Pieniądze, podatki i emerytura
Konto w banku, podatki, oszczędzanie, inwestowanie oraz emerytura i świadczenia z dwóch krajów.
Tematy w tym dziale
Najnowsze poradniki (21)
Zadatek czy zaliczka: co przepada, co wraca podwójnie i jak to zapisać w umowie (2026)
Zaliczka zawsze wraca – i właśnie dlatego niczego nie zabezpiecza; zadatek dyscyplinuje obie strony: zrywasz – tracisz wpłatę, zrywają Tobie – dostajesz podwójny zwrot (art. 394 KC). W środku: tabela decyzyjna (nieruchomości, remont, meble na wymiar, rezerwacja najmu vs kaucja), pułapka odmowy kredytu bez klauzuli, błędy nazewnictwa („przedpłata” nie uruchamia art. 394) i przykład, w którym jedno słowo w umowie robi różnicę 45 000 zł.
Emerytura z kilku krajów: mapa umów Polski o zabezpieczeniu społecznym (2026)
Polska ma 13 umów dwustronnych – od USA (2009) i Kanady po Izrael, Turcję i Białoruś (2022) – które sumują okresy, znoszą podwójne składki i pozwalają przelewać emeryturę za granicę. Bez umowy (Dubaj, Brazylia, RPA) emerytura ZUS nadal się należy, ale art. 132 każe ją wypłacać na konto w Polsce. Plus: mapa oddziałów ZUS według krajów, poświadczenie życia u konsula i podpisana w 2026 r. umowa z Albanią.
Podatki między Niemcami a Polską: klasy podatkowe, zwrot podatku i podwójne opodatkowanie (2026)
Niemiecka pensja jest w Polsce zwolniona (wyłączenie z progresją – MLI umowy nie zmieniło!), a bez polskich dochodów nie składasz PIT wcale. Po niemieckiej stronie: klasa III z małżonkiem w Polsce, kilometrówka 0,38 EUR od pierwszego kilometra (nowość 2026), podwójne gospodarstwo, kwota wolna 12 348 EUR, minijob 603 EUR i tani Lohnsteuerhilfeverein.
Emerytura z Niemiec i ZUS: koordynacja unijna, podatki i pułapka Finanzamt Neubrandenburg (2026)
Polskie i niemieckie okresy się sumują (wystarczy 5 lat łącznie), jeden wniosek w kraju zamieszkania (sprawy PL–DE prowadzi ZUS Opole), a punkt emerytalny wart jest od 1.07.2026 42,52 EUR (+4,24%). Pułapki: niemiecką rentę rozliczasz podatkowo w Niemczech (Neubrandenburg – serwis po polsku), bank potrąci 9% NFZ, a 13./14. emerytura bywa „wliczana” w niemieckie świadczenia.
Kindergeld i świadczenia rodzinne z Niemiec, gdy dzieci mieszkają w Polsce: koordynacja UE i 800+ (2026)
Kindergeld 259 EUR/mies. należy się też na dzieci w Polsce – unijne zasady pierwszeństwa decydują, czy Niemcy płacą całość, czy dopłatę różnicową ponad 800+. Wniosek do Familienkasse krok po kroku (Steuer-ID, PESEL dzieci, wymiana SED/EESSI), Elterngeld, Kinderzuschlag i zreformowane od 1.07.2026 świadczenie podstawowe.
Rezydencja podatkowa i PIT dla Polonii: gdzie płacisz podatki, gdy mieszkasz za granicą (2026)
Reguła 183 dni i ośrodek interesów życiowych, co nierezydent wciąż rozlicza w Polsce (najem, sprzedaż mieszkania, ZUS), metody unikania podwójnego opodatkowania kraj po kraju, ulga abolicyjna 1360 zł, e-PIT i mikrorachunek z zagranicy oraz nowość 2026: raportowanie krypto DAC8.
Obligacje skarbowe, IKE/IKZE i oszczędzanie w Polsce, gdy mieszkasz za granicą (2026)
Rekordowa sprzedaż obligacji detalicznych i EDO 5,35% w pierwszym roku – ale nierezydent pierwszy zakup musi zrobić osobiście, a rejestracja online wymaga polskiego konta. Jak kupować z zagranicy, co z IKE/IKZE i OIPE po emigracji, podatki (0% u źródła dla rezydentów USA), pułapki PFIC/FBAR i fałszywe „obligacje 12%”.
