Polacy i Amerykanie polskiego pochodzenia zapisali się w historii niemal każdej amerykańskiej dyscypliny: od baseballu, przez futbol i koszykówkę, po hokej, boks i łyżwiarstwo. Ich osiągnięcia upamiętnia Narodowa Polsko-Amerykańska Sportowa Galeria Sław (National Polish-American Sports Hall of Fame).
Na naszą listę trafiły tylko osoby, których polskie pochodzenie jest udokumentowane: w biografiach, galeriach sław, wywiadach albo w oficjalnych danych. Przy każdej piszemy, kim jest, skąd ma polskie korzenie, i podajemy linki do Wikipedii oraz do baz statystyk, takich jak Baseball-Reference, Basketball-Reference, Pro-Football-Reference, Hockey-Reference, BoxRec czy Olympedia.
- W Polsce urodzili się m.in. koszykarze NBA Marcin Gortat i Cezary Trybański, hokeiści NHL Krzysztof Oliwa i Mariusz Czerkawski oraz kopacze NFL Sebastian Janikowski i Chester Marcol.
- Robert Lewandowski od lipca 2026 roku gra w Chicago Fire, klubie, który już w swoim pierwszym sezonie, w 1998 roku, wygrał dublet z trzema Polakami w składzie.
- Legendy baseballu Stan Musial, Carl Yastrzemski i Al Simmons to synowie polskich rodzin, a dziadkowie braci Niekro pochodzili ze Słodkowa i Blinowa.
- Mike Krzyzewski, syn polsko-amerykańskiej rodziny z Chicago, zdobył z reprezentacją USA trzy złote medale olimpijskie.
- Na amerykańskiej ziemi Polacy wygrywali igrzyska w Los Angeles w 1932 roku i w Atlancie w 1996 roku, a Iga Świątek w 2022 roku US Open.
Urodzeni w Polsce
Robert Lewandowski
Napastnik, wieloletni kapitan reprezentacji Polski i jej najlepszy strzelec w historii, dwukrotny laureat nagrody FIFA The Best (2020, 2021).
Kiedy 22 lipca 2026 roku Robert Lewandowski wybiegł na murawę w Miami w koszulce Chicago Fire, amerykańska piłka zyskała jednego z najskuteczniejszych napastników swojego pokolenia. Debiut nie przyniósł gola ani punktów, bo Fire przegrali z Inter Miami 2:3, a Polak zszedł z boiska po 63 minutach. Dziesięć dni później, 1 sierpnia, przed własną publicznością strzelił jednak obie bramki w wygranym 2:1 meczu z Charlotte FC, w tym tę decydującą, i został wybrany zawodnikiem kolejki MLS.
Urodził się 21 sierpnia 1988 roku w Warszawie w rodzinie sportowców. Ojciec Krzysztof uprawiał judo, a potem uczył judo i wychowania fizycznego, matka Iwona z domu Dembek grała w siatkówkę w AZS Warszawa i uprawiała lekkoatletykę. Starsza o trzy lata siostra Milena trafiła do juniorskiej reprezentacji Polski w siatkówce. Robert dorastał w Lesznie pod Warszawą i chodził tam do szkoły im. Stefana Batorego. Pierwsze piłkarskie kroki stawiał w miejscowym Partyzancie, w którym nie był nawet zarejestrowany, ale mógł trenować, bo ojciec był trenerem i prezesem klubu. Od 1996 roku przez siedem lat grał w drużynach młodzieżowych Varsovii Warszawa, a liceum kończył w stołecznej szkole sportowej. Ojciec zmarł w 2005 roku, zanim syn zadebiutował w seniorskiej piłce w barwach Delty Warszawa. Matka przejęła po nim kierowanie halą sportową w Lesznie.
Po Delcie i rezerwach Legii Warszawa grał w Zniczu Pruszków, a w Lechu Poznań zdobył mistrzostwo Polski 2010. W Borussii Dortmund (2010–2014) wywalczył dwa tytuły mistrza Niemiec, w Bayernie Monachium (2014–2022) osiem kolejnych oraz Ligę Mistrzów 2020, a w Barcelonie (2022–2026) trzy mistrzostwa Hiszpanii. W Bayernie przeszedł do historii dwa razy: 22 września 2015 roku wszedł z ławki i w 8 minut i 59 sekund strzelił pięć goli VfL Wolfsburg, a 22 maja 2021 roku zdobył 41. bramkę sezonu Bundesligi, poprawiając rekord Gerda Müllera z sezonu 1971–72. Dwukrotnie odebrał nagrodę FIFA The Best, dwa razy Złotego Buta, a w plebiscycie na najlepszego piłkarza Polski wygrywał rekordowe 13 razy. Z ponad 90 golami jest najlepszym strzelcem w historii reprezentacji.
Po wygaśnięciu kontraktu z Barceloną 29 czerwca 2026 roku podpisał jako wolny zawodnik umowę z Chicago Fire do końca sezonu 2027–28 jako tzw. Designated Player. Pod koniec października, w wygranym 4:2 wyjazdowym meczu z Colorado Rapids, przerwał serię ośmiu spotkań bez gola i zdobył swoją siódmą bramkę w MLS. Chicago Fire zapewniło sobie awans do play-offów już 17 października, po raz drugi z rzędu – po raz pierwszy od 2009 roku klub zagra w fazie pucharowej dwa sezony z rzędu (stan na listopad 2026).
Marcin Gortat
Koszykarz, środkowy, przez 12 sezonów w NBA (Orlando Magic, Phoenix Suns, Washington Wizards, LA Clippers).
Pierwszy urodzony w Polsce koszykarz, który zagrał w finale NBA. Marcin Gortat przyszedł na świat 17 lutego 1984 roku w Łodzi i wychował się na Bałutach, w rodzinie, w której sport był codziennością. Ojciec Janusz (1948–2023) był bokserem i dwukrotnym brązowym medalistą olimpijskim (1972 i 1976), a matka Alicja (1948–2025) wiele razy grała w reprezentacji Polski w siatkówce i dwukrotnie zdobyła mistrzostwo kraju. Po rozwodzie rodziców Marcin mieszkał z matką. Ze strony ojca ma przyrodniego brata Roberta i siostrę Małgorzatę. Uczył się w technikum mechanicznym, ale w czwartej klasie przerwał naukę. Jako chłopak trenował piłkę nożną i skok wzwyż, a koszykówkę zaczął trenować dopiero jako 18-latek w ŁKS Łódź. Już po kilku miesiącach dostał powołanie do kadry Polski do lat 20.
Podczas turnieju we Francji wypatrzyli go skauci RheinEnergie Köln i w 2003 roku wyjechał do Niemiec. Grał tam do 2007 roku, a w 2006 roku zdobył z klubem mistrzostwo Niemiec. W drafcie 2005 Phoenix Suns wybrali go z 57. numerem, a prawa do niego trafiły do Orlando Magic. W NBA zadebiutował 1 marca 2008 roku. Był zmiennikiem Dwighta Howarda, ale w 2009 roku z Magic dotarł do finału ligi. Później grał w Phoenix Suns (2010–2013), Washington Wizards (2013–2018) i Los Angeles Clippers (2018–2019). Kibice nazywali go „Polish Hammer”.
W 12 sezonach rozegrał 806 meczów, średnio 9,9 punktu i 7,9 zbiórki. W sezonie 2011/12 notował 15,4 punktu i 10,0 zbiórki na mecz, a z Wizards cztery razy grał w play-off. Karierę zakończył w lutym 2020 roku. W 2022 roku wrócił do Waszyngtonu jako asystent trenera Wizards, odpowiedzialny też za rozwój zawodników, i przywrócił w NBA Polską Noc.
Wikipedia · Basketball-Reference
Cezary Trybański
Koszykarz, pierwszy urodzony w Polsce zawodnik NBA.
15 listopada 2002 roku Cezary Trybański spędził na parkiecie sześć minut w barwach Memphis Grizzlies i przeszedł do historii jako pierwszy urodzony w Polsce koszykarz, który zagrał w meczu NBA. Mierzący 218 cm środkowy urodził się 22 września 1979 roku w Warszawie. Grał w Legii Warszawa, a potem w Zniczu Pruszków.
Latem 2002 roku podpisał z Grizzlies trzyletni kontrakt wart 4,8 mln dolarów. Później często pojawiał się w wymianach między klubami. W sezonach 2002–2004 rozegrał w NBA 22 mecze dla Memphis Grizzlies, Phoenix Suns i New York Knicks, a ostatni raz wystąpił 7 marca 2004 roku. W sierpniu 2004 roku przeszedł do Chicago Bulls w wymianie, w której Jamal Crawford trafił do Knicks, ale jesienią Bulls go zwolnili.
W Stanach grał dalej w lidze rozwojowej D-League, m.in. w Tulsa 66ers i Reno Bighorns. W sezonie 2005/06 był najlepszy w lidze w blokach, a z 322 blokami był drugi w historii D-League. Grał też w Grecji, Czechach i na Litwie, a w latach 2014–2016 znów występował w Legii. Jego siostra Małgorzata Trybańska była trójskoczkinią.
Wikipedia · Basketball-Reference
Maciej Lampe
Koszykarz, wybrany w drafcie NBA 2003 przez New York Knicks.
Do NBA trafił, zanim skończył 19 lat. Maciej Lampe urodził się 5 lutego 1985 roku w Łodzi, ale gdy miał pięć lat, rodzice zdecydowali się na wyjazd do Szwecji. Wychował się w Sztokholmie. Jako dziewięciolatek zaczął grać w koszykówkę w klubie Polisen IF. Podczas turnieju kadetów w Portugalii zwrócił uwagę skautów Realu Madryt i jeszcze jako nastolatek trafił do Madrytu, a w styczniu 2002 roku został najmłodszym koszykarzem w historii tego klubu. Choć Szwedzi też o niego zabiegali, wybrał reprezentację Polski.
Przed draftem 2003 eksperci widzieli go w pierwszej piątce, ale New York Knicks wybrali go dopiero z 30. numerem, na początku drugiej rundy. W styczniu 2004 roku, nie rozegrawszy meczu dla Knicks, przeszedł do Phoenix Suns i został najmłodszym zawodnikiem w historii tego klubu. Później grał w New Orleans Hornets i krótko w Houston Rockets. W latach 2004–2006 rozegrał w NBA 64 mecze, średnio 3,4 punktu i 2,2 zbiórki.
Swoje najlepsze lata spędził w Europie. Z Chimkami zdobył Puchar Rosji (2008) i został MVP finału, z UNICS Kazań wygrał EuroCup (2011) i był MVP ligi rosyjskiej. Grał też w Maccabi Tel Awiw, Caja Laboral i FC Barcelona, z którą w 2014 roku zdobył mistrzostwo Hiszpanii, a potem m.in. w Turcji, Chinach i Polsce. Z reprezentacją Polski wystąpił na EuroBaskecie 2009.
Wikipedia · Basketball-Reference
Krzysztof Oliwa
Hokeista, lewoskrzydłowy, przez dziewięć sezonów w NHL, m.in. w New Jersey Devils.
Jest jedynym hokeistą z Polski z nazwiskiem wygrawerowanym na Pucharze Stanleya. Krzysztof Oliwa urodził się 12 kwietnia 1973 roku w Tychach i wychował w GKS Tychy. Dzieciństwo nie było łatwe: biologiczny ojciec odszedł od rodziny, gdy Krzysztof był mały. Gdy chłopak miał 13 lat, matka ponownie wyszła za mąż, a ojczym go przysposobił. Wtedy Krzysztof przyjął jego nazwisko, to samo, które potem znała cała NHL. Jako nastolatek pracował na pełny etat w kopalni jako górnik, a po szychcie chodził na trening. W 1992 roku wyjechał do Kanady i w sezonie 1992/93 grał w juniorskiej drużynie z Welland w Ontario, żeby nauczyć się północnoamerykańskiego hokeja.
W drafcie 1993 New Jersey Devils wybrali go z 65. numerem. Przez kilka lat grał w ich klubach farmerskich, a w NHL zadebiutował 9 marca 1997 roku. Mierzący 196 cm skrzydłowy był typowym „enforcerem”, ochroniarzem gwiazd, a kibice nazywali go „Polish Hammer”. W sezonie 1999/2000 tuż przed play-off doznał ciężkiej kontuzji kolana. Wbrew woli klubu zdecydował się na operację i w play-off nie zagrał, ale rozegrał w sezonie zasadniczym dość meczów, by trafić na Puchar.
Później grał w Columbus Blue Jackets, Pittsburgh Penguins (gdzie miał chronić Mario Lemieux), New York Rangers, Boston Bruins i Calgary Flames, z którymi w 2004 roku rozegrał 20 meczów play-off. Ostatni sezon, 2005/06, spędził w Devils. W NHL rozegrał 410 meczów, zdobył 17 goli i 28 asyst oraz uzbierał 1447 minut kar. Po karierze prowadził polską reprezentację, a potem drużyny juniorskie w Ameryce Północnej.
Mariusz Czerkawski
Hokeista, prawoskrzydłowy, 745 meczów w NHL, m.in. w New York Islanders.
Pierwszy wyszkolony w Polsce hokeista w NHL. Mariusz Czerkawski urodził się 13 kwietnia 1972 roku w Radomsku. Hokej zaczął trenować jako ośmiolatek i od najmłodszych lat grał w GKS Tychy. W 1991 roku Boston Bruins wybrali go w piątej rundzie draftu. Najpierw grał w Szwecji, w Djurgårdens IF, a w 1992 roku z reprezentacją Polski wystąpił na igrzyskach w Albertville.
W NHL zadebiutował 9 kwietnia 1994 roku w barwach Bruins, a pierwszego gola strzelił cztery dni później. Grał w Bostonie, Edmonton Oilers, New York Islanders, Montreal Canadiens i Toronto Maple Leafs, a sezon 2005/06 zakończył znowu w Bostonie. Najlepiej grał na Long Island: w sezonie 1999/2000 strzelił dla Islanders 35 goli i zdobył 70 punktów, a w 2000 roku zagrał w Meczu Gwiazd NHL. Za oceanem nazywano go „Polish Prince”.
W latach 1993–2006 rozegrał w NHL 745 meczów, strzelił 215 goli i zaliczył 220 asyst, łącznie 435 punktów. Po NHL dwa sezony grał w szwajcarskim Rapperswil-Jona Lakers, a w 2009 roku pożegnał się z kibicami jednym meczem w Tychach. W 2004 roku otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Po karierze zajął się golfem.
Wikipedia · Hockey-Reference · Olympedia
Wojtek Wolski
Hokeista, lewoskrzydłowy, 451 meczów w NHL, m.in. w Colorado Avalanche.
Urodzony w Zabrzu, wychowany w Toronto, z medalem olimpijskim zdobytym dla Kanady. Wojtek Wolski przyszedł na świat 24 lutego 1986 roku. W 1989 roku wyjechał z rodzicami i starszym bratem Kordianem z Polski, a po dwóch latach, przez Niemcy Zachodnie, rodzina dotarła do Toronto. Jeździć nauczył się na osiedlowym lodowisku w łyżwach brata o kilka numerów za dużych. Zakładał trzy pary skarpet i wypychał czubki gazetami.
W 2004 roku Colorado Avalanche wybrali go w pierwszej rundzie draftu z 21. numerem, a w 2006 roku został MVP ligi juniorskiej OHL w barwach Brampton Battalion. W NHL grał w latach 2005–2013: w Colorado Avalanche, Phoenix Coyotes, New York Rangers, Florida Panthers i Washington Capitals. W sezonie 2008/09 wykorzystał 10 z 12 rzutów karnych w dogrywkach. W 451 meczach strzelił 99 goli i zaliczył 168 asyst.
