalni podają rok 1838, a strona uzdrowiska 1839 jako datę otwarcia zakładu kąpielowego. W XX wieku lekarz Mieczysław Skulimowski rozwijał terapię w podziemiach. Materiały o historii kopalni, Historia uzdrowiska. Dostępność tężni na powierzchni może się zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdź informacje o tężni solankowej.

Balon, bungee i windsurfing pod ziemią

  • Lot balonem: 6 maja 2000 roku w komorze Stanisława Staszica, 125 metrów pod ziemią, balon na ogrzane powietrze uniósł się na 2,13 metra i unosił się w swobodnym locie przez 4 minuty. Powietrze ogrzewano elektrycznymi dmuchawami. Przygotowania trwały prawie dwa lata, a wyczyn trafił do Księgi Rekordów Guinnessa jako najgłębszy start balonu. Kopalnia Soli „Wieliczka”, materiały prasowe, Muzeum Lotnictwa Polskiego.
  • Bungee: w 1998 roku Bogdan Kopka skoczył na linie w tej samej komorze, wysokiej na 36 metrów. Przed próbą sprawdzano linę za pomocą worka z piaskiem. Onet, historia skoku.
  • Windsurfing: żeglarz Mateusz Kusznierewicz pływał na desce po solankowym jeziorze 104 metry pod ziemią. Woda miała około 8 °C i była tak słona, że trudno w niej utonąć, a wiatr robiła dmuchawa. Materiały prasowe kopalni.
  • Policjanci kontra dyplomaci: według kopalni w 2004 roku małopolscy policjanci rozegrali pod ziemią mecz z angielskimi dyplomatami i wygrali 11:3. W komorze Warszawa odbywają się też gale bokserskie i turnieje tańca. Kopalnia o podziemnym futbolu, „Szczypta ciekawostek”.
  • Podziemny plan filmowy: w komorze Margielnik i jej okolicach kręcono sceny „Seksmisji” Juliusza Machulskiego oraz filmu „Na srebrnym globie” Andrzeja Żuławskiego. Przy produkcji tego drugiego górniczy nadzór musiał sprawdzić możliwość użycia pochodni. Jerzy Przybyło, „Kopalnia soli »Wieliczka« w filmie”, 2023.
  • Poczta pod ziemią: z głębi kopalni można wysłać kartkę pocztową, a ponad 100 metrów pod ziemią działa Wi-Fi. „Szczypta ciekawostek”.

Pokutnicy, drewniane tory i dawne pożary

Dawne górnictwo było bardzo niebezpieczne. W komorze Spalone pracowali pokutnicy, którzy wypalali gromadzący się metan, żeby zapobiec wybuchom. Nazwa komory pochodzi od dawnego pożaru. W komorze Boczaniec ślady pożaru sprzed ponad 300 lat wciąż widać na drewnianych konstrukcjach. Oficjalna strona kopalni.

Ciekawostka techniczna: podziemna kolej w komorze Gołuchowskiego miała w XIX wieku tory drewniane, bo sól szybko niszczyła żelazo. Tamże. Na Trasie Górniczej zwiedzający mogą wcielić się w dawnych górników, m.in. metaniarza, który mierzył stężenie gazu, i cieślę górniczego. Trasa Górnicza na stronie kopalni.

Zwiedzanie: trasy, ceny i dojazd z Krakowa

Drewniane schody w kopalni soli w Wieliczce
Drewniane schody wewnątrz kopalni w Wieliczce. Fot. Rudolph A. Furtado, 2015, Wikimedia Commons, CC0.

Trasa Turystyczna

To podstawowa trasa: około 3,5 km, 2–3 godziny z muzeum, do głębokości 135 metrów. Na sam początek schodzi się około 380 stopniami, a w sumie pokonuje się około 800 stopni w dół. Na górę wraca się windą. Pod ziemią jest 17–18 °C, więc przyda się bluza. Na trasie działa restauracja 125 metrów pod ziemią. Bagaż podręczny nie może przekraczać 20 × 20 × 35 cm. Trasa Turystyczna na stronie kopalni. Oficjalna strona podawała w listopadzie 2026 roku ceny „od 121 zł” za osobę. Aktualny cennik znajdziesz w sklepie z biletami kopalni.