Emerytura z USA i Polski: zniesienie WEP, wyrównania z Social Security i emerytura ZUS za granicą (2026)
Social Security Fairness Act zniósł WEP i GPO – emerytura ZUS nie obniża już amerykańskiej. Komu należą się wyrównania i dlaczego trzeba złożyć wniosek TERAZ, jak łączyć okresy ZUS i Social Security, przelew emerytury do USA, poświadczenie życia i podatki po obu stronach.
Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) i podatek Belki: co naprawdę się zmienia (2026/2027)
Sejm i Senat uchwaliły ustawę o OKI – ale podatek Belki nie znika. Jak działają limity 100 000 zł i 25 000 zł, nowy podatek od wartości aktywów, czy nierezydent może otworzyć konto i gdzie media się mylą. Stan na 23.07.2026.
L4 bez mitów: co naprawdę wolno na zwolnieniu, kontrole ZUS po reformie i prawa pracownika (2026)
Co wolno, a czego nie wolno na zwolnieniu lekarskim po reformie z 13.04.2026: kody 1 i 2, czynności dnia codziennego i incydentalne, kontrole ZUS i pracodawcy, obowiązek zgłoszenia adresu w 3 dni, ochrona przed zwolnieniem z pracy, L4 za granicą i bezpłatne odwołanie do sądu. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i orzecznictwie SN.
Pieniądze z ZUS i OFE po śmierci bliskiego: subkonto, wypłata gwarantowana i ENS – kompletny przewodnik (2026)
Cztery rodzaje środków po zmarłym (subkonto, OFE, wypłata gwarantowana, ENS), zasada „najpierw OFE”, formularz USS bez terminu, dokumenty, podatek 19% u źródła i uczciwa prawda o ochronie przed długami spadkowymi. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i zus.pl.
Subkonto w ZUS: co to jest, jak sprawdzić, waloryzacja, dziedziczenie i podział przy rozwodzie (2026)
Kto ma subkonto w ZUS i skąd się na nim biorą pieniądze, waloryzacja wzrostem PKB (+10,61% w 2026), sprawdzenie w eZUS w 5 minut, suwak bezpieczeństwa, podział przy rozwodzie i dziedziczenie oraz formularz UWU. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i zus.pl.
Najczęściej zadawane pytania o ZUS: obszerne FAQ 2026
Obszerne, praktyczne FAQ o ZUS aktualne na 2026 rok: konto na PUE oraz eZUS i profil zaufany, emerytury, renty i zasiłki, świadczenia po śmierci, składki przedsiębiorców oraz ważny dla Polonii dział o obsłudze spraw z zagranicy. Każda odpowiedź jest zwięzła i konkretna, z zastrzeżeniem, że część kwot jest co roku waloryzowana, więc najnowsze wartości warto potwierdzić na zus.pl.
Emerytura po śmierci: co dzieje się ze świadczeniem zmarłego i co dalej
Po śmierci emeryta lub rencisty świadczenie nie przepada, ale też nie jest dziedziczone jak zwykły majątek. Porządkujemy cały obraz: co z ostatnią, niewypłaconą emeryturą (niezrealizowane świadczenie), kiedy powstaje obowiązek zwrotu nadpłaty, czym różni się renta rodzinna, środki z subkonta i OFE, wypłata gwarantowana oraz zasiłek pogrzebowy. To poradnik rozdzielnik, który kieruje do szczegółowych poradników dla każdego świadczenia.
OFE po śmierci i wypłata gwarantowana z ZUS: komu należą się pieniądze i jak je odzyskać
Po śmierci osoby oszczędzającej w drugim filarze w OFE i na subkoncie ZUS mogą zostać pieniądze, które nie przepadają, ale nie są wypłacane automatycznie. Wyjaśniamy, jak dzielone są środki z OFE (połowa dla małżonka, reszta dla uposażonych lub spadkobierców), czym jest suwak bezpieczeństwa, oraz na czym polega odrębna wypłata gwarantowana, gdy emeryt zmarł w ciągu 3 lat od pierwszej emerytury. Pokazujemy krok po kroku, jakie wnioski złożyć do OFE i do ZUS oraz jak to się ma do podatków.