Podczas lokautu w 2012 roku grał w polskim Ciarko PBS Bank KH Sanok. Potem przeniósł się do KHL i w 2016 roku zdobył z Metallurgiem Magnitogorsk Puchar Gagarina. Kilka miesięcy później złamał kręg szyjny w groźnym wypadku na lodzie, ale wrócił do gry. Na igrzyskach w Pjongczangu w 2018 roku strzelił dla Kanady trzy gole i zdobył brązowy medal. Karierę zakończył w 2020 roku, a w telewizyjnym show „Battle of the Blades” wygrał w parze z łyżwiarką figurową Meagan Duhamel.
Wikipedia · Hockey-Reference · Olympedia
Sebastian Janikowski
Kopacz NFL, przez 18 sezonów w Oakland Raiders.
„Seabass” miał nogę, o której w NFL krążyły legendy. Sebastian Janikowski urodził się 2 marca 1978 roku w Wałbrzychu jako syn Haliny i Henryka, piłkarza Górnika Wałbrzych, który w 1981 roku trzy razy zagrał w reprezentacji Polski. Na początku lat 80. ojciec wyemigrował do USA w nadziei na lepsze życie i nowy klub piłkarski. Po roku rozwiódł się, ożenił z Amerykanką i został obywatelem Stanów Zjednoczonych. Sebastian został w Wałbrzychu, grał w juniorach Górnika i jako 15-latek dostał powołanie do kadry Polski do lat 17. Dzięki amerykańskiemu obywatelstwu ojca mógł bez przeszkód dołączyć do niego na Florydzie. Bardzo przeżył rozstanie z matką, choć to właśnie ona namawiała go do wyjazdu. Poszedł do chrześcijańskiej szkoły średniej na przedmieściach Orlando, a angielskiego, którego prawie nie znał, szybko nauczył się z telewizji.
W ostatniej klasie Seabreeze High School w Daytona Beach spróbował futbolu i od razu trafiał z ponad 50 jardów. Na Florida State University dwa razy z rzędu (1998, 1999) zdobył Lou Groza Award dla najlepszego kopacza w kraju, a w 1999 roku sięgnął z Seminoles po tytuł mistrza kraju. W drafcie 2000 Oakland Raiders wybrali go z 17. numerem w pierwszej rundzie, co u kopaczy zdarza się bardzo rzadko.
Dla Raiders grał w latach 2000–2017, a ostatni sezon spędził w Seattle Seahawks. Po sezonie 2002 zagrał w Super Bowl XXXVII. 12 września 2011 roku trafił z 63 jardów i wyrównał ówczesny rekord NFL, a w tym samym sezonie wystąpił w Pro Bowl. W karierze trafił 436 z 542 field goali i zdobył 1913 punktów. Z 1799 punktami jest najlepszym strzelcem w historii Raiders i rozegrał dla nich więcej meczów niż ktokolwiek inny. Karierę zakończył w kwietniu 2019 roku.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Chester Marcol
Kopacz NFL w Green Bay Packers, członek Galerii Sław klubu.
Najbardziej szalona akcja w jego karierze trwała kilka sekund. W pierwszym meczu sezonu 1980 Green Bay Packers grali z Chicago Bears, w dogrywce był remis 6:6, a Chester Marcol podszedł do kopnięcia z 34 jardów. Piłka odbiła się od kasku Alana Page’a i wróciła prosto w ręce kopacza, który obiegł obrońców i wbiegł w pole punktowe. Packers wygrali 12:6. Po latach Marcol przyznał, że grał wtedy pod wpływem kokainy.
Czesław Bolesław Marcol urodził się 24 października 1949 roku w Opolu jako najstarsze z czworga dzieci. Rodzina zajmowała się rolnictwem, ale chłopak szybko zrozumiał, że praca na roli nie jest dla niego. Wolał piłkę nożną, w której był bramkarzem słynącym z mocnego wykopu. Gdy miał 14 lat, ojciec odebrał sobie życie, co wstrząsnęło całą rodziną. Matka postanowiła wtedy pójść śladem krewnych, którzy po II wojnie światowej wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych, i w 1965 roku Marcolowie dołączyli do nich w Imlay City, rolniczym miasteczku w Michigan, około godziny jazdy na północ od Detroit. Już jako „Chester” 15-latek poszedł do Imlay City High School, nie znając ani słowa po angielsku. Porozumiewał się językiem sportu, a jego talent do kopania odkrył szkolny nauczyciel wychowania fizycznego. Kopał „po piłkarsku”, z boku, co w latach 60. było nowością. W Hillsdale College był czterokrotnie wybierany do drużyny All-American.
W drafcie 1972 Packers wybrali go w drugiej rundzie z 34. numerem. Już w pierwszym sezonie zdobył 128 punktów, najwięcej w lidze, i jako jedyny kopacz w historii został debiutantem roku NFC. Ponownie był najlepszym strzelcem NFL w 1974 roku, a do Pro Bowl trafił w 1972 i 1974 roku. Dla Packers grał w latach 1972–1980, a sezon 1980 skończył w Houston Oilers. Trafił 121 z 196 field goali. Nałogi skróciły mu karierę, ale wyszedł z nich i został terapeutą uzależnień. W 1987 roku trafił do Galerii Sław Packers, a w 2016 roku do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Moe Drabowsky
Miotacz MLB, m.in. w Chicago Cubs i Baltimore Orioles.
Mirosław Drabowski urodził się 21 lipca 1935 roku we wsi Ożanna koło Leżajska jako syn Michała i Franciszki z domu Galus. Matka była obywatelką USA, a przyszłego męża poznała, gdy odwiedzała krewnych w Ożannie. „Mieszkaliśmy na gospodarstwie” – wspominał po latach. W 1938 roku, gdy Hitler zaczął zajmować kolejne ziemie w Europie Wschodniej i zbroić się, Drabowscy opuścili Polskę. Trzyletni Mirosław popłynął z matką, która była wtedy w zaawansowanej ciąży z jego siostrą, a ojciec dołączył do nich później, jeszcze przed niemiecką napaścią na Polskę. Rodzina osiadła w Hartford w Connecticut. W domu nie mówiono po angielsku, więc nowego języka chłopiec uczył się dopiero w szkole i z radia, aż niemal zapomniał polskiego. Z nowym domem przyszło nowe imię: Myron Walter, a dla kolegów po prostu „Moe”. Jako dziecko kibicował Boston Red Sox i chciał grać na drugiej bazie, ale szkolny trener zrobił z niego miotacza.
W 1956 roku podpisał kontrakt z Chicago Cubs i w sierpniu zadebiutował w MLB. W 1958 roku to właśnie od niego Stan Musial odbił swoje trzytysięczne uderzenie. Grał w ośmiu klubach: Cubs, Milwaukee Braves, Cincinnati Reds, Kansas City Athletics, Baltimore Orioles, Kansas City Royals, St. Louis Cardinals i Chicago White Sox. W 1969 roku zapewnił Royals pierwsze zwycięstwo w historii klubu. W latach 1956–1972 rozegrał 589 meczów, wygrał 88 i przegrał 105 przy ERA 3,71 oraz wyeliminował 1162 pałkarzy.
Jego wielki dzień przyszedł w pierwszym meczu World Series 1966. Zmienił Dave’a McNally’ego przy pełnych bazach i choć po jego walku rywale zdobyli punkt, potem rzucał bez straty punktu do końca meczu. Wyeliminował 11 pałkarzy, co było rekordem World Series dla miotacza rezerwowego, w tym sześciu z rzędu, wyrównując rekord sprzed 47 lat. Orioles wygrali finał 4:0, a w 1970 roku Drabowsky znów był z nimi mistrzem. Słynął z dowcipów: podrzucał kolegom węże do szafek i dzwonił do bullpenu rywali, każąc ich miotaczom się rozgrzewać. Później był trenerem miotaczy White Sox (1986) i Cubs (1994). W 1987 roku pojechał ze Stanem Musialem do Polski promować baseball. Zmarł 10 czerwca 2006 roku w Little Rock.
Wikipedia · Baseball-Reference
Andrzej Gołota
Bokser wagi ciężkiej, brązowy medalista olimpijski z Seulu (1988).
11 lipca 1996 roku w Madison Square Garden Andrzej Gołota wygrywał z byłym mistrzem świata Riddickiem Bowe’em, gdy w siódmej rundzie znów uderzył poniżej pasa i został zdyskwalifikowany. Na trybunach wybuchły zamieszki. W grudniowym rewanżu w Atlantic City historia się powtórzyła: Polak prowadził na kartach sędziów i znów przegrał przez dyskwalifikację. Obie walki przeszły do historii boksu, a dziennikarze przezwali go „Foul Pole”.
Urodził się 5 stycznia 1968 roku w Warszawie. W barwach Legii był czterokrotnym mistrzem Polski, a w 1988 roku zdobył brązowy medal olimpijski w Seulu. W 1990 roku, po bójce w lokalu we Włocławku, wyjechał do USA, ożenił się z Mariolą i zamieszkał w Chicago, które stało się jego bazą. Zawodową karierę zaczął w 1992 roku od serii nokautów.
Cztery razy walczył o tytuł mistrza świata wagi ciężkiej: w 1997 roku przegrał z Lennoksem Lewisem w pierwszej rundzie, w 2004 roku zremisował z Chrisem Byrdem (IBF) i przegrał na punkty z Johnem Ruizem (WBA), choć dwa razy rzucił go na deski, a w 2005 roku w Chicago przegrał przez nokaut z Lamonem Brewsterem (WBO). Walka z Mike’em Tysonem z 2000 roku została uznana za nieodbytą. W 2009 roku przegrał w Łodzi z Tomaszem Adamkiem, a ostatnią walkę stoczył w 2013 roku w Gdańsku z Przemysławem Saletą. Bilans zawodowy: 41 zwycięstw (33 przed czasem), 9 porażek, 1 remis i 1 walka nieodbyta. W 2016 roku trafił do Galerii Sław Boksu stanu Illinois.
Wikipedia · BoxRec · Olympedia
Tomasz Adamek
Bokser, mistrz świata w wadze półciężkiej i junior ciężkiej.
„Góral” z Żywca stał się idolem amerykańskiej Polonii. Tomasz Adamek urodził się 1 grudnia 1976 roku w Żywcu. Boksem zainteresował się już w czwartej klasie podstawówki, a jako 12-latek zaczął trenować w sekcji bokserskiej Górala Żywiec pod okiem Stefana Gawrona i Stanisława Orlickiego. Zdobył zawód mechanika sprzętu AGD i zdał maturę w Zespole Szkół Mechaniczno-Elektrycznych w Żywcu, a później skończył licencjackie studia z administracji w Beskidzkiej Wyższej Szkole Turystyki. W 1996 roku ożenił się z Dorotą. Jako amator zdobył brązowy medal mistrzostw Europy w 1998 roku, a zawodową karierę zaczął w 1999 roku. We wrześniu 2004 roku podpisał kontrakt z Donem Kingiem i wyjechał do USA, gdzie trenował w chicagowskim Windy City Gym obok Andrzeja Gołoty. W 2008 roku przeniósł się z rodziną do Kearny w New Jersey, a później mieszkał też w Jersey City.
21 maja 2005 roku w hali United Center w Chicago, przy ponad 20 tysiącach widzów, pokonał Paula Briggsa i zdobył pas WBC wagi półciężkiej. Bił się wtedy ze złamanym nosem. Obronił tytuł m.in. w rewanżu z Briggsem, a pierwszą porażkę poniósł w 2007 roku z Chadem Dawsonem. Potem przeszedł do wagi junior ciężkiej i 11 grudnia 2008 roku w Prudential Center w Newark trzy razy rzucił na deski Steve’a Cunninghama i zdobył pasy IBF oraz magazynu „The Ring”. Był pierwszym polskim bokserem z tytułem „The Ring”.
Jest członkiem Galerii Sław Boksu stanu New Jersey. W wadze ciężkiej pokonał m.in. Andrzeja Gołotę i Chrisa Arreolę, a w 2011 roku przegrał w Polsce walkę o pas WBC z Witalijem Kliczką. Ostatnią zawodową walkę stoczył w 2018 roku w Chicago. Na zawodowym ringu wygrał ponad 50 walk.
Stanisława Walasiewicz (Stella Walsh)
Lekkoatletka, mistrzyni olimpijska na 100 m z Los Angeles (1932).
Na igrzyskach w Los Angeles w 1932 roku przebiegła 100 metrów w 11,9 s, wyrównała rekord świata i zdobyła złoty medal olimpijski. Stanisława Walasiewicz, ochrzczona jako Stefania, urodziła się 3 kwietnia 1911 roku w Wierzchowni koło Górzna jako córka Juliana i Weroniki z Uścińskich. Do Ameryki trafiła jako małe dziecko: według polskich opracowań w czerwcu 1912 roku popłynęła z matką z Bremy do Baltimore, choć niektóre amerykańskie źródła piszą, że przyjechała dopiero jako dziesięciolatka. Rodzina osiadła w Cleveland, gdzie ojciec pracował w hucie. Dziewczyna dorastała w polskiej dzielnicy, grała z dziećmi z ulicy w koszykówkę i softball, chodziła do szkół średnich South i Notre Dame, a później wstąpiła do polonijnego gniazda „Sokoła”. W Ameryce znano ją jako Stellę Walsh. Z „Sokołem” była związana także później: w latach 70. prowadziła sekcję lekkoatletyczną Polish Falcons w Cleveland.
Talent pokazała już w szkole, ale bez obywatelstwa USA nie mogła startować w amerykańskiej drużynie olimpijskiej. Przed igrzyskami w 1932 roku w ostatniej chwili zrezygnowała z przyjęcia amerykańskiego obywatelstwa i wybrała reprezentację Polski. W Berlinie w 1936 roku przegrała tylko z Amerykanką Helen Stephens i zdobyła srebro. W 1938 roku została mistrzynią Europy na 100 i 200 m, a na Światowych Igrzyskach Kobiet (1930 i 1934) zdobyła łącznie cztery złote medale. Wielokrotnie poprawiała rekordy świata, a w USA zdobyła 40 tytułów mistrzyni kraju (AAU).
Obywatelką USA została w 1947 roku. Ostatni tytuł mistrzyni USA zdobyła w 1951 roku jako 40-latka, a w 1975 roku trafiła do amerykańskiej Galerii Sław lekkoatletyki. Pomagała polonijnym klubom i młodym sportowcom. Zginęła 4 grudnia 1980 roku w Cleveland, postrzelona podczas napadu na parkingu, gdy kupowała wstążki na powitanie koszykarek z Polski. Sekcja zwłok wykazała u niej cechy interseksualne, ale jej medale nie zostały odebrane.
Baseball
Stan Musial

Legenda St. Louis Cardinals, trzykrotny MVP ligi i trzykrotny mistrz World Series, w Galerii Sław baseballu od 1969 roku.
„Stan the Man” był jednym z najrówniejszych pałkarzy w historii baseballu. Stanisław Franciszek Musiał urodził się 21 listopada 1920 roku w Donorze w Pensylwanii jako piąte z sześciorga dzieci. Jego ojciec Łukasz pochodził z Galicji, według większości źródeł z Przemyśla, wówczas w granicach Austro-Węgier. W styczniu 1910 roku jako 19-latek wypłynął z Hamburga na statku „President Grant”, przeszedł przez Ellis Island i pojechał prosto do Donory. Imał się tam prostych prac, był pomocnikiem przy maszynach i tragarzem w hotelu. W 1913 roku ożenił się z Mary Lancos, urodzoną w Nowym Jorku córką imigrantów z Austro-Węgier, opisywaną jako Czeszka. Łukasz był dumny ze swoich korzeni i przekazał tę dumę synowi, na którego w domu wołano „Stasiu”. W 1934 roku zapisał go do gniazda Polish Falcons, czyli polonijnego „Sokoła”, w Donorze. Stan mówił potem, że brak mu słów, by opisać, ile dały mu te trzy lata gimnastyki, a w 1967 roku dostał w „Sokole” dożywotnie członkostwo.
