Pieniądze, podatki i emerytura
Konto w banku, podatki, oszczędzanie, inwestowanie oraz emerytura i świadczenia z dwóch krajów.
Tematy w tym dziale
Najnowsze poradniki (19)
Zadatek czy zaliczka: co przepada, co wraca podwójnie i jak to zapisać w umowie (2026)
Zaliczka zawsze wraca – i właśnie dlatego niczego nie zabezpiecza; zadatek dyscyplinuje obie strony: zrywasz – tracisz wpłatę, zrywają Tobie – dostajesz podwójny zwrot (art. 394 KC). W środku: tabela decyzyjna (nieruchomości, remont, meble na wymiar, rezerwacja najmu vs kaucja), pułapka odmowy kredytu bez klauzuli, błędy nazewnictwa („przedpłata” nie uruchamia art. 394) i przykład, w którym jedno słowo w umowie robi różnicę 45 000 zł.
Emerytura z kilku krajów: mapa umów Polski o zabezpieczeniu społecznym (2026)
Polska ma 13 umów dwustronnych – od USA (2009) i Kanady po Izrael, Turcję i Białoruś (2022) – które sumują okresy, znoszą podwójne składki i pozwalają przelewać emeryturę za granicę. Bez umowy (Dubaj, Brazylia, RPA) emerytura ZUS nadal się należy, ale art. 132 każe ją wypłacać na konto w Polsce. Plus: mapa oddziałów ZUS według krajów, poświadczenie życia u konsula i podpisana w 2026 r. umowa z Albanią.
Podatki między Norwegią a Polską: kildeskatt, pendlerzy, exit tax i powrót do Polski (2026)
PAYE 25% czy zwykłe rozliczenie z odliczeniami pendlerskimi (dojazdy do Polski, zakwaterowanie)? Parametry 2026, metoda kredytu od 2021 (PIT-36/ZG, ulga abolicyjna bez limitu dla offshore!), dwa norweskie „ogony” przy powrocie: 3-letnia rezydencja podatkowa po 10+ latach i exit tax (kwota wolna 3 mln NOK) – plus barnetrygd 2012 NOK eksportowany do Polski. Uwaga: polskie strony Skatteetaten już nie istnieją.
Emerytura z Norwegii i ZUS: koordynacja EOG, kildeskatt 15% i wypłata do Polski (2026)
Norwegia przez EOG działa jak UE: okresy się sumują (wystarczy 5 lat łącznie), jeden wniosek w kraju zamieszkania, wypłata do Polski bez redukcji. G od 1.05.2026 = 136 549 NOK; kildeskatt 15% u źródła z furtką EOG (reguła 90%); emerytura pracownicza OTP zostaje w Norwegii do 62 lat (norskpensjon.no!) i papierowy leveattest, którego NAV pilnuje co roku.
Rezydencja podatkowa i PIT dla Polonii: gdzie płacisz podatki, gdy mieszkasz za granicą (2026)
Reguła 183 dni i ośrodek interesów życiowych, co nierezydent wciąż rozlicza w Polsce (najem, sprzedaż mieszkania, ZUS), metody unikania podwójnego opodatkowania kraj po kraju, ulga abolicyjna 1360 zł, e-PIT i mikrorachunek z zagranicy oraz nowość 2026: raportowanie krypto DAC8.
Obligacje skarbowe, IKE/IKZE i oszczędzanie w Polsce, gdy mieszkasz za granicą (2026)
Rekordowa sprzedaż obligacji detalicznych i EDO 5,35% w pierwszym roku – ale nierezydent pierwszy zakup musi zrobić osobiście, a rejestracja online wymaga polskiego konta. Jak kupować z zagranicy, co z IKE/IKZE i OIPE po emigracji, podatki (0% u źródła dla rezydentów USA), pułapki PFIC/FBAR i fałszywe „obligacje 12%”.
Emerytura z USA i Polski: zniesienie WEP, wyrównania z Social Security i emerytura ZUS za granicą (2026)
Social Security Fairness Act zniósł WEP i GPO – emerytura ZUS nie obniża już amerykańskiej. Komu należą się wyrównania i dlaczego trzeba złożyć wniosek TERAZ, jak łączyć okresy ZUS i Social Security, przelew emerytury do USA, poświadczenie życia i podatki po obu stronach.
Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) i podatek Belki: co naprawdę się zmienia (2026/2027)
Sejm i Senat uchwaliły ustawę o OKI – ale podatek Belki nie znika. Jak działają limity 100 000 zł i 25 000 zł, nowy podatek od wartości aktywów, czy nierezydent może otworzyć konto i gdzie media się mylą. Stan na 23.07.2026.
L4 bez mitów: co naprawdę wolno na zwolnieniu, kontrole ZUS po reformie i prawa pracownika (2026)
Co wolno, a czego nie wolno na zwolnieniu lekarskim po reformie z 13.04.2026: kody 1 i 2, czynności dnia codziennego i incydentalne, kontrole ZUS i pracodawcy, obowiązek zgłoszenia adresu w 3 dni, ochrona przed zwolnieniem z pracy, L4 za granicą i bezpłatne odwołanie do sądu. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i orzecznictwie SN.
Pieniądze z ZUS i OFE po śmierci bliskiego: subkonto, wypłata gwarantowana i ENS – kompletny przewodnik (2026)
Cztery rodzaje środków po zmarłym (subkonto, OFE, wypłata gwarantowana, ENS), zasada „najpierw OFE”, formularz USS bez terminu, dokumenty, podatek 19% u źródła i uczciwa prawda o ochronie przed długami spadkowymi. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i zus.pl.