Renta rodzinna z ZUS: komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek (ERR)
Renta rodzinna z ZUS to świadczenie dla rodziny po zmarłym. Wyjaśniamy, komu przysługuje (dzieci, wdowa lub wdowiec, rodzice), do kiedy dostaje ją uczące się dziecko, ile wynosi (85, 90 lub 95 procent, jedna łączna renta dzielona po równo), jak wypełnić wniosek ERR, jak dorabiać bez utraty świadczenia oraz jak renta łączy się z 13. i 14. emeryturą. Z myślą o Polonii i z odwołaniem do przepisów.
Środki z subkonta ZUS: pieniądze, które można odziedziczyć. Co to jest, komu przysługują i jak je wypłacić (wniosek USS)
Subkonto w ZUS to dziedziczona część kapitału emerytalnego – po śmierci ubezpieczonego te pieniądze nie przepadają, ale trzeba się po nie zgłosić. Wyjaśniamy, czym jest subkonto, komu przysługują środki (małżonek, osoby uposażone, spadkobiercy), dlaczego najpierw idzie się do OFE, jak złożyć wniosek USS, jakie dokumenty przygotować, ile potrąca podatek (19 procent) i dlaczego nie ma terminu.
Zasiłek pogrzebowy 2026: od 1 stycznia 7000 zł. Komu przysługuje, jaki formularz (Z-12) i jak złożyć wniosek
Zasiłek pogrzebowy z ZUS od 1 stycznia 2026 r. wynosi 7000 zł (dla wcześniejszych zgonów 4000 zł). Członek rodziny dostaje pełny ryczałt, osoba spoza rodziny zwrot rzeczywistych kosztów do limitu. Wyjaśniamy komu przysługuje, jak wypełnić formularz Z-12, jakie dokumenty przygotować, gdzie i jak złożyć wniosek (także z zagranicy) oraz na co uważać. Termin to 12 miesięcy od śmierci.
ZUS może wypłacić pieniądze po zmarłym. Rodzina ma tylko 12 miesięcy na złożenie wniosku ENS
Niezrealizowane świadczenie z ZUS to emerytura lub renta należna osobie zmarłej, której nie zdążono wypłacić. Uprawniona rodzina może je odebrać, składając formularz ENS w ciągu 12 miesięcy od śmierci. Kto jest uprawniony, jakie dokumenty przygotować, gdzie złożyć wniosek i jak się odwołać.
Bürgergeld w Niemczech – co to, kto kwalifikuje, kwoty, jak aplikować (2026)
Bürgergeld (od 2023, zastąpiło Hartz IV / ALG II) to niemieckie świadczenie społeczne dla osób w wieku produkcyjnym (15-67) zdolnych do pracy ale o niskim dochodzie. Standardowe stawki 2024: 563 EUR/mc dla single adult, 506 EUR dla partnera, 471 EUR dla dziecka 14-17, 390 EUR dla dziecka 7-13, 357 EUR dla dziecka do 6. Plus Kosten der Unterkunft (housing costs) – czynsz + heating pokryte. Łącznie typowo €1 200-2 500/mc rodzina. Wymagania: legalny pobyt (EU citizen po 5 latach lub praca w DE, lub specjalne kategorie), ability to work, niskie dochody/oszczędności, willingness to look for work. Polish EU citizens mogą kwalifikować się ale wymagania specyficzne. Aplikujesz w Jobcenter.
ZUS z zagranicy – jak złożyć wniosek o emeryturę mieszkając za granicą
Jak złożyć wniosek o polską emeryturę z USA, UK, Niemiec – formularze EMP, dokumenty, umowy totalizacyjne, kontakt z ZUS przez konsulat, PUE ZUS, wypłata na konto zagraniczne.
Zaproponuj temat
Brakuje poradnika na temat, który Cię interesuje? Napisz, czego szukasz, a redakcja weźmie to pod uwagę.