St. Louis Cardinals podpisali z nim kontrakt jako z miotaczem, ale szybko przestawili go do pola. W MLB zadebiutował w 1941 roku i przez całą karierę, w latach 1941–1944 i 1946–1963, grał dla Cardinals. Rok 1945 spędził w marynarce wojennej. Zdobył trzy World Series (1942, 1944, 1946), trzy razy był MVP ligi NL (1943, 1946, 1948) i siedem razy wygrywał klasyfikację odbijających. Skończył karierę ze średnią 0,331, 3630 uderzeniami, 475 home runami i 1951 RBI. W Meczu Gwiazd zagrał 24 razy, co jest wspólnym rekordem z Hankiem Aaronem i Williem Maysem. Trzytysięczne uderzenie odbił w 1958 roku od miotacza urodzonego w Polsce, Moe Drabowsky’ego.
W 1967 roku jako generalny menedżer Cardinals zdobył kolejne World Series, a w 1969 roku w pierwszym możliwym głosowaniu trafił do Galerii Sław. W 1973 roku jako pierwszy wszedł do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław. Wielokrotnie odwiedzał Polskę: na początku lat 70. spotkał kardynała Karola Wojtyłę, w 1987 roku przekazał Polskiemu Związkowi Baseballu sprzęt wart 50 tysięcy dolarów, a w 2000 roku jego imię otrzymał stadion w Kutnie. W 2011 roku dostał od prezydenta Obamy Prezydencki Medal Wolności. Zmarł 19 stycznia 2013 roku.
Wikipedia · Baseball-Reference
Carl Yastrzemski
Zapolowy Boston Red Sox przez całą karierę (1961–1983), MVP i zdobywca Potrójnej Korony w 1967 roku, w Galerii Sław od 1989 roku.
W 1967 roku Boston przeżywał „Impossible Dream”, czyli „niemożliwy sen”. Red Sox, rok wcześniej na dziewiątym miejscu, wygrali ligę AL w ostatnim dniu sezonu, a Carl Yastrzemski w dwóch ostatnich tygodniach odbijał ze średnią 0,513. Zdobył Potrójną Koronę: średnia 0,326, 44 home runy i 121 RBI. Został MVP ligi, a kolejny zdobywca Potrójnej Korony pojawił się w MLB dopiero w 2012 roku.
Urodził się 22 sierpnia 1939 roku w Southampton w stanie Nowy Jork i dorastał w pobliskim Bridgehampton na Long Island. Oboje rodzice mieli polskie korzenie. Ojciec Karol, w Ameryce Carl, prowadził z bratem Tommym odziedziczoną 70-akrową farmę ziemniaczaną. W autobiografii Carl nazwał tę pracę „spuścizną z Polski”: przybysze ze starego kraju robili tu to, co znali z ojczyzny. Matka nazywała się Hattie Skonieczny, a Carl od dziecka był dwujęzyczny. Ojciec, według syna lepszy sportowiec od niego, podobno miał oferty od Dodgersów i Cardinals, ale w czasach Wielkiego Kryzysu nie chciał zostawić ziemniaczanych pól. Założył za to półzawodową drużynę Bridgehampton White Eagles, w której grał jako łącznik i był menedżerem. Była to niemal w całości drużyna rodzinna: grało w niej czterech braci ojca, dwóch szwagrów i trzech kuzynów, a później także nastoletni Carl. Na Notre Dame dostał stypendium koszykarskie, ale wybrał baseball, a studia skończył później w Merrimack College.
W latach 1961–1983 przez 23 sezony grał tylko dla Red Sox, a na lewym polu zastąpił Teda Williamsa. Rozegrał 3308 meczów, zaliczył 3419 uderzeń, 452 home runy i 1844 RBI. Był 18 razy w Meczu Gwiazd, siedem razy dostał Złotą Rękawicę i trzy razy wygrał klasyfikację odbijających. Był pierwszym graczem ligi AL z ponad 3000 uderzeń i ponad 400 home runami. W 1989 roku w pierwszym możliwym głosowaniu trafił do Galerii Sław, a Red Sox zastrzegli jego numer 8. Jego wnuk Mike Yastrzemski też gra w MLB.
Wikipedia · Baseball-Reference
Al Simmons
Zapolowy Philadelphia Athletics, MVP ligi AL w 1929 roku, w Galerii Sław od 1953 roku.
Aloysius Szymanski urodził się 22 maja 1902 roku w Milwaukee jako syn polskich imigrantów i dorastał w biedniejszej części miasta. Koledze z drużyny George’owi Case’owi opowiadał później, jak biedna była jego rodzina i jak ciężko musiał pracować jako mały chłopiec. Ojciec długo nie wierzył w baseballowe marzenia syna: gdy czwartoklasista uparcie powtarzał, że zostanie zawodowym graczem, dostał lanie, a w końcu usłyszał, że w takim razie lepiej, żeby był naprawdę dobry. Grając w miejscowej drużynie, miał dość przekręcania nazwiska, więc zobaczył reklamę firmy Simmons Hardware i przyjął nazwisko Simmons. Ze swojego polskiego pochodzenia był jednak dumny. Ze względu na nietypową postawę przy uderzeniu nazywano go „Bucketfoot Al”.
W MLB zadebiutował w 1924 roku w Philadelphia Athletics Conniego Macka i stał się jednym z najlepszych pałkarzy epoki. W 1929 roku miał 157 RBI i został uznany za MVP ligi AL (oficjalnej nagrody liga wtedy nie przyznawała). W tym samym roku w czwartym meczu World Series zaczął siódmą zmianę, w której Athletics zdobyli 10 punktów i odwrócili mecz. Z Athletics wygrał World Series w 1929 i 1930 roku. W 1930 roku odbijał ze średnią 0,381, a w 1931 roku 0,390 i dwukrotnie wygrał klasyfikację odbijających.
Grał też w Chicago White Sox, Detroit Tigers, Washington Senators, Boston Bees, Cincinnati Reds i Boston Red Sox, a karierę skończył w 1944 roku w Athletics. W 20 sezonach miał średnią 0,334, 2927 uderzeń, 307 home runów i 1828 RBI. Do wymarzonych 3000 uderzeń zabrakło mu 73. Potem był trenerem w Athletics i Cleveland Indians. W 1953 roku trafił do Galerii Sław baseballu, a w 1975 roku do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław. Zmarł 26 maja 1956 roku w Milwaukee.
Wikipedia · Baseball-Reference
Stan Coveleski
Miotacz Cleveland Indians, bohater World Series 1920, w Galerii Sław od 1969 roku.
W World Series 1920 wygrał trzy pełne mecze i oddał rywalom tylko dwa punkty, a w decydującym siódmym meczu nie dał Brooklyn Robins zdobyć ani jednego punktu (3:0). Cleveland Indians zdobyli pierwszy tytuł w historii.
Stanisław Kowalewski urodził się 13 lipca 1889 roku w Shamokin, górniczym mieście w Pensylwanii, jako jedno z ośmiorga dzieci Antoniego i Anny, którzy w latach 70. XIX wieku przyjechali z ziem polskich pod zaborem rosyjskim. Ojciec był górnikiem. Stanisław był najmłodszym z pięciu braci, a czterech z nich grało w baseball zawodowo. Najstarszy, Jacob, zmarł w czasie wojny amerykańsko-hiszpańskiej. Frank grał w drużynie spoza zorganizowanych lig, dopóki karierze nie położył kresu reumatyzm, John doszedł do lig niższych, a Harry w MLB trzy razy wygrywał co najmniej 20 meczów w sezonie. Jako 12-latek Stanisław pracował w kopalni przy sortowaniu węgla 72 godziny tygodniowo za 3,75 dolara. „Dziwne nie było to, że polski dzieciak pracował w kopalni, tylko to, że w ogóle się z niej wydostałem” – wspominał. Wieczorami rzucał kamieniami w puszkę z 15 metrów.
W 1909 roku podpisał pierwszy kontrakt w Lancaster i wtedy zmienił nazwisko na Coveleskie (końcowe „e” zniknęło dopiero po zakończeniu kariery). Zadebiutował w 1912 roku w Philadelphia Athletics, ale prawdziwą karierę zrobił w Cleveland (1916–1924), gdzie rzucał spitballa. Gdy w 1920 roku zakazano tego narzutu, był jednym z 17 miotaczy, którym pozwolono go dalej używać. W latach 1918–1921 co roku wygrywał ponad 20 meczów. W 1925 roku w Washington Senators miał bilans 20–5 i najniższe ERA w lidze, a karierę skończył w 1928 roku w New York Yankees. Wygrał 215 meczów przy 142 porażkach i ERA 2,89. W 1969 roku trafił do Galerii Sław. Zmarł 20 marca 1984 roku w South Bend, gdzie stadion baseballowy nosi jego imię.
Wikipedia · Baseball-Reference
Phil i Joe Niekro
Bracia miotacze rzucający knuckleballa, razem 539 zwycięstw, rekord rodzeństwa w MLB.
Ich rodzinne korzenie prowadzą do ziem polskich pod zaborem rosyjskim. Dziadek Józef Niekra pochodził ze Słodkowa i w 1901 roku przypłynął do Ameryki, a babcia Magdalena Mieszegr przyjechała z Blinowa. Pobrali się w Monongah w Wirginii Zachodniej, gdzie Józef pracował w kopalniach węgla, a potem przenieśli się około 120 km na północ, do Blaine w Ohio. Tam na początku 1913 roku urodził się ich jedyny syn, Philip. Chłopiec stracił oboje rodziców, zanim skończył pięć lat, a jako 15-latek sam zjechał do kopalni. Grał jako miotacz w górniczej lidze Mine Workers League, a knuckleballa, narzutu bez rotacji, nauczył go Nick McKay, kolega z pracy i były zawodnik lig niższych. W 1936 roku ożenił się z Henriettą „Ivy” Klinkoski, również osieroconą córką polskich imigrantów. Na początku lat 40. rodzina zamieszkała w Lansing w Ohio, około 11 km od Wheeling, i tam ojciec nauczył knuckleballa ośmioletniego Phila, a siostra Phyllis łapała mu piłki na podwórku. W Ameryce nazwisko zmieniło się z Niekra na Niekro.
Phil (1 kwietnia 1939 – 26 grudnia 2020) przez 24 sezony grał w Milwaukee i Atlanta Braves, New York Yankees, Cleveland Indians i Toronto Blue Jays, a karierę skończył w Braves w 1987 roku jako 48-latek. W 1973 roku rzucił no-hittera, pięć razy grał w Meczu Gwiazd i pięć razy dostał Złotą Rękawicę. 6 października 1985 roku, jako 46-latek, odniósł 300. zwycięstwo meczem bez straty punktu. Wygrał 318 meczów i wyeliminował 3342 pałkarzy, a w Galerii Sław jest od 1997 roku.
Joe (7 listopada 1944 – 27 października 2006) grał w siedmiu klubach w latach 1967–1988, najdłużej w Houston Astros (1975–1985), dla których wygrał więcej meczów niż jakikolwiek inny miotacz. W 1979 roku obaj bracia wygrali po 21 meczów i dzielili prowadzenie w lidze NL. W 1987 roku z Minnesota Twins zdobył World Series, ale w tym samym sezonie został zawieszony na 10 meczów, gdy z kieszeni wypadły mu pilnik do paznokci i kawałek papieru ściernego. Wygrał 221 meczów. Razem bracia mają 539 zwycięstw, najwięcej wśród rodzeństwa w historii MLB.
Phil: Wikipedia · Baseball-Reference
Joe: Wikipedia · Baseball-Reference
Ted Kluszewski
Pierwszobazowy Cincinnati Reds, najlepszy w lidze NL w 1954 roku pod względem home runów (49) i RBI (141).
„Big Klu” miał tak potężne bicepsy, że rękawy flanelowej koszulki przeszkadzały mu w uderzeniu. Obciął je, choć szefowie Cincinnati Reds byli oburzeni. „To było albo to, albo zmiana zamachu, a zamachu zmieniać nie zamierzałem” – tłumaczył. Theodore Bernard Kluszewski urodził się 10 września 1924 roku w Argo w Illinois w rodzinie polskiego pochodzenia. Grał w futbol i baseball na Indiana University, gdzie podczas wojny trenowali Reds i tam go wypatrzono.
W Cincinnati grał w latach 1947–1957 i stał się jednym z najgroźniejszych pałkarzy ligi. W latach 1953–1956 cztery razy z rzędu grał w Meczu Gwiazd i zdobył w tym czasie 171 home runów, najwięcej w MLB. Rok 1954 był jego najlepszy: 49 home runów i 141 RBI, najwięcej w lidze NL, przy średniej 0,326 i drugim miejscu w głosowaniu na MVP. Mimo siły rzadko dawał się wyeliminować przez strikeout, a pięć sezonów z rzędu był najlepszym pierwszobazowym ligi pod względem skuteczności w obronie.
Później grał w Pittsburgh Pirates, Chicago White Sox i Los Angeles Angels. W World Series 1959 odbijał dla White Sox ze średnią 0,391, zdobył trzy home runy i 10 RBI. W 15 sezonach miał 279 home runów, 1028 RBI i średnią 0,298. W latach 70. przez dziewięć sezonów był trenerem pałkarzy Reds. Zmarł na zawał 29 marca 1988 roku. Reds zastrzegli jego numer 18, a w 1974 roku trafił do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław.
Wikipedia · Baseball-Reference
A.J. Pierzynski
Łapacz, mistrz World Series 2005 z Chicago White Sox, dwukrotny uczestnik Meczu Gwiazd.
Najsłynniejsza akcja w jego karierze to zamieszanie przy trzecim strike’u. W drugim meczu finału ligi AL w 2005 roku, przy remisie w dziewiątej zmianie, Anthony John Pierzynski nie trafił w niski narzut i zawodnicy Angels zaczęli schodzić z boiska. Zauważył jednak, że sędzia nie ogłosił autu, pobiegł na pierwszą bazę i został uznany za bezpiecznego. Chwilę później White Sox wygrali mecz, potem cały finał ligi, a następnie zdobyli pierwsze od 1917 roku World Series. Pierzynski zagrał we wszystkich 12 meczach tamtych play-off.
Urodził się 30 grudnia 1976 roku w Bridgehampton na Long Island jako jedyne dziecko Eda i Mary Jane Pierzynskich. Jego pradziadkowie przypłynęli do Ameryki m.in. z Krakowa i przeszli przez Ellis Island. Część rodziny osiadła na Long Island, gdzie dziadkowie matki mieli farmę ziemniaczaną, którą stracili w czasie Wielkiego Kryzysu. Inni pojechali do Kanady, a stamtąd przenieśli się do St. Louis. Tam dorastał dziadek, Anthony John Pierzynski, po którym A.J. dostał imiona. Przed II wojną światową był łapaczem w ligach niższych, czyli grał na tej samej pozycji co później wnuk. W czasie wojny ożenił się z Sabiną, a jednym z ich dzieci był Ed, ojciec A.J. W baseballu nazywano go „Polish Prince”. W 1994 roku Minnesota Twins wybrali go w trzeciej rundzie draftu, a w MLB zadebiutował w 1998 roku.
Grał w Minnesota Twins (1998–2003), San Francisco Giants (2004), Chicago White Sox (2005–2012), Texas Rangers (2013), Boston Red Sox i St. Louis Cardinals (2014) oraz Atlanta Braves (2015–2016). W Meczu Gwiazd grał w 2002 i 2006 roku, a w 2012 roku zdobył 27 home runów i nagrodę Silver Slugger. W 19 sezonach rozegrał 2059 meczów, zaliczył 2043 uderzenia i 188 home runów przy średniej 0,280. Był znany z wyrazistego charakteru. W 2011 roku zaczął pracować jako ekspert baseballowy telewizji Fox, a w 2021 roku trafił do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław.
Wikipedia · Baseball-Reference
Greg Luzinski
Zapolowy Philadelphia Phillies, mistrz World Series 1980, 307 home runów.