Trasa Górnicza

Dla osób, które wolą przygodę od zwiedzania: 1,9 km, 2–3 godziny, do 101 metrów, dla osób od 10 lat i w grupach do 20 osób. Uczestnicy szukają soli i badają powietrze w kopalni, tak jak dawni górnicy. Trasa Górnicza. Zwiedzanie w językach innych niż polski i angielski wymaga wcześniejszego zakupu biletów online. Ceny i godziny zwiedzania.

Dojazd

Wieliczka leży około 10 km na południowy wschód od centrum Krakowa. Najwygodniej dojechać pociągiem podmiejskim z dworca Kraków Główny do stacji Wieliczka Rynek-Kopalnia, skąd do kopalni idzie się kilka minut. Można też pojechać autobusem 304 z przystanku Dworzec Główny Zachód przy Galerii Krakowskiej. Samochodem dojedziesz autostradą A4 do węzła Kraków Wieliczka. Trasa Turystyczna zaczyna się przy szybie Daniłowicza, ul. Daniłowicza 10. Mapa i dojazd na stronie kopalni.

Czy można lizać ściany? Sól w kopalni jest prawdziwa i słona. Kopalnia nazywa sól „jedyną skałą spożywaną przez człowieka”. Materiały prasowe kopalni. Nie znaleźliśmy jednak oficjalnego zezwolenia na lizanie ścian zabytku, więc najlepiej zapytać przewodnika.

Bochnia, starsza siostra Wieliczki

Wieża szybu Campi i zabudowania kopalni soli w Bochni
Szyb Campi i zabudowania Kopalni Soli Bochnia, 2020. Fot. Kj, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Zdjęcie zmniejszono.

Wieliczka jest bardziej znana, ale za najstarszą kopalnię soli kamiennej w Polsce uznaje się Bochnię. Jej początki jako zakładu wydobywczego kopalnia datuje na 1248 rok, kiedy odkryto złoże soli kamiennej. Wcześniej w okolicy pozyskiwano sól z solanki. W 2025 roku bocheńskie podziemia odwiedziło ponad 200 tysięcy osób, najwięcej od początku działalności turystycznej kopalni. Kopalnia Soli Bochnia, historia, Kopalnia o frekwencji w 2025 roku.

Dwie kopalnie, jedno królewskie przedsiębiorstwo

Bochnia i Wieliczka przez stulecia należały do żup krakowskich, królewskiego przedsiębiorstwa zarządzanego z Zamku Żupnego w Wieliczce. Sprzedaż soli przynosiła dochody władcom, a statut wydany przez Kazimierza Wielkiego w 1368 roku określał organizację żup i zasady handlu. W 2013 roku do wcześniejszego wpisu Wieliczki na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO dołączono kopalnię bocheńską i Zamek Żupny. Dziś tworzą jeden wspólny wpis. UNESCO, Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni, Historia kopalni w Bochni.

Do najstarszych szybów Bochni należą Sutoris i Gazaris. Nazwa Sutoris pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego szewca. To z tym szybem bocheńska tradycja łączy legendę o pierścieniu św. Kingi, znalezionym w bryle soli. Podobną opowieść przekazuje Wieliczka, więc legenda ma dwie miejscowe wersje. Historia kopalni w Bochni.

Kaplica, przez którą przejeżdża kolejka

Fragment kaplicy św. Kingi w kopalni soli w Bochni z solnym żyrandolem i grupą Ukrzyżowania
Fragment kaplicy św. Kingi w kopalni soli w Bochni. Fot. Archiwum UMWM, Kopalnia Soli Bochnia, Małopolska To Go, CC BY-SA 3.0.

Bochnia ma własną podziemną kaplicę św. Kingi. Jej historia jako miejsca kultu sięga 1747 roku. Znajdują się w niej solny ołtarz, żyrandol i figury świętych. Przez środek kaplicy biegnie podłużnia August, którą przejeżdża podziemna kolejka. Przed ołtarzem stoi stół użyty podczas mszy kanonizacyjnej św. Kingi w Starym Sączu w 1999 roku. Turystyczna Szkoła, opis kaplicy.

Na trasie można zobaczyć też ślady dawnej pracy górników. W komorze Mysiur od XVIII wieku mieściła się stajnia dla koni pracujących pod ziemią. Zachowały się tam drewniane konstrukcje i pomosty, a w innych wyrobiskach również fragmenty drewnianych torów dla wózków kopalnianych. Narodowy Instytut Dziedzictwa, opis kopalni.