Subkonto w ZUS: co to jest, jak sprawdzić, waloryzacja, dziedziczenie i podział przy rozwodzie (2026)
Kto ma subkonto w ZUS i skąd się na nim biorą pieniądze, waloryzacja wzrostem PKB (+10,61% w 2026), sprawdzenie w eZUS w 5 minut, suwak bezpieczeństwa, podział przy rozwodzie i dziedziczenie oraz formularz UWU. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i zus.pl.
Najczęściej zadawane pytania o ZUS: obszerne FAQ 2026
Obszerne, praktyczne FAQ o ZUS aktualne na 2026 rok: konto na PUE oraz eZUS i profil zaufany, emerytury, renty i zasiłki, świadczenia po śmierci, składki przedsiębiorców oraz ważny dla Polonii dział o obsłudze spraw z zagranicy. Każda odpowiedź jest zwięzła i konkretna, z zastrzeżeniem, że część kwot jest co roku waloryzowana, więc najnowsze wartości warto potwierdzić na zus.pl.
Emerytura po śmierci: co dzieje się ze świadczeniem zmarłego i co dalej
Po śmierci emeryta lub rencisty świadczenie nie przepada, ale też nie jest dziedziczone jak zwykły majątek. Porządkujemy cały obraz: co z ostatnią, niewypłaconą emeryturą (niezrealizowane świadczenie), kiedy powstaje obowiązek zwrotu nadpłaty, czym różni się renta rodzinna, środki z subkonta i OFE, wypłata gwarantowana oraz zasiłek pogrzebowy. To poradnik rozdzielnik, który kieruje do szczegółowych poradników dla każdego świadczenia.
OFE po śmierci i wypłata gwarantowana z ZUS: komu należą się pieniądze i jak je odzyskać
Po śmierci osoby oszczędzającej w drugim filarze w OFE i na subkoncie ZUS mogą zostać pieniądze, które nie przepadają, ale nie są wypłacane automatycznie. Wyjaśniamy, jak dzielone są środki z OFE (połowa dla małżonka, reszta dla uposażonych lub spadkobierców), czym jest suwak bezpieczeństwa, oraz na czym polega odrębna wypłata gwarantowana, gdy emeryt zmarł w ciągu 3 lat od pierwszej emerytury. Pokazujemy krok po kroku, jakie wnioski złożyć do OFE i do ZUS oraz jak to się ma do podatków.
Renta rodzinna z ZUS: komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek (ERR)
Renta rodzinna z ZUS to świadczenie dla rodziny po zmarłym. Wyjaśniamy, komu przysługuje (dzieci, wdowa lub wdowiec, rodzice), do kiedy dostaje ją uczące się dziecko, ile wynosi (85, 90 lub 95 procent, jedna łączna renta dzielona po równo), jak wypełnić wniosek ERR, jak dorabiać bez utraty świadczenia oraz jak renta łączy się z 13. i 14. emeryturą. Z myślą o Polonii i z odwołaniem do przepisów.
Środki z subkonta ZUS: pieniądze, które można odziedziczyć. Co to jest, komu przysługują i jak je wypłacić (wniosek USS)
Subkonto w ZUS to dziedziczona część kapitału emerytalnego – po śmierci ubezpieczonego te pieniądze nie przepadają, ale trzeba się po nie zgłosić. Wyjaśniamy, czym jest subkonto, komu przysługują środki (małżonek, osoby uposażone, spadkobiercy), dlaczego najpierw idzie się do OFE, jak złożyć wniosek USS, jakie dokumenty przygotować, ile potrąca podatek (19 procent) i dlaczego nie ma terminu.
Zasiłek pogrzebowy 2026: od 1 stycznia 7000 zł. Komu przysługuje, jaki formularz (Z-12) i jak złożyć wniosek
Zasiłek pogrzebowy z ZUS od 1 stycznia 2026 r. wynosi 7000 zł (dla wcześniejszych zgonów 4000 zł). Członek rodziny dostaje pełny ryczałt, osoba spoza rodziny zwrot rzeczywistych kosztów do limitu. Wyjaśniamy komu przysługuje, jak wypełnić formularz Z-12, jakie dokumenty przygotować, gdzie i jak złożyć wniosek (także z zagranicy) oraz na co uważać. Termin to 12 miesięcy od śmierci.
ZUS może wypłacić pieniądze po zmarłym. Rodzina ma tylko 12 miesięcy na złożenie wniosku ENS
Niezrealizowane świadczenie z ZUS to emerytura lub renta należna osobie zmarłej, której nie zdążono wypłacić. Uprawniona rodzina może je odebrać, składając formularz ENS w ciągu 12 miesięcy od śmierci. Kto jest uprawniony, jakie dokumenty przygotować, gdzie złożyć wniosek i jak się odwołać.
ZUS z zagranicy – jak złożyć wniosek o emeryturę mieszkając za granicą
Jak złożyć wniosek o polską emeryturę z USA, UK, Niemiec – formularze EMP, dokumenty, umowy totalizacyjne, kontakt z ZUS przez konsulat, PUE ZUS, wypłata na konto zagraniczne.
Zaproponuj temat
Brakuje poradnika na temat, który Cię interesuje? Napisz, czego szukasz, a redakcja weźmie to pod uwagę.