Gregory Michael Luzinski urodził się 22 listopada 1950 roku w Chicago jako prawnuk imigranta z północnej Polski. Silne korzenie niemieckie wniosła do rodziny babcia ze strony ojca. Do 1960 roku mieszkał niespełna 8 km od stadionu Wrigley Field, a w szkole średniej Notre Dame w Niles na przedmieściach Chicago był gwiazdą futbolu. Zwano go „Bykiem”. W drafcie 1968 Philadelphia Phillies wybrali go w pierwszej rundzie z 11. numerem, a w MLB zadebiutował w 1970 roku jako 19-latek. Razem z Mike’em Schmidtem tworzył najgroźniejszy duet pałkarzy Phillies lat 70.
W latach 1975–1978 co roku grał w Meczu Gwiazd, a w 1977 roku zdobył w nim home runa od Jima Palmera. W 1975 roku miał 120 RBI, najwięcej w lidze NL, i był drugi w głosowaniu na MVP. Drugi był też w 1977 roku, gdy miał średnią 0,309, 39 home runów i 130 RBI. W 1978 roku dostał Roberto Clemente Award, między innymi za kupowanie biletów dla dzieci z biednych rodzin. W 1980 roku, mimo słabego sezonu, dał Phillies zwycięstwa w dwóch meczach finału NL, a potem z nimi zdobył pierwsze w historii klubu World Series.
W latach 1981–1984 grał w Chicago White Sox jako wyznaczony pałkarz. W 1983 roku zdobył 32 home runy, co było wtedy rekordem dla tej pozycji. W 15 sezonach miał 307 home runów, 1128 RBI i średnią 0,276. W 1989 roku trafił do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław, a w 1998 roku do Galerii Sław Phillies. Po karierze trenował szkolne drużyny w New Jersey, a od 2004 roku prowadzi „Bull’s Barbecue” na stadionie Phillies.
Wikipedia · Baseball-Reference
Mark Grudzielanek
Drugobazowy i łącznik, m.in. Montreal Expos i Chicago Cubs, uczestnik Meczu Gwiazd 1996.
Mark James Grudzielanek urodził się 30 czerwca 1970 roku w Milwaukee. Jego rodzice, Raymond i Patricia, urodzili się i wychowali w tym mieście, a polskie korzenie miał ojciec, rezerwowy policjant w Union Grove w Wisconsin. „Bardzo go podziwiałem, mężczyznę w mundurze” – wspominał Mark. Matka przez większość czasu zajmowała się domem i dziećmi, a do sportowej rywalizacji pchali chłopca dwaj starsi bracia, Tim i Tom. Rodzice rozwiedli się, gdy miał siedem lat. Przed drugą klasą szkoły średniej przeprowadził się do El Paso w Teksasie, gdzie jego ojczym Leonard Asmann dostał pracę mechanika w kolei Southern Pacific. Tam miał znacznie więcej okazji do gry w baseball. W 1991 roku Montreal Expos wybrali go w 11. rundzie draftu.
W MLB zadebiutował 28 kwietnia 1995 roku. Już w drugim sezonie odbijał ze średnią 0,306 i zagrał w Meczu Gwiazd 1996, a w 1997 roku z 54 dwubazowymi uderzeniami był najlepszy w całej MLB. Grał w Montreal Expos (1995–1998), Los Angeles Dodgers (1998–2002), Chicago Cubs (2003–2004), St. Louis Cardinals (2005), Kansas City Royals (2006–2008) i Cleveland Indians (2010). W 2005 roku dla Cardinals zaliczył cykl, wszystkie cztery rodzaje uderzeń w jednym meczu, a w 2006 roku dostał Złotą Rękawicę jako drugobazowy Royals.
W 15 sezonach rozegrał 1802 mecze, zaliczył 2040 uderzeń i miał średnią 0,289. Grał jako drugobazowy i łącznik. Po zakończeniu kariery został trenerem i menedżerem w ligach niższych. W 2019 roku prowadził Charlotte Knights, klub farmerski Chicago White Sox.
Wikipedia · Baseball-Reference
Futbol amerykański
Ron Jaworski
Rozgrywający Philadelphia Eagles, zawodnik roku NFL 1980, finalista Super Bowl XV.
Ronald Vincent Jaworski urodził się 23 marca 1951 roku w Lackawannie w stanie Nowy Jork, w mieście, które wyrosło wokół ogromnych zakładów Bethlehem Steel, jako jedno z trojga dzieci Williama i Mildred „Molly” z domu Deren. Matka sprzątała domy. Według Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław ojciec pracował w hucie, a według „Philadelphia Inquirer” w składach drewna, aż do dnia śmierci. Chciał lepszego życia dla syna i załatwił mu wakacyjną pracę przy prostowaniu wygiętych stalowych prętów. Po tygodniu Ron chciał rzucić, ale ojciec kazał mu wytrzymać jeszcze dwa. Starszy brat Bill po szkole poszedł do huty, siostra Geri została sekretarką, a Ron był jedynym sportowcem w całej rodzinie. W szkole uprawiał trzy dyscypliny i odrzucił ofertę baseballowych St. Louis Cardinals, by grać w futbol na Youngstown State University. Tam przylgnął do niego przydomek „Polish Rifle”, czyli „Polski Karabin”, od polskiego pochodzenia i mocnego rzutu.
W drafcie 1973 wybrali go Los Angeles Rams. W 1977 roku przeszedł do Philadelphia Eagles, z którymi cztery razy z rzędu grał w play-off. Rok 1980 był jego najlepszy: 3529 jardów i 27 przyłożeń, nagroda Bert Bell dla zawodnika roku NFL i Pro Bowl. Eagles po raz pierwszy w historii doszli do Super Bowl, ale w Super Bowl XV przegrali z Oakland Raiders 10:27. Zaczął z rzędu 116 meczów, co do 1999 roku było rekordem NFL wśród rozgrywających.
Po Eagles grał jeszcze w Miami Dolphins i Kansas City Chiefs, a ostatni sezon rozegrał w 1989 roku. W 17 sezonach rzucił na 28 190 jardów i 179 przyłożeń. W latach 1990–2017 był analitykiem ESPN, komentował też „Monday Night Football”, był współwłaścicielem drużyny Philadelphia Soul w Arena Football League i ma kilka pól golfowych. W 1991 roku wszedł do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław z największą liczbą głosów, a w 1992 roku do Galerii Sław Eagles.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Joe Klecko
Defensywny liniowy New York Jets ze słynnej formacji „New York Sack Exchange”, w Galerii Sław futbolu od 2023 roku.
Zanim trafił na Temple University, Joe Klecko grał w półzawodowej drużynie Aston Knights. Żeby nie stracić prawa do gry w lidze uniwersyteckiej, występował jako „Jim Jones” z wymyślonego „Poland University”. Urodził się 15 października 1953 roku w Chester w Pensylwanii jako trzecie z czworga dzieci Josepha i Josephine. Ojciec był synem polskich imigrantów i w młodości świetnym sportowcem, ale w czasie Wielkiego Kryzysu musiał rzucić szkołę. Pasję do sportu zachował na całe życie, a Joe, tak jak ojciec, kochał sport. Rodzina żyła w polonijnej społeczności robotniczego Chester pod Filadelfią i należała do polskiej parafii św. Jadwigi. Joe nigdy nie zapomniał o swoich robotniczych, polsko-amerykańskich korzeniach.
W drafcie 1977 New York Jets wybrali go dopiero w szóstej rundzie, ze 144. numerem. Razem z Markiem Gastineau, Martym Lyonsem i Abdulem Salaamem tworzył linię defensywną „New York Sack Exchange”. Nazwa wzięła się od tego, że w 1981 roku cała czwórka zadzwoniła dzwonem otwierającym sesję na nowojorskiej giełdzie. W tamtym sezonie Klecko zaliczył 20,5 sacka, najwięcej w lidze, i został defensywnym zawodnikiem roku NFL.
Grał w Pro Bowl cztery razy (1981, 1983–1985) i jako drugi zawodnik w historii po Franku Giffordzie trafił tam na trzech różnych pozycjach. Dla Jets grał w latach 1977–1987, a ostatni sezon (1988) spędził w Indianapolis Colts, po czym zakończył karierę przez kontuzje kolan. Jets zastrzegli jego numer 73. Jako kierowca ciężarówek zagrał epizody w czterech filmach z Burtem Reynoldsem. W 2023 roku trafił do Galerii Sław futbolu.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Ron Yary
Liniowy ataku Minnesota Vikings, w Galerii Sław futbolu od 2001 roku.
W 1968 roku Minnesota Vikings wybrali go z pierwszym numerem w drafcie. Ron Yary był pierwszym liniowym ataku w historii wybranym jako pierwszy. Anthony Ronald Yary urodził się 16 lipca 1946 roku w Chicago jako syn polskiego imigranta Anthony’ego. Ojciec wychował się w Polsce na 20-akrowym gospodarstwie, gdzie codziennie o czwartej rano wstawał, żeby nakarmić krowy. „W Polsce było ciężko” – opowiadał syn. Do Ameryki przypłynął przez Ellis Island, a ponieważ nie miał metryki i nie umiał przeliterować nazwiska, urzędnicy zapisali je tak, jak je usłyszeli: Yary. W Ameryce pracował siedem dni w tygodniu, wstawał przed synem i wracał około szóstej, a mimo to w weekendy znajdował czas na jego mecze. Od niego Ron, jak sam mówi, nauczył się, czym jest ciężka praca. Imię dostał po najlepszym przyjacielu ojca, Ronniem Spiezaku, a rodzice wołali na niego Ron, żeby nie mylić go z ojcem. Rodzina przeniosła się później w okolice Los Angeles.
Na University of Southern California w 1967 roku zdobył Outland Trophy dla najlepszego liniowego w kraju, a z USC wywalczył mistrzostwo kraju. Dla Vikings grał w latach 1968–1981 jako prawy tackle. W 1969 roku zdobył z nimi mistrzostwo NFL i zagrał we wszystkich czterech przegranych przez Vikings Super Bowl (IV, VIII, IX i XI). W latach 1971–1977 siedem razy z rzędu grał w Pro Bowl, a w latach 1971–1976 sześć razy był w pierwszej drużynie All-Pro.
Słynął z wytrzymałości: przez 14 lat w Minnesocie z powodu kontuzji opuścił tylko dwa mecze, a grał nawet ze złamaną stopą. Karierę skończył w 1982 roku w Los Angeles Rams, po 207 meczach w NFL. Należy do drużyny dekady lat 70., w 2001 roku trafił do Galerii Sław futbolu, a w 2024 roku do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Mike Ditka
Tight end Chicago Bears, później trener, który poprowadził Bears do zwycięstwa w Super Bowl XX.
Michael Keller Dyczko urodził się 18 października 1939 roku w Carnegie w Pensylwanii jako pierwsze z czworga dzieci Michaela i Charlotte, a dorastał w hutniczej Aliquippie nad rzeką Ohio, na północny zachód od Pittsburgha. Ojciec był synem Ukraińca i Polki, a matka miała korzenie irlandzko-niemieckie. Ojciec, były żołnierz piechoty morskiej, pracował w przemyśle stalowym i chciał, żeby syn dostał sportowe stypendium i nie musiał iść do huty. „Od ojca nauczyłem się etosu pracy: dostajesz od życia tyle, ile w nie włożysz” – wspominał Ditka. Rodzina zmieniła nazwisko na Ditka, bo Dyczko było trudne do wymówienia i często przekręcano je na „Disco”. Chłopięcym idolem Mike’a był Stan Musial, Polak z Donory na południe od Pittsburgha. Ze swojego pochodzenia był dumny. Mike grał w futbol na University of Pittsburgh.
W drafcie 1961 Chicago Bears wybrali go z piątym numerem. Już w pierwszym sezonie złapał 56 podań, zdobył 12 przyłożeń i został debiutantem roku. Pokazał, że tight end może nie tylko blokować, ale też łapać. W 1963 roku zdobył z Bears mistrzostwo NFL, potem grał w Philadelphia Eagles i Dallas Cowboys, z którymi wygrał Super Bowl VI i zdobył w nim przyłożenie. W 12 sezonach złapał 427 podań na 5812 jardów i 43 przyłożenia, pięć razy grał w Pro Bowl, a w 1988 roku jako pierwszy tight end trafił do Galerii Sław futbolu.
Jako trener prowadził Bears w latach 1982–1992. W sezonie 1985 Bears wygrali 15 z 16 meczów, a 26 stycznia 1986 roku pokonali New England Patriots 46:10 w Super Bowl XX. W 1985 i 1988 roku Ditka był trenerem roku NFL, a w latach 1997–1999 prowadził New Orleans Saints. W 2001 roku trafił do Polsko-Amerykańskiej Narodowej Sportowej Galerii Sław. Zmarł 9 października 2026 roku w Chicago w wieku 86 lat.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Leon Hart
Skrzydłowy Notre Dame i Detroit Lions, zdobywca Heisman Trophy 1949, trzykrotny mistrz NFL.
Leon Joseph Hart urodził się 2 listopada 1928 roku w Pittsburghu, a wychował w pobliskim Turtle Creek. Matka była Polką, a ojciec Ukraińcem. W szkole średniej grał w futbol, koszykówkę i baseball, a jako 17-latek zaczął grać w drużynie Notre Dame trenera Franka Leahy’ego.
Z Notre Dame w ciągu czterech lat nie przegrał żadnego meczu i zdobył mistrzostwo kraju w 1946, 1947 i 1949 roku. W 1949 roku jako kapitan drużyny dostał Heisman Trophy i Maxwell Award, a Associated Press uznała go za sportowca roku, przed Jackiem Robinsonem. Jest ostatnim liniowym, który zdobył Heisman Trophy. Studia skończył jako inżynier mechanik. W drafcie 1950 Detroit Lions wybrali go z pierwszym numerem.
Dla Lions grał w latach 1950–1957 jako skrzydłowy, a czasem jako fullback. W 1951 roku zdobył 12 przyłożeń, zagrał w Pro Bowl i był w pierwszej drużynie All-Pro. Z Lions trzy razy zdobył mistrzostwo NFL (1952, 1953, 1957), więc jest jedynym liniowym z trzema tytułami uniwersyteckimi i trzema mistrzostwami NFL. W NFL złapał 174 podania na 2499 jardów i zdobył 32 przyłożenia. Walczył o prawa zawodników i emerytury dla graczy, a po karierze prowadził w Michigan firmę produkującą sprzęt do wyważania opon. W 1973 roku trafił do Galerii Sław futbolu uniwersyteckiego. Zmarł 24 września 2002 roku w South Bend.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Bronko Nagurski
Legenda Chicago Bears, trzykrotny mistrz NFL, w Galerii Sław futbolu od 1963 roku.
Najsłynniejsza historia o Bronku Nagurskim najpewniej nigdy się nie wydarzyła: w biegu po przyłożenie przeciwko Washington Redskins miał rozrzucić kilku obrońców, odbić się od słupka bramki i rozłupać ceglany mur stadionu Wrigley Field, a po powrocie do zbiórki rzucić tylko, że „ten ostatni gość mocno mu przyłożył”. Sama legenda jest apokryficzna, ale to, że w nią wierzono, mówi wszystko o sile fullbacka Chicago Bears.
Bronislau Nagurski urodził się 3 listopada 1908 roku w kanadyjskim Rainy River w Ontario jako najstarsze z czworga dzieci imigrantów z Galicji. Matka miała na imię Michelina, a ojciec Nicholas, choć zwykle nazywano go Mike. Galicja należała wtedy do monarchii austro-węgierskiej, a strony, z których przyjechali Nagurscy, leżą dziś na Ukrainie. Narodowa Polsko-Amerykańska Sportowa Galeria Sław przypomina, że były to ziemie, które wcześniej należały do Polski i miały liczną ludność polską, a sama rodzina miała korzenie polskie i ukraińskie. Za swojego uważały go obie społeczności. Gdy chłopak miał pięć lat, rodzina przeniosła się do International Falls w Minnesocie, gdzie pomagał na rodzinnej farmie i w tartaku oraz rozwoził zakupy ze sklepu ojca. Obywatelstwo amerykańskie otrzymał w grudniu 1938 roku, a 16 września 2021 roku został przyjęty do Narodowej Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław.