Łódź, zjeżdżalnia i nocleg pod ziemią

Boisko sportowe w podziemnej komorze Ważyn w kopalni soli w Bochni
Boisko w komorze Ważyn w bocheńskiej kopalni. Fot. Archiwum UMWM, Kopalnia Soli Bochnia, Małopolska To Go, CC BY-SA 3.0.

Jedną z atrakcji jest przeprawa łodzią przez wyrobisko zalane solanką. Nie jest częścią każdego biletu: trzeba wybrać wariant trasy z przeprawą. Kopalnia dopuszcza do niej dzieci od 3. roku życia; bardziej rozbudowany wariant z przejściem Końską Drogą jest przeznaczony dla osób od 7 lat. Kopalnia Soli Bochnia, dostępność tras, Trasa z przeprawą łodzią.

W największej komorze, Ważyn, około 250 metrów pod ziemią, znajdują się miejsca odpoczynku, boisko i zaplecze gastronomiczne. Działa tam także 140-metrowa zjeżdżalnia dla osób od 9 lat. Można wykupić pobyt nocny w komorze: kopalnia podaje, że trwa on około 13–15 godzin, a terminy dla turystów indywidualnych trzeba wcześniej zarezerwować. Przy rezerwacji można zapytać o pościel lub zabrać śpiwór. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Kopalnia, ograniczenia wiekowe, Pobyt nocny.

Zwiedzanie Bochni w praktyce

Podstawowa trasa z ekspozycją multimedialną zaczyna się przy szybie Campi, ul. Campi 15. Zjeżdża się windą, a część drogi pokonuje kolejką „Kuba”. Podczas zwiedzania przewodnik i prezentacje przybliżają historię kopalni oraz ludzi, którzy w niej pracowali. Podstawowy wariant trwa około trzech godzin, a wersja z przeprawą łodzią około czterech. Trasa z ekspozycją multimedialną, Trasa z przeprawą.

To wycieczka wymagająca chodzenia: na trasie jest około 700 schodów. Pod ziemią panuje temperatura około 15–17°C, więc przydadzą się cieplejsze ubranie i wygodne buty. Kopalnia przygotowuje także wariant zwiedzania dla osób z niepełnosprawnościami; jego zakres i termin najlepiej uzgodnić z obsługą przed zakupem biletu. Informacje o trasie, Regulamin pobytu.

Alternatywą dla bardziej sprawnych zwiedzających jest około czterogodzinna trasa „Solny Świadek”, rozpoczynająca się przy szybie Sutoris. Jest dostępna od 12. roku życia i prowadzi przez starszą część kopalni. Dla rodzin z młodszymi dziećmi kopalnia proponuje też zwiedzanie „Królestwo Skarbnika”. Trasa „Solny Świadek”, Oferta dla turystów indywidualnych.

Godziny wejść, terminy noclegów i ceny mogą się zmieniać. Kopalnia informowała w 2026 roku o audioprzewodnikach w siedmiu językach i zjazdach o 10:30 oraz 11:45, ale przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny rozkład. Bilety online są według kopalni tańsze niż w kasie; cenę zależną od wariantu znajdziesz w aktualnym cenniku. Komunikaty dla zwiedzających, Cennik kopalni, Kontakt.

Mity o Wieliczce

TwierdzenieWerdyktCo mówią źródła
Wieliczka to najstarsza kopalnia soli w PolsceFałszStarsza jest Bochnia (1248).
Kopernik na pewno odwiedził kopalnięNiepotwierdzoneHistorycy piszą, że „wiele wskazuje” na jego wizytę, ale nie ma dokumentu z epoki.
Goethe był w Wieliczce w 1787 rokuBłądKsięga Zwiedzających wskazuje rok 1790.
Jan Paweł II zwiedzał kopalnię jako papieżFałszBył tu jako młody człowiek i jako kardynał.
Przy budowie kaplicy usunięto 20 000 ton soliNiepotwierdzoneBrak wiarygodnego źródła.
Konie spędzały pod ziemią całe życieNiepotwierdzoneDla Wieliczki nie znaleźliśmy na to dowodu.
Bill Clinton zwiedzał kopalnięNiepotwierdzonePojawia się na listach w internecie, ale nie znaleźliśmy relacji prasowej ani komunikatu kopalni.

Official sources

Was this guide helpful?

Comments (0)

No comments yet. Be the first!


Add a comment

Log in to skip email verification, or comment as guest:

Comment may be moderated before publishing.