W latach 1927–1929 grał w University of Minnesota jako fullback w ataku i tackle w obronie, a w 1929 roku został wybrany do drużyny All-American. W NFL występował w Chicago Bears w latach 1930–1937 i jeszcze raz w 1943 roku. Według Galerii Sław futbolu zagrał w 97 meczach, w 633 akcjach biegowych zdobył 2778 jardów i 25 przyłożeń. Trzy razy był mistrzem NFL (1932, 1933, 1943) i czterokrotnie trafiał do pierwszej drużyny All-Pro (1932–1934, 1936). W rozstrzygającym meczu o tytuł w 1932 roku podał do Reda Grange’a na decydujące przyłożenie, w finale 1933 roku podał na przyłożenie do Billa Karra, a w końcówce meczu jego krótkie podanie do Billa Hewitta rozpoczęło akcję z boczną wymianą piłki, po której Karr zdobył zwycięskie przyłożenie. W 1943 roku, gdy wojna przetrzebiła skład Bears, 35-letni Nagurski wrócił z emerytury, a w finale z Redskins, wygranym 41:21, sam zdobył przyłożenie.
Równolegle zrobił karierę w zapasach zawodowych: debiutował w 1933 roku, 23 czerwca 1939 roku pokonał Lou Thesza i zdobył tytuł mistrza świata National Wrestling Association, który w sumie zdobywał dwukrotnie. Na ring wychodził do 1958 roku. W 1944 roku był asystentem trenera w UCLA, a później prowadził stację benzynową w International Falls. W 1951 roku trafił do College Football Hall of Fame, a w 1963 roku jako jeden z pierwszych do Galerii Sław zawodowego futbolu w Canton. Bears zastrzegli jego numer 3, a od 1993 roku najlepszy obrońca futbolu uniwersyteckiego dostaje nagrodę jego imienia, Nagurski Trophy. W 1984 roku wykonał rzut monetą przed Super Bowl XVIII. Zmarł 7 stycznia 1990 roku w International Falls w wieku 81 lat.
Wikipedia · Pro-Football-Reference
Koszykówka
Mike Krzyzewski („Coach K”)
Trener Duke University w latach 1980–2022, pięciokrotny mistrz NCAA, z reprezentacją USA trzy złote medale olimpijskie (2008, 2012, 2016).
Przez 42 sezony prowadził Duke University i zakończył karierę z bilansem 1202 zwycięstw i 368 porażek, co pozostaje rekordem wśród trenerów męskiej koszykówki w I dywizji NCAA.
Mike Krzyzewski urodził się 13 lutego 1947 roku w Chicago w katolickiej rodzinie polskiego pochodzenia. Dziadkowie ze strony matki, Pituchowie, przyjechali z okolic Krakowa do pracy w kopalniach węgla w zachodniej Pensylwanii. W górniczym Keisterville w hrabstwie Fayette urodziła się jego matka Emily, a później dziadek Josef Pituch przeniósł rodzinę do polskiej dzielnicy Chicago. Dziadek ze strony ojca był etnicznym Polakiem z Galicji. Ojciec William obsługiwał windę w biurowcu Willoughby Tower, kupił też bar Kross Tap, który Mike sprzątał w niedziele, i zmienił nazwisko na Kross. Matka nocami sprzątała w Chicago Athletic Club. Rodzice rozmawiali ze sobą po polsku, ale nie chcieli, by synowie nauczyli się tego języka i nosili ciężar obcego akcentu. Mike dorastał przy Cortez Street w Ukrainian Village, w otoczeniu kuzynów, chodził do szkoły św. Heleny i do katolickiego Weber High School. W 1991 roku został przyjęty do Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław.
W latach 1966–1969 był rozgrywającym drużyny akademii wojskowej West Point u Boba Knighta, a w sezonie 1968–69 jej kapitanem. Po studiach do 1974 roku służył jako oficer, odszedł z armii w stopniu kapitana. Sezon 1974–75 spędził jako asystent Knighta w Indianie, w latach 1975–1980 prowadził Army (73–59), a 18 marca 1980 roku objął Duke. Z „Blue Devils” zdobył pięć tytułów mistrza NCAA (1991, 1992, 2001, 2010, 2015) i 13 razy awansował do Final Four. 15 listopada 2011 roku 903. zwycięstwem wyprzedził swojego mistrza Knighta w klasyfikacji wszech czasów, a 25 stycznia 2015 roku jako pierwszy trener męskiej I dywizji wygrał 1000 meczów.
Z reprezentacją USA jako asystent zdobył olimpijskie złoto w 1984 i 1992 roku, a jako główny trener złoto w Pekinie (2008), Londynie (2012) i Rio de Janeiro (2016) oraz mistrzostwo świata w 2010 i 2014 roku. Do Galerii Sław koszykówki im. Naismitha trafił indywidualnie w 2001 roku, a później także z „Dream Teamem” (2010) i z „Redeem Teamem” z 2008 roku (2025). Karierę zakończył w 2022 roku, ostatni mecz przegrał 2 kwietnia w Final Four z North Carolina 77:81. Boisko w hali Cameron Indoor Stadium nosi nazwę „Coach K Court”, a jego następcą został Jon Scheyer.
Jeremy Sochan
Koszykarz, mistrz NBA z New York Knicks (2026), wybrany z 9. numerem draftu 2022 przez San Antonio Spurs, reprezentant Polski.
W czerwcu 2026 roku Jeremy Sochan świętował mistrzostwo NBA, i to po finale z drużyną, w której zaczynał karierę: New York Knicks pokonali San Antonio Spurs 4–1 i zdobyli pierwszy tytuł od 1973 roku.
Jeremy Juliusz Sochan urodził się 20 maja 2003 roku w Guymon w Oklahomie i wychował w Anglii, ale koszykówkę ma we krwi po warszawskiej rodzinie matki. Aneta Sochan grała w Polonii Warszawa, a potem w uczelnianej drużynie Panhandle State w Oklahomie, gdzie poznała ojca Jeremy’ego, koszykarza Ryana Williamsa, który zginął w wypadku samochodowym w 2017 roku. Drugie imię chłopak dostał po dziadku Juliuszu Sochanie, który kierował sekcją koszykówki AZS AWF Warszawa i stał na czele okręgowego związku koszykówki w stolicy. Pradziadek Zygmunt Sochan, urodzony w 1909 roku w Tomaszowie Lubelskim, od 1929 roku grał w piłkę w Warszawiance, a w latach 1936–1939 był jej kapitanem. We wrześniu 1939 roku walczył w obronie kraju, potem działał w konspiracji i grał w tajnych meczach okupowanej Warszawy, aż Niemcy uwięzili go w obozie Stutthof. Przeżył, a po wojnie przez lata prowadził Orła Warszawa. Po matce Jeremy ma polskie obywatelstwo, a w 2024 roku wystąpił w kampanii promującej Polskę jako cel podróży.
Grał w młodzieżowych drużynach w Milton Keynes i Southampton, potem w La Lumiere School w Indianie i w niemieckiej OrangeAcademy (2020–2022). W sezonie 2021–22 w Baylor University notował 9,2 punktu i 6,4 zbiórki na mecz i został najlepszym rezerwowym konferencji Big 12. W drafcie 2022 San Antonio Spurs wybrali go z 9. numerem, a po debiutanckim sezonie trafił do drugiej piątki debiutantów. Za radą trenera Gregga Popovicha zaczął rzucać wolne jedną ręką. 11 lutego 2026 roku Spurs rozwiązali z nim kontrakt, dwa dni później podpisał umowę z Knicks. W NBA rozegrał 228 meczów sezonu zasadniczego, średnio 9,9 punktu i 5,4 zbiórki, rekord kariery to 33 punkty. W sierpniu 2026 roku związał się z Portland Trail Blazers, którzy zwolnili go 17 października po czterech meczach przedsezonowych, a 24 października Texas Legends, filia Dallas Mavericks, wybrali go z numerem 1 w drafcie G League.
W 2019 roku poprowadził reprezentację Polski do lat 16 do zwycięstwa w mistrzostwach Europy dywizji B w Czarnogórze i został MVP turnieju. W seniorskiej kadrze zadebiutował w eliminacjach EuroBasketu 2022 meczem z Rumunią, wygranym 88:81, w którym zdobył 18 punktów, a w końcówce popisał się ważnym blokiem. Został wtedy najmłodszym zawodnikiem w historii reprezentacji Polski.
Wikipedia · Basketball-Reference
Christian Laettner
Dwukrotny mistrz NCAA z Duke, członek olimpijskiego „Dream Teamu” z 1992 roku.
Dwie sekundy do końca dogrywki finału regionu Wschód w turnieju NCAA 1992, Duke przegrywa z Kentucky jednym punktem. Christian Laettner łapie podanie, obraca się i trafia z półdystansu równo z syreną. Tego wieczoru nie spudłował ani razu: 10 na 10 z gry i 10 na 10 z linii rzutów wolnych, razem 31 punktów. Akcja przeszła do historii jako „The Shot” i do dziś wraca w każdym marcowym zestawieniu najlepszych momentów.
Laettner urodził się 17 sierpnia 1969 roku i wychował w Angoli pod Buffalo, miastem z liczną ludnością polską, w robotniczej, katolickiej rodzinie. Narodowa Polsko-Amerykańska Sportowa Galeria Sław pisze, że oboje jego rodzice mają mocne polskie korzenie. Matka Bonnie, nauczycielka w szkole podstawowej, pochodzi z domu Turkowskich, a jej ojciec William urodził się w Polsce. Ojciec George, drukarz w dzienniku „The Buffalo News”, także jest polskiego pochodzenia: jego babcie nazywały się Anna Bajter i Katherine Boryta. Dla dziadków Christiana polski był pierwszym językiem. Laettnerowie mieli czworo dzieci i musieli zaciskać pasa, by posłać syna do prywatnej Nichols School, a Christian dorabiał tam jako sprzątacz. W 2008 roku trafił do Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław, która nazwała go „Polish Boy”, chłopakiem z polskiej rodziny, który wrócił do domu ze złotym medalem olimpijskim.
W Duke grał w latach 1988–1992 u Mike’a Krzyzewskiego i w każdym sezonie dochodził do Final Four. W 1991 i 1992 roku zdobył z drużyną dwa pierwsze w historii uczelni tytuły mistrza NCAA, w 1991 roku został najlepszym zawodnikiem Final Four, a w 1992 roku koszykarzem roku w kraju. Do dziś jest rekordzistą turnieju NCAA pod względem zdobytych punktów (407), Duke zastrzegło jego numer 32. Jako jedyny student znalazł się w olimpijskim „Dream Teamie”, który w 1992 roku wywalczył złoto w Barcelonie. Z tą drużyną w 2010 roku wszedł do Galerii Sław koszykówki im. Naismitha, a indywidualnie do College Basketball Hall of Fame.
W drafcie 1992 Minnesota Timberwolves wybrali go z numerem 3, po Shaquille’u O’Nealu i Alonzo Mourningu. W NBA spędził 13 sezonów (1992–2005) w sześciu klubach: Minnesota Timberwolves, Atlanta Hawks, Detroit Pistons, Dallas Mavericks, Washington Wizards i Miami Heat. W 868 meczach zdobył 11 121 punktów, średnio 12,8 punktu i 6,7 zbiórki. Trafił do pierwszej piątki debiutantów, a w 1997 roku jako zawodnik Hawks zagrał w Meczu Gwiazd. Po karierze prowadzi obozy szkoleniowe dla młodzieży, krótko był asystentem w Fort Wayne Mad Ants. Budził tak skrajne emocje, że ESPN poświęciło mu dokument „I Hate Christian Laettner”.
Wikipedia · Basketball-Reference · Olympedia
Bobby Hurley
Rozgrywający, dwukrotny mistrz NCAA z Duke, przez 33 lata rekordzista NCAA w liczbie asyst.
Przez 33 lata nikt w I dywizji NCAA nie rozdał więcej asyst niż Bobby Hurley. Jego 1076 podań przy koszach kolegów z Duke wyprzedził dopiero 20 marca 2026 roku Braden Smith z Purdue.
Robert Matthew Hurley urodził się 28 czerwca 1971 roku w Jersey City w New Jersey. Polskie korzenie ma po matce: Christine Hurley z domu Ledzion jest Amerykanką polskiego pochodzenia, a ojciec, Bob Hurley senior, to legendarny trener szkolnej drużyny St. Anthony. Polską metrykę ma zresztą i sama szkoła: według Narodowej Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław powstała w 1952 roku jako szkoła parafialna pobliskiego polskiego kościoła katolickiego. To w niej, pod okiem ojca, który nie dawał synowi żadnej taryfy ulgowej, Bobby zdobył cztery mistrzostwa stanu w swojej kategorii, a w ostatniej klasie zespół wygrał wszystkie 32 mecze. 8 czerwca 2006 roku Hurley został przyjęty do Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław.
W latach 1989–1993 prowadził grę Duke u Mike’a Krzyzewskiego, trzy razy dochodził do Final Four i razem z Christianem Laettnerem i Grantem Hillem zdobył mistrzostwo NCAA w 1991 i 1992 roku. W 1992 roku został najlepszym zawodnikiem Final Four, a w 1993 roku trafił do pierwszej drużyny All-American. Do dziś jest rekordzistą Duke w asystach w jednym meczu (16), a uczelnia zastrzegła jego numer 11. W drafcie 1993 Sacramento Kings wybrali go z 7. numerem, ale 12 grudnia 1993 roku, wracając z meczu, miał ciężki wypadek samochodowy: wypadł z auta i odniósł obrażenia zagrażające życiu. Wrócił na parkiet w kolejnym sezonie i grał do 1998 roku w Kings oraz Vancouver Grizzlies. W NBA zagrał w 269 meczach, notując średnio 3,8 punktu i 3,3 asysty.
Po karierze był skautem Philadelphia 76ers, a od 2010 roku asystentem młodszego brata Dana w Wagner College i Rhode Island. W latach 2013–2015 jako główny trener prowadził University at Buffalo, z którym wygrał konferencję MAC i w 2015 roku po raz pierwszy w historii uczelni awansował do turnieju NCAA. Od 2015 roku przez 11 sezonów prowadził Arizona State, trzykrotnie awansując do turnieju NCAA, a w marcu 2026 roku uczelnia ogłosiła, że nie przedłuży z nim kontraktu. Jest też miłośnikiem wyścigów konnych: jego koń Songandaprayer wygrał w 2001 roku gonitwę Fountain of Youth Stakes.
Wikipedia · Basketball-Reference
Kelly Tripucka
Skrzydłowy NBA, m.in. Detroit Pistons, dwukrotny uczestnik Meczu Gwiazd.
Kelly Tripucka i jego ojciec Frank zapisali się w historii Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław jako pierwsza para ojciec i syn: Frank, rozgrywający futbolu, trafił tam w 1997 roku, a Kelly 8 czerwca 2001 roku. Galeria podkreśla, że Kelly jest równie dumny ze swojego polskiego pochodzenia, jak z koszykarskiej kariery. Ta duma ma konkretny początek. Dziadek Kelly’ego wyjechał z Polski w 1910 roku jako czternastolatek i osiadł w New Jersey. Nazwisko rodziny pisało się pierwotnie Trypuczka. „Gdzieś po drodze zostało zmienione”, wyjaśniał Frank, który zresztą naprawdę miał na imię Francis. Syn imigranta urodził się w 1927 roku w Bloomfield, był tam chudym licealnym rozgrywającym, a w Notre Dame grał w cieniu Johnny’ego Lujacka i najchętniej podawał do Leona Harta, dwóch innych Amerykanów polskiego pochodzenia, którzy także trafili do Galerii Sław.
Peter Kelly Tripucka urodził się 16 lutego 1959 roku w Glen Ridge w New Jersey i dorastał w pobliskim Bloomfield, gdzie w liceum zdobył 2278 punktów. Tak jak ojciec wybrał Notre Dame: w latach 1977–1981 w każdym sezonie był najlepszym strzelcem drużyny, a w 1978 roku awansował z nią do jedynego w historii uczelni Final Four.
W drafcie 1981 Detroit Pistons wybrali go z 12. numerem i od razu dostali strzelca. W debiutanckim sezonie notował 21,6 punktu na mecz i zagrał w Meczu Gwiazd, a w kolejnym osiągnął najlepszą w karierze średnią 26,5 punktu. Drugi raz w Meczu Gwiazd wystąpił w 1984 roku. W 1986 roku Pistons oddali go do Utah Jazz w wymianie za Adriana Dantleya, a w 1988 roku trafił do debiutującej w lidze drużyny Charlotte Hornets, w której w pierwszym sezonie był najlepszym strzelcem ze średnią 22,6 punktu. Gdy Karl Malone wypisał na butach imię odchodzącego trenera Jazz, „FRANK”, Tripucka w żartobliwej odpowiedzi wypisał na swoich imię trenera Hornets. W NBA zagrał w 707 meczach i zdobył 12 142 punkty, średnio 17,2 na mecz, a karierę zakończył w sezonie 1991–92 we francuskim CSP Limoges.
Po zejściu z parkietu został komentatorem: w latach 1993–2001 komentował mecze Pistons w telewizji, potem pracował przy transmisjach New Jersey Nets, a w latach 2008–2012 jako ekspert transmisji New York Knicks w MSG. W 2008 roku znalazł się w gronie 50 najwybitniejszych zawodników w historii Pistons. Sportowe tradycje rodziny kontynuował jego syn Travis, który jako long snapper podpisywał kontrakty z klubami NFL.
Wikipedia · Basketball-Reference
Hokej
Do urodzonych w Polsce hokeistów, opisanych wyżej, dochodzą Amerykanie z polskimi korzeniami.
Ed Olczyk
Hokeista, ponad 1000 meczów w NHL, zdobywca Pucharu Stanleya z New York Rangers (1994), dziś komentator.
Jego miłość do hokeja zaczęła się na początku lat 70. na północy Chicago, w okolicy pełnej polsko-amerykańskich rodzin, w której polska kultura wciąż była żywa. W domu Olczyków obok krążków i kijów zawsze było miejsce na polską dumę, dźwięki polki i zapach polskiej kiełbasy. Ed Olczyk senior ze swoimi rodzicami rozmawiał niemal wyłącznie po polsku i śpiewał synowi polskie piosenki. Próbował też nauczyć dzieci języka, ale, jak wspomina Eddie, po pewnym czasie zrozumiał, że to będzie trudna walka. Syn wyniósł z tamtych lat kilka polskich słów i wspomnienie wizyt u dziadków, ich jedzenia i dźwięku polskiej mowy.
Edward Walter Olczyk junior urodził się 16 sierpnia 1966 roku w Chicago, dorastał w Niles i Palos Heights. W 1982 roku zdobył z drużyną Illinois mistrzostwo kraju juniorów, a jako 16-latek wywalczył miejsce w reprezentacji USA na igrzyska w Sarajewie w 1984 roku, gdzie był najmłodszym zawodnikiem w drużynie, która zajęła siódme miejsce. W 2004 roku został przyjęty do Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław.
W drafcie 1984 Chicago Blackhawks wybrali go z numerem 3, a gola zdobył już w debiucie, 11 października 1984 roku przeciwko Detroit Red Wings. W ciągu 16 sezonów grał w Chicago, Toronto Maple Leafs, Winnipeg Jets, New York Rangers, Los Angeles Kings i Pittsburgh Penguins, a karierę zakończył w 2000 roku w Blackhawks. Najlepszy sezon miał w Toronto w latach 1988–89, gdy zdobył 90 punktów, a w sezonie 1989–90 punktował w 18 meczach z rzędu, co długo było rekordem zawodnika urodzonego w USA. W 1994 roku z Rangers zdobył Puchar Stanleya, choć przez kontuzję kciuka zagrał w tamtych play-offach tylko jeden mecz. Łącznie rozegrał w NHL 1031 meczów, strzelił 342 gole i zaliczył 452 asysty, razem 794 punkty.
Po karierze komentował mecze Penguins, a od czerwca 2003 do grudnia 2005 roku był ich głównym trenerem. Potem na lata związał się z mikrofonem: komentował mecze Blackhawks, był głównym ekspertem NBC przy NHL i turniejach olimpijskich w Vancouver i Soczi, a jego okrzyk „tremendously tremendous” po zwycięstwie USA nad Kanadą w 2010 roku stał się internetowym hitem. Ma dwie nagrody Emmy, w 2012 roku został wybrany do Galerii Sław hokeja USA. W 2017 roku zdiagnozowano u niego raka jelita grubego trzeciego stopnia, w marcu 2018 roku ogłosił, że wygrał z chorobą. W latach 2022–2026 komentował mecze Seattle Kraken, a obecnie pracuje dla NHL on TNT i jako ekspert wyścigów konnych w NBC.
Wikipedia · Hockey-Reference · Olympedia
Bryan Smolinski
Hokeista, ponad 1000 meczów w NHL w ośmiu klubach, reprezentant USA.
Przyszedł na świat 27 grudnia 1971 roku w Toledo w stanie Ohio, a dorastał w pobliskim Genoa. Rodzina nie miała wiele pieniędzy, ale ojciec Tom woził syna na mecze i szukał dla niego czasu na lodowisku. Gdy w 2015 roku Smolinski trafiał do Narodowej Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław w Troy w Michigan, swoją pracowitość wprost łączył z domem: jako Amerykanin polskiego pochodzenia wyniósł ją z rodzinnych wartości.
Grał w barwach Michigan State University, w 1993 roku był finalistą Hobey Baker Award dla najlepszego hokeisty uniwersyteckiego, a już w 1990 roku Boston Bruins wybrali go w pierwszej rundzie draftu NHL z 21. numerem. W lidze spędził sezony 1992–2008 i występował w ośmiu klubach: Boston Bruins, Pittsburgh Penguins, New York Islanders, Los Angeles Kings, Ottawa Senators, Chicago Blackhawks, Vancouver Canucks i Montreal Canadiens. Najwięcej goli, 31, zdobył dla Bostonu w sezonie 1993–94, a najwięcej punktów, 64, w barwach Pittsburgha w sezonie 1995–96.
Według Hockey-Reference w sezonie zasadniczym rozegrał 1056 meczów, strzelił 274 gole i zaliczył 377 asyst, czyli 651 punktów, a w play-offach dołożył 52 punkty w 123 spotkaniach. Tysięczny mecz w NHL zagrał 22 października 2007 roku, symbolicznie przeciwko Bruins. Reprezentował USA w Pucharze Świata 1996 i 2004 oraz na mistrzostwach świata 1998 i 1999. Po karierze osiadł w Michigan, gdzie pracował dla NHL przy programie nauki gry w hokeja dla dzieci, trenował szkolną młodzież i sędziował mecze licealne.
Piłka nożna
Polacy w amerykańskiej lidze MLS to historia, która zaczyna się od Chicago Fire. W swoim pierwszym sezonie, w 1998 roku, klub zdobył dublet, czyli MLS Cup i US Open Cup, a w składzie mistrzów byli trzej Polacy: kapitan Piotr Nowak, Jerzy Podbrożny i Roman Kosecki.
Piotr Nowak
Pomocnik i trener, pierwszy kapitan Chicago Fire, najlepszy zawodnik finału MLS Cup 1998.
Kapitańska opaska, dwie asysty w finale i puchar uniesiony nad głową w Pasadenie – 25 października 1998 roku Piotr Nowak poprowadził debiutujące w lidze Chicago Fire do zwycięstwa 2:0 nad D.C. United w MLS Cup. Najpierw wyciągnął z bramki golkipera rywali i wyłożył piłkę Jerzemu Podbrożnemu, potem asystował przy golu Diego Gutiérreza. Został najlepszym zawodnikiem finału, a Fire w tym samym sezonie sięgnęli też po US Open Cup. W głosowaniu na MVP całego sezonu 1998 był w gronie finalistów, a nagrodę zdobył Marco Etcheverry.
Urodził się 5 lipca 1964 roku w Pabianicach i jest wychowankiem tamtejszego Włókniarza. Następnie grał w Zawiszy Bydgoszcz i Widzewie Łódź, a później w Turcji, Szwajcarii i Niemczech, gdzie występował w Dynamie Drezno i TSV 1860 Monachium. Sezon 1995–96 przyniósł mu tytuł najlepszego rozgrywającego Bundesligi i Piłkarza Roku w Polsce. Był też kapitanem reprezentacji Polski. Zimą 1998 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych i w latach 1998–2002 grał w Chicago Fire, przez pewien czas razem z Romanem Koseckim i Jerzym Podbrożnym. Trzykrotnie trafił do najlepszej jedenastki sezonu MLS (1998, 2000, 2001), dwa razy zagrał w Meczu Gwiazd (1999, 2000), a z klubem zdobył jeszcze US Open Cup 2000. W 2005 roku znalazł się w historycznej jedenastce wszech czasów MLS, a jako pierwszy trafił do klubowej galerii sław Ring of Fire.
Jako trener już w pierwszym sezonie z D.C. United zdobył MLS Cup 2004 i sięgnął po to trofeum zarówno jako kapitan, jak i jako trener. Był asystentem Boba Bradleya w reprezentacji USA i prowadził kadrę olimpijską na igrzyskach w Pekinie w 2008 roku. W latach 2010–2012 był pierwszym trenerem Philadelphia Union, z którą po raz pierwszy awansował do play-offów, ale w czerwcu 2012 roku został zwolniony po skargach zawodników na jego metody, a proces o bezprawne zwolnienie przegrał. Później pracował m.in. w Antigui i Barbudzie, Lechii Gdańsk i Jagiellonii Białystok.
Wikipedia · Olympedia · Transfermarkt
Roman Kosecki
Napastnik, wcześniej gwiazda Galatasaray i Atlético Madryt.
Pierwszy gol w historii Chicago Fire należy do Polaka. Strzelił go Roman Kosecki w meczu z Miami Fusion, wygranym przez beniaminka 2:0, a kilka miesięcy później nowy klub z Chicago świętował dublet: MLS Cup i US Open Cup 1998. W ciągu dwóch sezonów (1998–1999) Kosecki rozegrał w MLS 50 meczów, zdobył 12 goli i zanotował 19 asyst, a w 1999 roku wystąpił w Meczu Gwiazd ligi.
Urodził się 15 lutego 1966 roku w Piasecznie. Zaczynał w RKS Mirków, potem grał w Ursusie i Gwardii Warszawa, a z Legią zdobył Puchar Polski 1989 i 1990. Potem przyszła kariera za granicą: Galatasaray (Puchar Turcji 1991), Osasuna, Atlético Madryt, Nantes i Montpellier. W 1994 roku tygodnik „Piłka Nożna” wybrał go Piłkarzem Roku w Polsce. W reprezentacji rozegrał 69 meczów i strzelił 19 goli, 14 razy wyprowadzając drużynę jako kapitan. Ostatni występ, w październiku 1995 roku w Bratysławie, zakończył się dla niego czerwoną kartką za zdjęcie koszulki.
Po zakończeniu kariery postawił na politykę i działalność społeczną. Był radnym gminy Konstancin-Jeziorna, a w latach 2005–2019 przez cztery kadencje zasiadał w Sejmie z list Platformy Obywatelskiej, pracując m.in. w komisji sportu. W 2012 roku przegrał ze Zbigniewem Bońkiem wybory na prezesa PZPN, po czym do 2016 roku był wiceprezesem związku ds. szkolenia. Założył szkółkę MUKS Kosa Konstancin, a jego syn Jakub również został reprezentantem Polski.
Jerzy Podbrożny
Napastnik, mistrz MLS z Chicago Fire.
Dwudziesta dziewiąta minuta finału MLS Cup 1998 na Rose Bowl w Pasadenie, ponad 51 tysięcy widzów na trybunach. Piotr Nowak ściąga na siebie bramkarza D.C. United i wykłada piłkę Jerzemu Podbrożnemu, który daje Chicago Fire prowadzenie. Skończyło się 2:0, a drużyna w pierwszym sezonie swojego istnienia zdobyła mistrzostwo MLS, a niedługo potem także US Open Cup.
Urodził się 17 grudnia 1966 roku w Przemyślu. W latach 1976–1983 szkolił się w Polnej Przemyśl, do której przyprowadził go starszy kolega, i to od niego dostał pseudonim „Guma”. Potem grał w seniorskiej drużynie Polnej, w Resovii i Igloopolu Dębica, a sławę zdobył w Lechu Poznań: dwa razy z rzędu był królem strzelców ekstraklasy (1992 wspólnie z Mirosławem Waligórą, 1993 z 25 golami) i dwukrotnie zdobył mistrzostwo Polski. Potem z Legią Warszawa dołożył dwa kolejne tytuły i dwa Puchary Polski, a w sezonie 1995–96 grał z nią w Lidze Mistrzów. Ze 122 golami należy do Klubu 100 najlepszych strzelców ekstraklasy. W reprezentacji zagrał sześć razy. W Poznaniu zyskał też przydomek „Gumiś”.
Do Chicago trafił w 1998 roku po pobycie w hiszpańskich klubach CP Mérida i CD Toledo. W latach 1998–1999 rozegrał w MLS 55 meczów i strzelił 10 goli. Po powrocie do Polski grał m.in. w Zagłębiu Lubin, Pogoni Szczecin i Widzewie Łódź, a później pracował jako trener, m.in. w Orkanie Sochaczew i Orle Kampinos, gdzie był grającym szkoleniowcem, oraz jako dyrektor sportowy Resovii.
Robert Warzycha
Pomocnik i trener Columbus Crew, wcześniej zawodnik Evertonu.
W Columbus mówili o nim „Polish Rifle”. Robert Warzycha przyjechał do Ohio w 1996 roku, na pierwszy sezon nowej ligi MLS, i został w Columbus Crew na blisko dwie dekady, najpierw jako skrzydłowy, potem jako trener. W latach 1996–2002 rozegrał w lidze 160 meczów, strzelił 19 goli i zanotował 61 asyst w sezonie zasadniczym. Był to klubowy rekord, który w 2019 roku pobił Federico Higuaín. W 2000 roku strzelił pierwszego w historii MLS „złotego gola” w sezonie zasadniczym, dwa razy zagrał w Meczu Gwiazd (1997, 1999), a w 2002 roku zdobył z Crew US Open Cup.
Urodził się 20 sierpnia 1963 roku w Siemkowicach. Zaczynał w Budowlanych Działoszyn i Warcie Sieradz, potem grał w Górniku Wałbrzych i Górniku Zabrze, z którym wywalczył mistrzostwo Polski 1988. W marcu 1991 roku przeszedł do Evertonu za 500 tysięcy funtów. W barwach klubu z Liverpoolu został pierwszym piłkarzem z kontynentalnej Europy, który strzelił gola w Premier League, i aż do 2015 roku był jedynym Polakiem z bramką w tych rozgrywkach. Potem grał na Węgrzech, gdzie z Kispest-Honvéd zdobył Puchar Węgier. W reprezentacji Polski wystąpił 47 razy i strzelił 7 goli.
Po zakończeniu kariery został w sztabie Crew, w 2005 roku krótko prowadził drużynę jako tymczasowy trener, a od sezonu 2009 był pierwszym szkoleniowcem. Już w debiutanckim roku wywalczył Supporters’ Shield za najlepszy wynik sezonu zasadniczego. W Crew grał u niego także syn Konrad. Z Columbus rozstał się we wrześniu 2013 roku, a w latach 2014–2015 prowadził Górnika Zabrze.
Tomasz Frankowski
Napastnik, pięciokrotny mistrz Polski z Wisłą Kraków.
Wieczór 3 kwietnia 2008 roku na Toyota Park mógł zapowiadać wielką amerykańską przygodę. W meczu otwarcia sezonu przed własną publicznością Tomasz Frankowski strzelił New England Revolution dwa gole, w 22. i 39. minucie, a Chicago Fire wygrało 4:0. Okazały się to jednak jedyne bramki Polaka w MLS. W całym sezonie wystąpił w 17 meczach, coraz rzadziej dostawał szanse od trenera Denisa Hamletta, którego metody miał krytykować, i w listopadzie 2008 roku klub rozwiązał z nim umowę.
Urodził się 16 sierpnia 1974 roku w Białymstoku i od dziecka interesował się piłką. W 1984 roku drużyna jego Szkoły Podstawowej nr 10 wygrała turniej juniorów, a zwycięzców zaproszono na treningi do Jagiellonii. Tak dziesięcioletni chłopak trafił do klubu, w którym w 1992 roku zadebiutował w ekstraklasie. Jako nastolatek wyjechał do RC Strasbourg, grał też we Francji w Poitiers i Martigues. Prawdziwą legendą stał się w Wiśle Kraków (1998–2005): w 173 meczach ligowych strzelił 115 goli, pięć razy zdobył mistrzostwo Polski i trzy razy został królem strzelców ekstraklasy. Czwartą koronę dołożył w 2011 roku już w barwach Jagiellonii, z którą wywalczył też Puchar Polski 2010. Po drodze grał w Elche, Wolverhampton Wanderers i Tenerife. Do Chicago trafił w lutym 2008 roku: rozmowy przeciągały się z powodu pieniędzy i limitów wydatków MLS, ale po dwóch golach w sparingu z Columbus Crew strony szybko się porozumiały i podpisał roczną umowę z opcją przedłużenia o dwa lata.
W reprezentacji Polski rozegrał 22 mecze i strzelił 10 goli. W eliminacjach mistrzostw świata 2006 strzelił 7 goli, tyle samo co Maciej Żurawski, a mimo to selekcjoner Paweł Janas nie zabrał go na turniej w Niemczech. Po zakończeniu kariery zajął się polityką i w 2019 roku został wybrany do Parlamentu Europejskiego.
Adam Buksa
Napastnik, reprezentant Polski.
W grudniu 2019 roku New England Revolution zapłaciło Pogoni Szczecin za Adama Buksę około 4,5 miliona dolarów, co było wówczas jednym z najdroższych transferów w historii klubu. Inwestycja szybko się zwróciła. W latach 2020–2022 wysoki napastnik rozegrał w MLS 64 mecze i strzelił 29 goli. Już w pierwszym sezonie zdobył zwycięską bramkę w wygranym 2:0 meczu play-offów z Philadelphia Union.
Najlepszy był rok 2021. Buksa z 16 golami został najlepszym strzelcem drużyny, był wybrany zawodnikiem tygodnia MLS, a Revolution zdobyło pierwszy w historii klubu Supporters’ Shield z 73 punktami, co było wówczas rekordem ligi. W 2022 roku zaliczył serię siedmiu meczów z golem, wyrównując klubowy rekord, po czym latem przeszedł do RC Lens za około 10 milionów dolarów.
Urodził się 12 lipca 1996 roku w Krakowie. Jako pięciolatek zaczął treningi w Bronowiance, po dwóch latach przeszedł do szkółki Juvenii Kraków, a jako junior grał też w Hutniku, Wiśle i Garbarni. Chodził do krakowskiego I Liceum Ogólnokształcącego im. Bartłomieja Nowodworskiego. Jego młodszy brat Aleksander także jest piłkarzem. Zanim wyjechał za ocean, grał w Lechii Gdańsk, Zagłębiu Lubin i Pogoni Szczecin. Po Lens występował w Antalyasporze, FC Midtjylland i Udinese, a w sierpniu 2026 roku został wypożyczony do RCD Mallorca. W reprezentacji Polski zadebiutował w 2021 roku, trafiał m.in. w wygranym 4:1 meczu z Albanią, ustrzelił hat tricka w meczu z San Marino, a na Euro 2024 strzelił gola Holandii.
Kacper Przybyłko
Napastnik z polskim i niemieckim obywatelstwem.
Wiosną 2021 roku nikt w Lidze Mistrzów CONCACAF nie strzelał tak skutecznie jak Kacper Przybyłko. Pięć goli dało napastnikowi Philadelphia Union koronę króla strzelców rozgrywek i miejsce w najlepszej jedenastce turnieju. Urodził się 25 marca 1993 roku w niemieckim Bielefeld w sportowej rodzinie polskiego pochodzenia: ojciec Mariusz był piłkarzem, matka Wioletta lekkoatletką, brat bliźniak Jakub także gra w piłkę, a starszy brat Mateusz skacze wzwyż w barwach Niemiec. W młodzieżowych reprezentacjach Polski, od kadry do lat 17 po młodzieżówkę, rozegrał 28 meczów i strzelił 13 goli.
Zanim wyjechał za ocean, grał w Niemczech: w Arminii Bielefeld, 1. FC Köln, z którym wywalczył mistrzostwo 2. Bundesligi w sezonie 2013–14, w Greuther Fürth i 1. FC Kaiserslautern. W Philadelphia Union odżył jako strzelec. W sezonach MLS 2019–2021 zdobył 35 goli w 83 meczach ligowych, w tym 15 w 2019 roku, co dało mu pozycję najlepszego strzelca drużyny. W 2020 roku zdobył z Union Supporters’ Shield za najlepszy wynik sezonu zasadniczego.
W 2022 roku przeniósł się do Chicago Fire, gdzie w 50 meczach ligowych strzelił 9 goli. Potem grał w szwajcarskim FC Lugano (24 mecze, 5 goli w lidze), a 7 sierpnia 2025 roku podpisał dwuletni kontrakt z Odrą Opole i po raz pierwszy w karierze został zawodnikiem polskiego klubu.
Mateusz Bogusz
Ofensywny pomocnik, reprezentant Polski.
Czerwiec 2024 roku należał do Mateusza Bogusza. 29 czerwca ustrzelił w barwach Los Angeles FC pierwszego w zawodowej karierze hat tricka, w meczu z Colorado Rapids, a liga wybrała go najlepszym zawodnikiem miesiąca. Urodził się 22 sierpnia 2001 roku w Rudzie Śląskiej. Piłkarskie pierwsze kroki stawiał w Gwieździe Ruda Śląska, potem szkolił się w Ruchu Chorzów i w jego barwach 4 marca 2018 roku, jako 16-latek, zadebiutował w I lidze w meczu z Bytovią Bytów. W 2019 roku zagrał na młodzieżowych mistrzostwach świata do lat 20.
W styczniu 2019 roku przeszedł do Leeds United i był w kadrze, która w sezonie 2019–20 wygrała Championship, choć w lidze zagrał tylko raz. Ogrywał się na wypożyczeniach w hiszpańskich klubach Logroñés i Ibiza, a w marcu 2023 roku podpisał czteroletni kontrakt z LAFC. W MLS w dwóch sezonach rozegrał 60 meczów i strzelił 18 goli w sezonie zasadniczym, z czego 15 w 2024 roku, a w 2024 roku zdobył z klubem US Open Cup. W styczniu 2025 roku za kwotę szacowaną na około 9 milionów dolarów przeniósł się do meksykańskiego Cruz Azul, z którym wygrał Puchar Mistrzów CONCACAF 2025.
29 stycznia 2026 roku wrócił do MLS: Houston Dynamo wykupiło go z Cruz Azul i zatrudniło jako Designated Player. W lipcu 2026 roku strzelił dwa gole w wygranym 3:0 meczu z Austin FC, pierwszy raz od 2024 roku trafiając w MLS więcej niż raz w jednym spotkaniu. W reprezentacji Polski zadebiutował 8 września 2024 roku w Osijeku, w przegranym 0:1 meczu Ligi Narodów z Chorwacją, a do czerwca 2025 roku rozegrał w niej pięć spotkań.
Inni Polacy w MLS
- Przemysław Frankowski, z Gdańska: Chicago Fire od 2019 roku.
- Jarosław Niezgoda, z Poniatowej: Portland Timbers od 2020 roku, jako Designated Player.
- Patryk Klimala, ze Świdnicy: New York Red Bulls od 2021 roku.
- Mateusz Klich, z Tarnowa: D.C. United od 2023 roku, później Atlanta United.
- Bartosz Slisz, z Rybnika: Atlanta United w latach 2024–2025.
- Dominik Marczuk, z Międzyrzeca Podlaskiego: Real Salt Lake od 2024 roku.
Frankowski: Wikipedia · Transfermarkt
Niezgoda: Wikipedia · Transfermarkt
Klimala: Wikipedia · Transfermarkt
Klich: Wikipedia · Transfermarkt
Slisz: Wikipedia · Transfermarkt
Marczuk: Wikipedia · Transfermarkt
Ring, kort i lód
Stanley Ketchel
Bokser, zawodowy mistrz świata wagi średniej (1908–1910).
Jack Johnson leżał na deskach. 16 października 1909 roku w Colmie w Kalifornii mistrz świata wagi średniej, znacznie lżejszy od rywala, w 12. rundzie posłał na ziemię legendarnego mistrza wagi ciężkiej. Johnson wstał jednak natychmiast i jednym uderzeniem znokautował napastnika. Tak wyglądał Stanley Ketchel: nieustraszony, agresywny, nazywany „Michigan Assassin”.
Urodził się 14 września 1886 roku w Grand Rapids w Michigan jako Stanisław Kiecal. Jego rodzice, Tomasz Kiecal i Julia z Olbińskich, pochodzili ze wsi Sulmierzyce w guberni piotrkowskiej, czyli w zaborze rosyjskim (dziś województwo łódzkie). Chłopak unikał szkoły, wpadł w towarzystwo ulicznej bandy i często wdawał się w bójki. Jako dwunastolatek uciekł z domu i włóczył się po kraju jak mały hobo, a jako nastolatek w Butte w Montanie pracował jako boy hotelowy, a potem bramkarz. Narodowa Polsko-Amerykańska Sportowa Galeria Sław, do której trafił w 1984 roku, nazywa go największym i najbardziej czczonym bohaterem sportu dawnego Grand Rapids.
W 1903 roku jako szesnastolatek stoczył w Butte pierwszą zawodową walkę, nokautując rywala w pierwszej rundzie. W 1907 roku przeniósł się do Kalifornii, a w 1908 roku był uznawany za mistrza świata wagi średniej. We wrześniu 1908 roku stracił tytuł na rzecz Billy’ego Papke, ale już w listopadzie odzyskał go nokautem w 11. rundzie.
Jego kariera skończyła się tragicznie. 15 października 1910 roku na ranczu pod Conway w Missouri został postrzelony przez parobka Waltera Dipleya, który go okradał. Zmarł tego samego wieczoru w szpitalu w Springfield, w wieku 24 lat. Jego menedżer Wilson Mizner miał podobno zażartować, że trzeba liczyć dalej, bo Ketchel jeszcze wstanie. W 1990 roku znalazł się w pierwszej klasie Międzynarodowej Galerii Sław Boksu, a magazyn „The Ring” w 2004 roku umieścił go na ósmym miejscu wśród najlepszych pięściarzy wagi średniej.
Tony Zale
Bokser „Man of Steel”, dwukrotny mistrz świata wagi średniej, słynny z trzech walk z Rockym Grazianem.
Trzy walki z Rockym Grazianem przeszły do historii boksu. 27 września 1946 roku na Yankee Stadium Tony Zale obronił tytuł, nokautując rywala w szóstej rundzie. 16 lipca 1947 roku w Chicago stracił pas przez techniczny nokaut, również w szóstej rundzie. 10 czerwca 1948 roku w Newark odzyskał mistrzostwo, kończąc sprawę w trzeciej rundzie. Magazyn „The Ring” uznał dwie z tych walk za pojedynek roku, a samego Zale’a za boksera roku 1946.
Urodził się 29 maja 1913 roku w Gary w Indianie jako Anthony Florian Zaleski, szóste z siedmiorga dzieci polskich imigrantów Józefa i Katarzyny Załęskich. Według książki Aleksandra Rekszy „Słynne pojedynki” rodzice pochodzili z Mokrej Wsi koło Starego Sącza w ówczesnej Galicji, czyli w zaborze austriackim (dziś województwo małopolskie). Do Ameryki przybyli w 1911 roku, najpierw zamieszkali w Chicago, a potem osiedlili się w Gary, gdzie ojciec znalazł pracę w hucie. Gdy Antoni nie miał jeszcze trzech lat, ojciec zginął potrącony przez samochód, a starsze rodzeństwo musiało iść do pracy w stalowniach. Nastoletni Tony też dorabiał w hutach, stąd przydomek „Man of Steel”. Dwaj jego starsi bracia trenowali amatorsko boks w klubie działającym przy Związku Narodowym Polskim. Choć urodził się i wychował w USA, uważał się za Polaka i całkiem swobodnie mówił po polsku, a w latach 60. odrzucał zaproszenia do kraju, bo nie ufał komunistycznym władzom.
Tytuł mistrza świata wagi średniej federacji NBA zdobył 19 lipca 1940 roku w Seattle, pokonując Ala Hostaka przed czasem, a 28 listopada 1941 roku w Madison Square Garden wygrał z Georgiem Abramsem i został mistrzem niekwestionowanym. W 1942 roku wstąpił do marynarki wojennej i do ringu wrócił dopiero po wojnie.
Karierę zakończył po porażce z Marcelem Cerdanem 21 września 1948 roku w Jersey City. Bilans: 87 walk, 67 zwycięstw, w tym 45 przez nokaut, 18 porażek i 2 remisy. W latach 1949–1970 uczył boksu młodzież w katolickiej organizacji CYO, w 1990 roku otrzymał Prezydencki Medal Obywatelski, a w 1991 roku trafił do Międzynarodowej Galerii Sław Boksu. Zmarł 20 marca 1997 roku w Portage w Indianie.
Tara Lipinski
Łyżwiarka figurowa, mistrzyni świata (1997) i mistrzyni olimpijska z Nagano (1998), najmłodsza w historii obu tytułów.
W lutym 1997 roku czternastoletnia Tara Lipinski pokonała Michelle Kwan i została najmłodszą mistrzynią USA w historii. Miesiąc później zdobyła mistrzostwo świata, odbierając Sonji Henie rekord najmłodszej mistrzyni globu. A w lutym 1998 roku w Nagano, mając 15 lat, wygrała igrzyska olimpijskie i została najmłodszą indywidualną mistrzynią olimpijską w historii łyżwiarstwa figurowego. Srebro przypadło wtedy znów Kwan.
Urodziła się 10 czerwca 1982 roku w Filadelfii jako córka Patricii z domu Brozyniak i Jacka Lipinskiego. Wszyscy jej dziadkowie urodzili się w Polsce: rodzice matki w okolicach Zakopanego, rodzice ojca w okolicach Warszawy. Zaczynała na wrotkach, na których w wieku dziewięciu lat była mistrzynią kraju w swojej kategorii. Z rodziną mieszkała w New Jersey, Teksasie i Delaware, a w 1995 roku przeniosła się do Michigan, by trenować w Detroit Skating Club pod okiem Richarda Callaghana. Jej znakiem rozpoznawczym stała się kombinacja potrójny rittberger–potrójny rittberger, którą jako pierwsza kobieta wykonała w zawodach.
Wiosną 1998 roku przeszła na zawodowstwo, występowała w rewii Stars on Ice i w 1999 roku wygrała zawodowe mistrzostwa świata. W 2006 roku została wpisana do Galerii Sław amerykańskiego łyżwiarstwa figurowego. Od igrzysk w Soczi w 2014 roku komentuje dla NBC w duecie z Johnnym Weirem, który wraz z Terrym Gannonem stał się głównym zespołem komentatorskim stacji w łyżwiarstwie figurowym.
Janet Lynn
Łyżwiarka figurowa, pięciokrotna mistrzyni USA, brązowa medalistka olimpijska z Sapporo (1972).
Igrzyska w Sapporo w 1972 roku. W dowolnym programie Janet Lynn upadła podczas piruetu siadanego, a mimo to podniosła się z uśmiechem i dokończyła występ. Japońska publiczność pokochała ją za to na zawsze. Lynn wygrała tamtego dnia program dowolny, ale przez słabsze figury obowiązkowe skończyła z brązowym medalem. Gdy po latach odwiedzała Japonię, kibice zabierali ją na lodowisko Makomanai, by usiadła w miejscu upadku i uśmiechnęła się raz jeszcze.
Urodziła się 6 kwietnia 1953 roku w Chicago jako Janet Lynn Nowicki, córka Floriana i Ethelyne Nowickich. Rodzina mieszkała w Evergreen Park, na południowo-zachodnich przedmieściach Chicago, a ojciec prowadził w mieście aptekę. Gdy talent córki stał się oczywisty, Nowiccy dwa razy w tygodniu pokonywali około 320 km w obie strony na treningi u Slavki Kohout w Rockton, aż w końcu ojciec sprzedał aptekę, a rodzina przeniosła się do Rockford. Z nazwiska Nowicki na lodzie zrezygnowano, gdy Janet była w pierwszej klasie, za radą trenerki, która uważała, że jest trudne do wymówienia i zapisania, a polskie nazwisko amerykańskiej zawodniczki mogłoby rozpraszać, powiedzmy, rosyjskiego sędziego. „Później niektóre organizacje polsko-amerykańskie patrzyły na to krzywo, ale to był chyba najrozsądniejszy krok”, wspominała łyżwiarka.
Mistrzynią USA była pięć razy z rzędu, w latach 1969–1973. Na igrzyskach w Grenoble w 1968 roku jako czternastolatka zajęła 9. miejsce. Z mistrzostw świata przywiozła brąz w 1972 i srebro w 1973 roku.
W 1973 roku podpisała z rewią Ice Follies trzyletni kontrakt wart 1 455 000 dolarów, co uczyniło ją najlepiej opłacaną zawodową sportsmenką tamtych czasów. Karierę przerwała ciężka astma. Wróciła na lód na początku lat 80. Jest członkinią Galerii Sław amerykańskiego łyżwiarstwa figurowego (1994), Światowej Galerii Sław łyżwiarstwa figurowego oraz Narodowej Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław (1990). Z mężem Rickiem Salomonem wychowała pięcioro dzieci.
Frank Parker
Tenisista, mistrz USA (1944, 1945) i Francji (1948, 1949), członek Galerii Sław tenisa.
Miał dziesięć lat, gdy w klubie tenisowym w Milwaukee odbijał porzucone piłki. Wypatrzył go wtedy trener Mercer Beasley, zachwycony szybkością i precyzją chłopca. Tak zaczęła się kariera Franka Parkera, który urodził się 31 stycznia 1916 roku w Milwaukee jako Franciszek Andrzej Pajkowski, syn polskich imigrantów. Nazwisko zmienił, bo spikerzy nie potrafili wymówić polskiego.
Jako piętnastolatek wygrał mistrzostwo USA chłopców, a w 1933 roku, mając 17 lat, mistrzostwo USA na kortach ziemnych. Przez 17 kolejnych lat, w latach 1933–1949, był w krajowej pierwszej dziesiątce. Mistrzostwa USA w Forest Hills wygrał w 1944 i 1945 roku, oba razy w finale pokonując Billa Talberta, a jako sierżant lotnictwa armii USA grał w przerwach w służbie. W 1948 i 1949 roku triumfował w mistrzostwach Francji, a w 1949 roku z Pancho Gonzalesem wygrał debla w Paryżu i na Wimbledonie. Z Jackiem Kramerem zdobył w 1943 roku tytuł mistrza USA w deblu. W Pucharze Davisa miał bilans 12–2 w singlu, a Międzynarodowa Tenisowa Galeria Sław zalicza go do zwycięskich drużyn z lat 1937, 1946 i 1948.
Jesienią 1949 roku przeszedł na zawodowstwo w tournée Bobby’ego Riggsa. Za grę niemal bez błędów zyskał przydomek „The Human Backboard”, czyli ludzka ściana. W 1966 roku trafił do Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sław, a w 1988 roku do Narodowej Polsko-Amerykańskiej Sportowej Galerii Sław. W wieku 52 lat zagrał w US Open 1968, stając się najstarszym mężczyzną, który wystąpił w singlu tego turnieju. Zmarł 24 lipca 1997 roku w San Diego.
Polskie triumfy na amerykańskiej ziemi
Janusz Kusociński
Biegacz, mistrz olimpijski na 10 000 m z Los Angeles (1932).
31 lipca 1932 roku w Los Angeles Janusz Kusociński stoczył na 10 000 metrów zacięty pojedynek z Finami, Volmarim Iso-Hollo i Laurim Virtanenem, i wygrał go w czasie 30:11,4, ustanawiając rekord olimpijski. Na tych samych igrzyskach złoto w biegu na 100 metrów wywalczyła Stanisława Walasiewicz.
Kusociński urodził się 15 stycznia 1907 roku w Warszawie, ale dzieciństwo spędził w podwarszawskim Ołtarzewie (dziś gmina Ożarów Mazowiecki), gdzie jego ojciec Klemens, urzędnik kolejowy, miał niewielkie gospodarstwo rolne. Rodzina była liczna: Janusz miał dwóch braci i trzy siostry. Najstarszy brat Zygmunt zginął w czasie I wojny światowej, a Tadeusz w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Jako chłopiec Janusz zagrywał się w palanta. W 1928 roku ukończył Warszawską Szkołę Ogrodniczą przy ulicy Wspólnej, a maturę zdał eksternistycznie w 1937 roku. Zaczynał jako piłkarz, napastnik robotniczego klubu Sarmata, a bieganie odkrył przypadkiem, gdy w 1925 roku uzupełnił skład sztafety. Jego pierwszym i jedynym trenerem był Estończyk Aleksander Klumberg. W Ołtarzewie kamień z tablicą upamiętnia miejsce, w którym stał dom, gdzie mieszkał do 1930 roku.
Rok 1932 był jego wielkim sezonem. Jeszcze przed igrzyskami, 19 czerwca w Antwerpii, pobił rekord świata na 3000 metrów (8:18,8), a w tym samym roku ustanowił nieoficjalny rekord świata na 4 mile (19:02,6). W 1934 roku wygrał bieg na 3 mile w mistrzostwach Wielkiej Brytanii (AAA) i zdobył srebro na 5000 metrów na mistrzostwach Europy w Turynie. Wspomnienia sportowe spisał w książce „Od palanta do olimpjady”, a w 1939 roku, po powrocie na bieżnię, został jeszcze mistrzem Polski na 10 000 metrów.
We wrześniu 1939 roku zgłosił się na ochotnika do wojska, walczył w obronie Warszawy, był dwukrotnie ranny i otrzymał Krzyż Walecznych. W czasie okupacji pracował jako kelner w gospodzie „Pod Kogutem” i działał w konspiracji. 26 marca 1940 roku aresztowało go Gestapo. Był więziony na Mokotowie i przesłuchiwany w siedzibie Gestapo w alei Szucha, a w nocy z 20 na 21 czerwca 1940 roku został rozstrzelany w Palmirach w ramach Akcji AB. Od 1954 roku jego imię nosi Memoriał Janusza Kusocińskiego, jeden z najbardziej znanych mityngów lekkoatletycznych w Polsce, a w 2009 roku pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Złota Atlanty 1996
Siedem złotych medali olimpijskich wywalczonych przez Polaków na igrzyskach w Atlancie.
Igrzyska w Atlancie, rozgrywane od 19 lipca do 4 sierpnia 1996 roku, są jednymi z najlepszych w historii polskiego sportu. Reprezentacja licząca 165 sportowców przywiozła 17 medali: 7 złotych, 5 srebrnych i 5 brązowych, co dało Polsce 11. miejsce w klasyfikacji medalowej. Złoty worek rozwiązał się już 20 lipca: Renata Mauer wygrała strzelanie z karabinka pneumatycznego na 10 metrów z wynikiem 497,6 pkt, a kilka dni później dołożyła brąz w karabinku sportowym w trzech postawach. Cztery lata później w Sydney zdobyła drugie olimpijskie złoto.
21 lipca był dla Polaków dniem wyjątkowym. Judoka Paweł Nastula, mistrz świata z 1995 roku, wygrał turniej w kategorii do 95 kg, a w zapasach w stylu klasycznym złoto wywalczyli Ryszard Wolny w wadze do 68 kg i Andrzej Wroński w wadze do 100 kg. Dla Wrońskiego było to drugie olimpijskie złoto po Seulu 1988, a w Sydney niósł polską flagę na otwarciu igrzysk. 23 lipca trzeci klasyk, Włodzimierz Zawadzki, wygrał finał wagi do 62 kg 3:1.
Ostatnie złoto przyszło 2 sierpnia: Robert Korzeniowski wygrał chód na 50 km w czasie 3:43:30, a był to dopiero pierwszy z jego czterech złotych medali olimpijskich: w Sydney w 2000 roku wygrał chód na 20 i 50 km, a w Atenach w 2004 roku ponownie na 50 km. Wcześniej, 29 lipca, 21-letni Mateusz Kusznierewicz triumfował w żeglarskiej klasie Finn w regatach rozgrywanych na Wassaw Sound pod Savannah, około 400 km od Atlanty, zdobywając pierwszy w historii olimpijski medal dla polskiego żeglarstwa. Osiem lat później w Atenach dołożył brąz.
- Robert Korzeniowski, chód na 50 km
- Paweł Nastula, judo
- Mateusz Kusznierewicz, żeglarstwo, klasa Finn
- Renata Mauer, strzelectwo, karabin pneumatyczny
- Włodzimierz Zawadzki, Ryszard Wolny i Andrzej Wroński, zapasy w stylu klasycznym
Korzeniowski: Wikipedia · Olympedia
Nastula: Wikipedia · Olympedia
Kusznierewicz: Wikipedia · Olympedia
Mauer: Wikipedia · Olympedia
Zawadzki: Wikipedia · Olympedia
Wolny: Wikipedia · Olympedia
Wroński: Wikipedia · Olympedia
Iga Świątek
Tenisistka, wielokrotna mistrzyni turniejów wielkoszlemowych.
We wrześniu 2022 roku w Nowym Jorku Iga Świątek pokonała w finale US Open Ons Jabeur 6:2, 7:6 i dopisała do dwóch tytułów z Paryża pierwszy wielkoszlemowy triumf poza kortami ziemnymi. Na liście jej wielkoszlemowych zwycięstw są Roland Garros 2020, 2022, 2023 i 2024, US Open 2022 oraz Wimbledon 2025, gdzie w finale wygrała z Amandą Anisimovą 6:0, 6:0.
Urodziła się 31 maja 2001 roku w Warszawie w sportowej rodzinie. Ojciec Tomasz był wioślarzem i startował w czwórce podwójnej na igrzyskach w Seulu w 1988 roku, matka Dorota jest z zawodu ortodontką, a starsza o trzy lata siostra Agata została dentystką. Iga zaczęła trenować tenis w wieku pięciu lat, najpierw w klubie Mera Warszawa, potem w Legii Warszawa. Naukę rozpoczęła w najstarszej warszawskiej szkole integracyjnej, a maturę zdała w prywatnym Autorskim Liceum Ogólnokształcącym nr 42. Mieszka w podwarszawskim Raszynie.
Amerykańskie korty były sceną jej największego sezonu. Wiosną 2022 roku wygrała w Indian Wells, pokonując Marię Sakkari 6:4, 6:1, a dwa tygodnie później w Miami zwyciężyła Naomi Osakę 6:4, 6:0 i jako czwarta, a zarazem najmłodsza tenisistka w historii skompletowała tzw. Sunshine Double. 4 kwietnia 2022 roku po raz pierwszy została liderką światowego rankingu, a jej seria 37 wygranych meczów z rzędu była najdłuższa w kobiecym tenisie w XXI wieku. Tego samego roku wygrała jeszcze turniej w San Diego. W 2024 roku ponownie triumfowała w Indian Wells, znów pokonując w finale Sakkari, tym razem 6:4, 6:0, a w 2025 roku wygrała w Cincinnati, w finale z Jasmine Paolini, nie tracąc w całym turnieju seta.
Łącznie spędziła na pierwszym miejscu rankingu WTA 125 tygodni i kończyła jako liderka sezony 2022 i 2023. Na igrzyskach w Paryżu w 2024 roku zdobyła brązowy medal i została pierwszą polską tenisistką z medalem olimpijskim. W styczniu 2026 roku razem z Hubertem Hurkaczem wywalczyła dla Polski United Cup.
Hubert Hurkacz
Tenisista, pierwszy polski zwycięzca turnieju ATP Masters 1000.
4 kwietnia 2021 roku w Miami Hubert Hurkacz pokonał w finale 19-letniego Jannika Sinnera 7:6, 6:4 i jako pierwszy Polak w historii wygrał turniej ATP Masters 1000. Zawodowcem został w 2015 roku, a jego atutem od początku był potężny serwis, przy 196 cm wzrostu.
Urodził się 11 lutego 1997 roku we Wrocławiu jako starsze z dwojga dzieci Zofii Maliszewskiej-Hurkacz i Krzysztofa Hurkacza. Tenis to w tej rodzinie tradycja: matka była w młodości mistrzynią Polski juniorek, a wujek Tomasz Maliszewski grał zawodowo. Hubert zaczął grać jako pięciolatek, gdy mama wprowadziła go w ten sport podczas swoich treningów. Pierwszymi nauczycielami byli rodzice, dopiero później zapisał się na regularne zajęcia.
Ameryka od początku mu sprzyjała. Pierwszy turniej ATP wygrał w 2019 roku w Winston-Salem, pokonując w finale Benoît Paire’a, a w 2021 roku, jeszcze przed Miami, triumfował w Delray Beach po finale z Sebastianem Kordą. Tego samego lata w ćwierćfinale Wimbledonu pokonał Rogera Federera 6:3, 7:6, 6:0, a Szwajcar po raz pierwszy w karierze przegrał na Wimbledonie seta 0:6. W półfinale lepszy okazał się Matteo Berrettini. Drugi tytuł Masters 1000 zdobył w 2023 roku w Szanghaju, wygrywając z Andriejem Rublowem. Łącznie ma osiem tytułów ATP w singlu, a 5 sierpnia 2024 roku awansował na 6. miejsce w rankingu, najwyższe w erze open w historii polskiego tenisa mężczyzn.
Potem przyszły kłopoty z kolanem: w 2024 roku musiał zrezygnować ze startu w igrzyskach w Paryżu, a w czerwcu 2025 roku przeszedł artroskopię. W styczniu 2026 roku wygrał z reprezentacją Polski United Cup, pokonując w tym turnieju m.in. Alexandra Zvereva, a 9 października 2026 roku w Szanghaju po raz pierwszy w karierze ograł Novaka Djokovicia, 6:4, 6:3.
Kilka pokoleń polskiego sportu w Ameryce
Historie z tej listy układają się w opowieść o kilku pokoleniach. Synowie polskich imigrantów, jak Stan Musial, Al Simmons czy Tony Zale, przebijali się do wielkiego sportu na początku XX wieku. Ich wnuki i prawnuki, jak Carl Yastrzemski, Tara Lipinski czy Mike Krzyzewski, zdobywali tytuły i medale dla Ameryki. A urodzeni w Polsce zawodnicy, od Chestera Marcola po Marcina Gortata i Roberta Lewandowskiego, pokazali, że droga z Opola czy Łodzi do NFL i NBA jest możliwa także dziś.
Comments (0)
No comments yet. Be the first!